Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 13. Xem đồng hồ. Tháng – năm. Tiền Việt Nam

Giáo án Bài 68. Tiền Việt Nam

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết được đơn vị đồng và giá trị của các tờ tiền Việt Nam theo số ghi trên tiền, không chỉ dựa vào màu sắc.
  • Nêu được nhiều tờ tiền khác mệnh giá có thể có cùng tổng giá trị, ví dụ 2 tờ 5000 đồng bằng 1 tờ 10000 đồng.
  • Vận dụng được việc cộng giá các món hàng để biết số tiền phải trả và tính tiền thừa bằng tiền đưa trừ tiền phải trả.
  • Tư duy và lập luận toán học: Giải thích được vì sao 2 tờ 5000 đồng và 1 tờ 10000 đồng có cùng giá trị, dựa trên phép cộng và so sánh.
  • Mô hình hoá toán học: Chuyển được tình huống mua bán thành phép cộng và phép trừ với đơn vị đồng.
  • Giải quyết vấn đề toán học: Lập được phép tính để tìm số tiền phải trả và số tiền thừa khi mua hàng.
  • Giao tiếp toán học: Đọc đúng số tiền có đơn vị đồng và diễn đạt được cách làm bằng lời hoặc bằng phép tính viết ra.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng thẻ tiền mệnh giá để sắp xếp, đổi tiền và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự xem lại cách tính tiền thừa theo các bước trong ví dụ mẫu, kiểm tra lại đơn vị và kết quả trước khi ghi đáp án.
  • Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi với bạn trong nhóm và cặp đôi để thống nhất cách đổi tiền và cách tính tổng số tiền, trình bày được lí do của lựa chọn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm được hai cách khác nhau để tạo cùng một số tiền từ các thẻ mệnh giá đã cho.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực thực hành với bộ thẻ tiền, hoàn thành đủ các bài tập trong thời gian quy định.
  • Trách nhiệm: Chỉ thực hành đóng vai bằng thẻ giấy, không tự giao dịch tiền thật hoặc cung cấp thông tin thanh toán khi chưa có người lớn.
  • Trung thực: Kiểm tra lại kết quả bằng cách cộng, trừ lại và báo đúng kết quả của nhóm mình, không sửa đáp án của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bộ thẻ tiền Việt Nam mệnh giá 1000 đồng, 2000 đồng, 5000 đồng, 10000 đồng, 20000 đồng (in hoặc cắt từ giấy cứng, mỗi nhóm một bộ).
  • Bảng phụ hoặc máy chiếu để trình bày ví dụ mua vở, bút và các câu hỏi bài tập.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Bảng phụ ghi sẵn bảng kết quả đổi tiền của nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-68-tien-viet-nam) dùng để chiếu bài tập 5 và 6 khi cần kiểm tra nhanh.

2. Học sinh

  • Bộ thẻ tiền giấy (mỗi nhóm 4 HS dùng chung một bộ).
  • Bảng con, bút dạ, khăn lau.
  • Vở ghi, bút chì, bút mực.
  • Phiếu học tập số 1 (mỗi cặp đôi một phiếu).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Cửa hàng nhỏ của bạn Lan

Mục tiêu

Gợi nhớ kiến thức đã biết về các tờ tiền và tạo hứng thú vào bài học.

Nội dung

GV đưa ra tình huống cửa hàng nhỏ, giơ lần lượt các thẻ tiền 1000 đồng, 2000 đồng, 5000 đồng, 10000 đồng, 20000 đồng và hỏi HS đọc số ghi trên mỗi tờ tiền. Sau đó GV hỏi: 'Tờ nào có giá trị lớn nhất? Làm sao em biết?'

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng giá trị của từng tờ tiền và nêu được cách nhận biết giá trị dựa vào số ghi trên tiền.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu tình huống: 'Bạn Lan mở cửa hàng nhỏ ở lớp. Các em hãy giúp Lan nhận biết tiền trong cửa hàng nhé.' GV giơ thẻ 5000 đồng và hỏi: 'Tờ tiền này có giá trị bao nhiêu?'

    Học sinh

    HS quan sát và chú ý lắng nghe câu hỏi của GV.

  2. Giáo viên

    GV giơ lần lượt từng thẻ tiền và yêu cầu HS đọc to giá trị. GV hỏi: 'Hai tờ tiền có cùng màu nhưng khác số ghi thì khác nhau thế nào?'

    Học sinh

    HS đọc: 'Năm nghìn đồng', 'Mười nghìn đồng'... HS trả lời dự kiến: 'Số ghi trên tiền cho biết giá trị, không phải màu sắc.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nêu tờ tiền có giá trị lớn nhất trong bộ thẻ và giải thích lí do.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 'Tờ 20000 đồng có giá trị lớn nhất vì số ghi là 20000.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: Tiền Việt Nam có đơn vị đồng. Ta nhận biết giá trị theo số ghi trên tiền, không chỉ theo màu. GV dẫn vào bài 'Tiền Việt Nam'.

    Học sinh

    HS nhắc lại: 'Tiền Việt Nam có đơn vị đồng và giá trị được ghi trên mỗi tờ.'

