ToánLớp 3Chủ đề 13. Xem đồng hồ. Tháng – năm. Tiền Việt Nam

Giáo án Bài 69. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được 1 giờ = 60 phút và đọc được giờ, phút trên đồng hồ (kim ngắn chỉ giờ, kim dài chỉ phút).
Giải thích được cách tính khoảng thời gian qua giờ tròn, ví dụ 8 giờ 45 phút là 9 giờ kém 15 phút.
Nêu được số ngày của từng tháng và vận dụng được lịch để xác định ngày, thứ.
Vận dụng được cách cộng giá tiền các món và tính tiền thừa bằng tiền đưa trừ tiền phải trả, đơn vị đồng.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 8 giờ 45 phút là 9 giờ kém 15 phút và vì sao ngày 29 là thứ Hai.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn tình huống mua bán bằng phép cộng, phép trừ với đơn vị đồng.
Giải quyết vấn đề toán học: HS đọc kĩ điều đã biết, điều phải tìm, chọn phép tính phù hợp và kiểm tra lại kết quả.
Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ “giờ”, “phút”, “ngày”, “tháng”, “đồng” và nêu kết quả bằng câu trọn vẹn.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đồng hồ mô hình, tờ lịch và thẻ ghi mệnh giá tiền để làm toán.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự nhắc lại cách làm, tự giải bài tập độc lập rồi đối chiếu đáp án theo ba lượt ôn tập.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, nói rõ cách làm và lắng nghe bạn để sửa lỗi cho nhau.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn cách kiểm tra kết quả (phép tính ngược, thẻ tiền, tờ lịch) khi giải các tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu và luyện đọc đồng hồ, lịch trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS thực hành mua bán bằng thẻ tiền giả, không tự giao dịch tiền thật hay cung cấp thông tin thanh toán khi chưa có người lớn.
Trung thực: HS kiểm tra kết quả bằng cách làm ngược lại và thừa nhận khi đáp án của mình chưa đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Đồng hồ mô hình có kim giờ, kim phút.
Tờ lịch tháng 4 (30 ngày, ngày 1 là thứ Hai) để minh hoạ.
Bộ thẻ ghi mệnh giá tiền Việt Nam (1000 đồng, 2000 đồng, 5000 đồng, 10000 đồng, 20000 đồng) và thẻ ghi tên món hàng.
Phiếu học tập số 1 đã in cho mỗi cặp HS.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-69-luyen-tap-chung), dùng để kiểm tra nhanh đáp án khi chốt bài.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng.
Vở ô li, bút chì, bút mực.
Bộ thẻ tiền giả (nếu được phát) và đồng hồ mô hình nhỏ (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Đồng hồ nói giờ”

Mục tiêu

Ôn nhanh cách đọc giờ, phút trên đồng hồ và khởi động tinh thần học tập.

Nội dung

GV quay kim đồng hồ mô hình đến các vị trí khác nhau, HS đọc giờ, phút và viết ra bảng con. Có thể quay đến vị trí 3 giờ 15 phút, 8 giờ 45 phút.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc và viết đúng giờ, phút trên bảng con cho ít nhất 3 vị trí kim đồng hồ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ đồng hồ mô hình và nói: “Cô quay kim, các em đọc giờ rồi viết lên bảng con nhé.”
Học sinh
HS quan sát đồng hồ, chuẩn bị bảng con và bút viết.
Giáo viên
GV quay kim đến 3 giờ 15 phút, hỏi: “Kim dài chỉ mấy? Kim ngắn chỉ mấy và đang ở đâu?”
Học sinh
HS trả lời: “Kim dài chỉ 3, nghĩa là 15 phút; kim ngắn đã qua số 3 một ít, nên là 3 giờ 15 phút.” HS viết “3 giờ 15 phút” lên bảng con.
Giáo viên
GV quay tiếp đến 8 giờ 45 phút, yêu cầu HS giơ bảng con và nhận xét.
Học sinh
HS giơ bảng con: “8 giờ 45 phút”. Một số HS nói: “Kim dài chỉ 9, còn kim ngắn gần số 9.”
Giáo viên
GV khen HS đọc đúng và nhắc: “Một giờ có 60 phút, mỗi khoảng giữa hai số là 5 phút.”
Học sinh
HS nhắc lại: “Một giờ có 60 phút.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Ôn đồng hồ và tính khoảng thời gian

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách tính khoảng thời gian qua giờ tròn và giải thích được cách làm.