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Nhận biết giá trị và đổi tiền cùng tổng

Mục tiêu

HS nhận ra nhiều tờ tiền khác mệnh giá có thể có cùng tổng giá trị và biết cách đổi tiền.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 với bộ thẻ tiền. Nhiệm vụ 1: Lấy 1 tờ 10000 đồng, tìm các cách đổi bằng những tờ tiền khác và ghi kết quả vào bảng nhóm. Nhiệm vụ 2: Kiểm tra mỗi cách bằng phép cộng. Nhiệm vụ 3: Nhóm trưởng báo cáo kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Bảng kết quả của nhóm ghi được các cách đổi 10000 đồng, ví dụ: 2 tờ 5000 đồng; 5 tờ 2000 đồng; 1 tờ 5000 đồng và 5 tờ 1000 đồng; kèm phép tính kiểm tra và câu kết luận.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát bộ thẻ tiền. GV nêu nhiệm vụ: 'Hãy tìm cách đổi 1 tờ 10000 đồng thành các tờ tiền khác mà tổng vẫn bằng 10000 đồng.' GV nêu câu hỏi gợi mở: 'Vì sao 2 tờ 5000 đồng lại bằng 1 tờ 10000 đồng?'

    Học sinh

    HS nhận bộ thẻ, phân công nhóm trưởng, ghi, thư kí, người kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, hỗ trợ HS còn lúng túng, nhắc HS viết cùng đơn vị đồng khi cộng.

    Học sinh

    Các nhóm đặt thẻ lên bàn và thử các cách đổi. HS trả lời dự kiến: 'Vì 5000 + 5000 = 10000 đồng nên 2 tờ 5000 đồng bằng 1 tờ 10000 đồng.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm báo cáo, yêu cầu các nhóm khác kiểm tra lại phép cộng.

    Học sinh

    Nhóm báo cáo: 'Chúng em đổi được 10000 đồng thành 5 tờ 2000 đồng, vì 2000 × 5 = 10000 đồng.' Nhóm khác kiểm tra và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Nhiều tờ tiền khác mệnh giá có thể có cùng tổng giá trị. Khi đổi tiền, cần kiểm tra bằng phép cộng và viết cùng đơn vị đồng.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: '2 tờ 5000 đồng = 1 tờ 10000 đồng.'

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Tính số tiền phải trả và tiền thừa

Mục tiêu

HS biết cộng giá các món hàng để tìm số tiền phải trả và tính tiền thừa bằng phép trừ.

Nội dung

GV trình bày ví dụ: Mua vở 6000 đồng, bút 3000 đồng, đưa 10000 đồng. Nhận lại bao nhiêu? HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1 để thực hiện theo các bước: đọc đề, xác định điều đã biết và điều phải tìm, lập phép tính, kiểm tra kết quả.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 với phép tính đúng: phải trả 6000+3000=90006000 + 3000 = 9000 đồng; tiền thừa 10000−9000=100010000 - 9000 = 1000 đồng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV trình bày đề bài trên bảng phụ, yêu cầu HS đọc kĩ đề. GV hỏi: 'Bài toán cho biết gì? Bài toán yêu cầu tìm gì?'

    Học sinh

    HS đọc đề, trả lời dự kiến: 'Bài cho mua vở 6000 đồng, bút 3000 đồng, đưa 10000 đồng. Bài hỏi nhận lại bao nhiêu tiền.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi làm phiếu: bước 1 cộng giá hai món; bước 2 lấy tiền đưa trừ tiền phải trả. GV nhắc: 'Số tiền đưa là 10000 đồng, em phải trừ đi số tiền phải trả.'

    Học sinh

    Cặp đôi thảo luận và viết: 6000+3000=90006000 + 3000 = 9000 đồng. Sau đó viết: 10000−9000=100010000 - 9000 = 1000 đồng. HS trả lời dự kiến: 'Nhận lại 1000 đồng.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo cách làm và yêu cầu cả lớp kiểm tra bằng cách lấy tiền phải trả cộng tiền thừa.

    Học sinh

    HS báo cáo và kiểm tra: '9000 + 1000 = 10000 đồng, đúng bằng số tiền đưa.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi mua hàng, cộng giá các món để biết phải trả. Tiền thừa bằng tiền đưa trừ tiền phải trả. Nên kiểm tra lại bằng phép cộng.

    Học sinh

    HS ghi vào vở quy tắc: 'Tiền phải trả = tổng giá các món. Tiền thừa = tiền đưa − tiền phải trả.'

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Đổi tiền và tính tiền mua hàng

Mục tiêu

HS vận dụng cộng, trừ và đổi tiền để làm các bài tập về tiền Việt Nam.