Nội dung

HS làm việc nhóm 4 với đồng hồ mô hình. Nhóm tìm khoảng thời gian từ 8 giờ 45 phút đến 9 giờ (dùng 60 − 45 = 15 phút) và từ 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút (dùng 40 − 15 = 25 phút). Nhóm trình bày cách làm bằng lời.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ ba bước ghi trên bảng nhóm: đọc đề, chọn phép tính, kết luận. Kết quả: 8 giờ 45 phút đến 9 giờ là 15 phút; 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút là 25 phút.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát đồng hồ mô hình và nêu nhiệm vụ: “Tìm từ 8 giờ 45 phút đến 9 giờ bao nhiêu phút? Giải thích cách làm.”
Học sinh
HS nhận đồng hồ, cùng đặt kim ở 8 giờ 45 phút và quan sát.
Giáo viên
GV đi quan sát, gợi ý: “Kim phút đang ở số mấy? Đi đến số 12 mất bao nhiêu phút?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Kim phút ở số 9, còn 15 phút nữa mới về số 12 nên 60 − 45 = 15 phút.”
Giáo viên
GV mời 1 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét bằng câu hỏi: “Vì sao lấy 60 trừ 45?”
Học sinh
HS trình bày: “Từ 45 phút đến 60 phút là 15 phút, nên 8 giờ 45 phút cách 9 giờ 15 phút.”
Giáo viên
GV chốt: “8 giờ 45 phút còn gọi là 9 giờ kém 15 phút. Khi tính khoảng thời gian qua giờ tròn, ta lấy 60 trừ số phút đã qua.”
Học sinh
HS ghi vào vở: $60 - 45 = 15$ phút, 8 giờ 45 phút là 9 giờ kém 15 phút.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Ôn tháng, năm và tiền Việt Nam

Mục tiêu

Hệ thống hoá số ngày trong tháng, cách xem lịch và cách tính tiền bằng đơn vị đồng.

Nội dung

GV dùng tờ lịch tháng 4 và bộ thẻ tiền để HS ôn. HS trả lời các câu hỏi: một năm có bao nhiêu tháng; tháng nào có 30 ngày; tháng 4 có ngày 1 là thứ Hai thì ngày 29 là thứ mấy (29 − 1 = 28 ngày, bằng 4 tuần, nên là thứ Hai). HS cũng cộng các thẻ tiền để tìm tổng và tính tiền thừa.

Sản phẩm dự kiến

Bảng tóm tắt trong vở: số ngày các tháng (31, 30, 28 hoặc 29), cách tìm thứ bằng cách cộng bội của 7 ngày, và cách tính tiền: tổng tiền các món, tiền thừa bằng tiền đưa trừ tiền phải trả.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tờ lịch tháng 4, đặt thẻ tiền lên bàn và hỏi: “Tháng 4 có bao nhiêu ngày? Ngày 1 là thứ mấy?”
Học sinh
HS quan sát tờ lịch và trả lời: “Tháng 4 có 30 ngày, ngày 1 là thứ Hai.”
Giáo viên
GV hỏi: “Ngày 29 là thứ mấy? Muốn tìm thứ Hai tuần sau thì làm thế nào?” Sau đó đặt thẻ 5000 đồng và 5000 đồng và hỏi: “Hai tờ này bằng mấy đồng?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Ngày 29 là thứ Hai, vì 29 − 1 = 28 là 4 tuần; thứ Hai tuần sau là cộng thêm 7 ngày.” HS trả lời: “Hai tờ 5000 đồng bằng 10000 đồng.”
Giáo viên
GV hỏi: “Tháng 2 có bao nhiêu ngày? Vì sao khi sang tháng mới không nên cộng máy móc?”
Học sinh
HS trả lời: “Tháng 2 có 28 hoặc 29 ngày. Khi sang tháng mới phải xem số ngày của tháng cũ.”
Giáo viên
GV tóm tắt: “Tháng 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12 có 31 ngày; 4, 6, 9, 11 có 30 ngày; tháng 2 có 28 hoặc 29 ngày. Khi tính tiền, luôn viết cùng đơn vị đồng.”
Học sinh
HS ghi bảng tóm tắt vào vở và đọc lại cùng GV.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập theo cặp với phiếu học tập