Nội dung

Trò chơi 'Ai nhanh hơn?' theo nhóm. GV đọc từng câu hỏi, các nhóm viết đáp án lên bảng con, giơ bảng khi có kết quả. Nội dung gồm các bài: (1) Hai tờ 5000 đồng có tổng bao nhiêu đồng? (2) Một bút 4000 đồng và một tẩy 2000 đồng, tổng bao nhiêu? (3) Mua 3 quyển vở, mỗi quyển 6000 đồng, trả bao nhiêu? (4) Đưa 20000 đồng, mua hàng 14000 đồng, tiền thừa bao nhiêu? (5) 1 tờ 10000 đồng đổi được bao nhiêu tờ 2000 đồng? (6) Số tiền nào bằng 15000 đồng: A. 2 tờ 5000 đồng; B. 1 tờ 10000 đồng và 1 tờ 5000 đồng; C. 1 tờ 20000 đồng?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án các bài: (1) 10000 đồng; (2) 6000 đồng; (3) 18000 đồng; (4) 6000 đồng; (5) 5 tờ; (6) B vì 10000 + 5000 = 15000 đồng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phổ biến luật chơi: mỗi câu đúng được 1 điểm, nhóm giơ bảng nhanh và đúng nhất được cộng thêm điểm thưởng.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng câu hỏi, nhắc HS ghi phép tính trước khi ghi đáp án. Với câu 6, GV yêu cầu HS cộng các tờ tiền trong từng phương án.

    Học sinh

    HS viết phép tính và đáp án lên bảng con, giơ bảng. HS trả lời dự kiến câu 3: '6000 × 3 = 18000 đồng.' Câu 5: '10000 : 2000 = 5 tờ.'

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra đáp án, chiếu đáp án trên bảng phụ hoặc học liệu số NeoEdu và tổng kết điểm các nhóm.

    Học sinh

    Các nhóm đối chiếu đáp án và sửa nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi nhóm đúng và nhanh, nhắc lại lỗi thường gặp là quên đơn vị đồng hoặc chọn sai phép tính.

    Học sinh

    HS rút kinh nghiệm và ghi nhớ cách kiểm tra lại kết quả.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Cửa hàng bé tập mua bán

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về tiền để giải quyết tình huống thực tế bằng thẻ mệnh giá, có sự hỗ trợ của người lớn khi về nhà.

Nội dung

Trong nhóm, HS dùng thẻ 1000 đồng, 2000 đồng, 5000 đồng để tạo số tiền 7000 đồng bằng hai cách khác nhau, rồi kiểm tra tổng. Thực hành đóng vai người bán và người mua bằng thẻ giấy trong lớp. Về nhà, HS nhờ người lớn cho xem một tờ hóa đơn hoặc giá một món hàng quen thuộc và tính tiền thừa nếu có người lớn cùng thực hiện, không tự giao dịch tiền thật.

Sản phẩm dự kiến

Hai cách tạo 7000 đồng: cách 1: 5000 + 2000 = 7000 đồng; cách 2: 5000 + 1000 + 1000 = 7000 đồng. Nhóm có sản phẩm đóng vai bán hàng ghi đúng số tiền phải trả và tiền thừa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: 'Bạn muốn mua đồ chơi giá 7000 đồng. Các em hãy dùng thẻ tiền để tạo đúng 7000 đồng bằng hai cách khác nhau.' GV nhắc: 'Chỉ thực hành bằng thẻ giấy, không mang tiền thật đi giao dịch.'

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ và thảo luận trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV quan sát và hỏi: 'Cách của em có đúng 7000 đồng không? Làm sao em kiểm tra?'

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 'Em cộng lại: 5000 + 1000 + 1000 = 7000 đồng nên đúng.'

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm đóng vai người bán và người mua, trả 10000 đồng để mua món 7000 đồng và nói số tiền thừa.

    Học sinh

    HS đóng vai và nói: 'Tiền thừa là 10000 − 7000 = 3000 đồng.'

  4. Giáo viên

    GV tổng kết và dặn HS về nhà thực hiện nhiệm vụ đã nêu, nhấn mạnh việc luôn có người lớn đi cùng khi liên quan đến tiền thật.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài toán: Mua vở 6000 đồng, bút 3000 đồng. Đưa 10000 đồng. Hỏi nhận lại bao nhiêu tiền?

  • Điều đã biết: ...
  • Điều phải tìm: ...
  • Số tiền phải trả là: ... + ... = ... đồng
  • Tiền thừa là: ... − ... = ... đồng
  • Kiểm tra: tiền phải trả cộng tiền thừa bằng ... đồng, đúng bằng số tiền đưa.
    Câu hỏi thêm: Nếu đưa 20000 đồng thì nhận lại bao nhiêu tiền? Viết phép tính.
    Người kiểm tra (bạn trong cặp): ...

Hướng dẫn về nhà

  • Nhờ người lớn đưa cho em một tờ tiền 10000 đồng và hai tờ 5000 đồng. Em hãy tìm hai cách đổi số tiền này thành các tờ tiền khác nhau mà tổng vẫn bằng nhau, ghi lại phép tính.
  • Cùng người lớn xem giá của hai món đồ dùng học tập ở nhà (hoặc trong tờ quảng cáo), cộng giá hai món và ghi số tiền phải trả. Không tự giao dịch tiền thật khi chưa có người lớn.
  • Luyện thêm trên trang bài học NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-68-tien-viet-nam, hoàn thành các bài tập tương tác và tự kiểm tra đáp án.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.