Mục tiêu

Giải các bài tập về giờ, tháng và tiền theo ba lượt ôn tập; tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược hoặc dụng cụ.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1. Lượt 1: đọc lại cách làm và đơn vị. Lượt 2: giải độc lập không nhìn đáp án. Lượt 3: đổi vở cho bạn kiểm tra bằng phép tính ngược hoặc thẻ tiền. GV dùng học liệu số NeoEdu để kiểm tra nhanh đáp án khi cần.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành với đáp án: 1) 60 phút; 2) 10000 đồng; 3) 20 phút; 4) 6000 đồng; 5) 50 phút; 6) 18000 đồng; 7) 25 phút; 8) 6000 đồng; 9) B (tháng 11); 10) ngày 8.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu luật: “Làm độc lập trước, sau đó đổi vở kiểm tra với bạn.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc đề và làm độc lập trong 3 phút.
Giáo viên
GV đi quan sát, nhắc HS kiểm tra đơn vị (phút, đồng, ngày) và hỏi: “Bài 7, từ 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút, em làm phép tính gì?”
Học sinh
HS trả lời: “40 − 15 = 25 phút.” HS đổi vở và kiểm tra đáp án của bạn.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc kết quả bài 9 và bài 10, hỏi: “Vì sao tháng 4, 6, 9, 11 có 30 ngày? Ngày thứ Hai tuần kế tiếp là ngày mấy?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì đó là các tháng 4, 6, 9, 11 có 30 ngày, nên chọn B khi đề hỏi tháng 11.” “Ngày thứ Hai tuần kế tiếp là ngày 8, vì 1 + 7 = 8.”
Giáo viên
GV đối chiếu đáp án với học liệu NeoEdu và chốt: “Kiểm tra kết quả bằng cách làm ngược lại là cách làm chắc chắn.”
Học sinh
HS sửa lỗi sai (nếu có) bằng màu bút khác và ghi nhận kết quả của mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Cửa hàng nhỏ trong lớp học

Mục tiêu

Vận dụng cộng giá tiền, tính tiền thừa và xem lịch vào tình huống mua bán giả lập, phát triển năng lực mô hình hoá toán học.

Nội dung

Lớp chia thành các nhóm đóng vai người bán và người mua với thẻ tiền giả. Người mua hỏi: “Mua 3 quyển vở, mỗi quyển 6000 đồng, đưa 20000 đồng thì nhận lại bao nhiêu?” Người bán tính tổng 18000 đồng và tiền thừa 2000 đồng. Lưu ý: chỉ giao dịch bằng thẻ giả trong lớp, không dùng tiền thật.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm trình bày được một tình huống mua bán với phép tính đúng: 6000 × 3 = 18000 đồng; 20000 − 18000 = 2000 đồng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống, phát thẻ tiền giả và nhắc: “Chỉ dùng thẻ giả trong lớp, không tự giao dịch tiền thật.”
Học sinh
HS nhận thẻ tiền giả, chọn vai người mua và người bán trong nhóm.
Giáo viên
GV hỏi người bán: “Em cần tính gì trước khi trả tiền thừa?”
Học sinh
HS trả lời: “Em phải tính tổng tiền các món, rồi lấy tiền đưa trừ tổng tiền.”
Giáo viên
GV mời 1 nhóm đóng vai trước lớp và hỏi: “Vì sao phải viết cùng đơn vị đồng?”
Học sinh
HS trả lời: “Để các số được tính với cùng đơn vị, tránh nhầm lẫn khi cộng hoặc trừ.”
Giáo viên
GV tổng kết: “Khi mua bán, luôn cộng giá các món, sau đó tính tiền thừa. Nhớ nhờ người lớn khi giao dịch thật.”
Học sinh
HS nhắc lại cách tính tiền thừa và cất thẻ tiền giả gọn gàng.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Làm bài độc lập, sau đó đổi vở kiểm tra với bạn.

Câu 1: 1 giờ bằng bao nhiêu phút?
Câu 2: Hai tờ 5000 đồng có tổng bao nhiêu đồng?
Câu 3: Kim phút chỉ số 4, tức là đã qua bao nhiêu phút?
Câu 4: Một bút 4000 đồng, một tẩy 2000 đồng. Tổng bao nhiêu đồng?
Câu 5: 10 giờ kém 10 phút là 9 giờ bao nhiêu phút?
Câu 6: Mua 3 quyển vở, mỗi quyển 6000 đồng. Trả bao nhiêu đồng?
Câu 7: Từ 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút là bao nhiêu phút?
Câu 8: Đưa 20000 đồng, mua hàng 14000 đồng. Tiền thừa bao nhiêu đồng?
Câu 9: Tháng nào có 30 ngày? A. Tháng 7; B. Tháng 11; C. Tháng 12.
Câu 10: Tháng 4 có ngày 1 là thứ Hai. Ngày thứ Hai tuần kế tiếp là ngày mấy?
Lưu ý khi làm: đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm; viết đúng đơn vị (phút, đồng, ngày); kiểm tra lại bằng phép tính ngược.

Hướng dẫn về nhà

Xem một tờ lịch thật của gia đình, tìm ngày 1 của tháng tới và cho biết đó là thứ mấy; viết kết quả vào vở.
Quan sát đồng hồ ở nhà, đọc giờ đi học và giờ tan học, tính khoảng thời gian giữa hai thời điểm đó bằng phút.
Cùng người lớn trong gia đình xem một hoá đơn mua hàng giả lập hoặc tự đặt tình huống mua 2 món đồ, tính tổng tiền và tiền thừa; không tự thực hiện giao dịch thật khi chưa có người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.