Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 13. Xem đồng hồ. Tháng – năm. Tiền Việt Nam

Giáo án Bài 67. Thực hành xem đồng hồ, xem lịch

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng giờ trên đồng hồ mô hình (giờ đúng, giờ rưỡi, giờ kém, giờ hơn) và nói thời gian theo hai cách.
  • Giải thích được vì sao không trừ trực tiếp hai số phút khi hai thời điểm khác giờ, và tính được khoảng thời gian bằng cách đi qua mốc giờ tròn.
  • Đọc được tờ lịch tháng 4, xác định thứ của ngày và tìm ngày cùng thứ trong tuần kế tiếp (cộng 7 ngày).
  • Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao 7 giờ 50 phút đến 8 giờ 10 phút là 20 phút, và vì sao ngày 29 cùng thứ với ngày 1 khi tháng 4 có 28 ngày cộng thêm 1.
  • Mô hình hoá toán học: biểu diễn giờ trên mặt đồng hồ mô hình và biểu diễn các ngày trên lịch thành mô hình tuần (7 ngày).
  • Giao tiếp toán học: đọc và nói giờ theo hai cách (ví dụ 6 giờ 50 phút hoặc 7 giờ kém 10 phút); trình bày kết quả đầy đủ đơn vị phút, ngày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng đồng hồ mô hình, tờ lịch tháng 4 và học liệu số NeoEdu để kiểm tra và thực hành.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc giờ trên đồng hồ mô hình, tự kiểm tra kết quả bằng cách đặt lại kim theo đáp số.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, nói cho bạn nghe cách tính thời gian và cách tìm ngày trên lịch; nhận xét, góp ý bài của bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách đếm khoảng thời gian, cách đếm ngày trên lịch để giải các tình huống thực tế và lập bảng hoạt động trong ngày.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực thực hành xoay kim đồng hồ, hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm cặp đôi và về nhà đối chiếu với tờ lịch thật của gia đình.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của bản thân và của bạn, kiểm tra lại đáp số bằng đồng hồ mô hình trước khi nộp.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Đồng hồ mô hình có kim giờ, kim phút rời để xoay và đặt giờ.
  • Tờ lịch tháng 4 (ngày 1 là thứ Hai, tháng 4 có 30 ngày) phóng to hoặc chiếu trên bảng; bảng phụ ghi ba thời điểm 6 giờ 10 phút, 6 giờ 30 phút, 6 giờ 50 phút.
  • Phiếu học tập số 1 đã in cho từng cặp đôi.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-67-thuc-hanh-xem-dong-ho-xem-lich (dùng để kiểm tra nhanh kết quả của HS).

2. Học sinh

  • Vở ghi, bút chì, thước kẻ.
  • Đồng hồ mô hình nhỏ (nếu có) hoặc mặt đồng hồ bìa kẹp hai kim.
  • Bảng con và bút dạ để ghi đáp án nhanh.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai đọc giờ nhanh hơn

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về đọc giờ trên đồng hồ và liên hệ với các khoảng 5 phút giữa hai số liền kề.

Nội dung

GV xoay kim đồng hồ mô hình đến các vị trí giờ đúng, giờ rưỡi (ví dụ 4 giờ, 4 giờ 30 phút). HS đọc giờ bằng bảng con. Sau đó GV hỏi: Từ số 3 đến số 4 trên mặt đồng hồ là bao nhiêu phút?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng giờ đúng, giờ rưỡi và nêu được mỗi khoảng giữa hai số liền kề là 5 phút.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: Hôm nay chúng ta cùng thực hành xem đồng hồ và xem lịch. Cả lớp chơi trò “Ai đọc giờ nhanh hơn”. GV xoay kim đến vị trí 4 giờ.

    Học sinh

    HS quan sát đồng hồ và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV xoay kim đến 4 giờ, rồi 4 giờ 30 phút, yêu cầu HS giơ bảng con ghi giờ. Hỏi: Từ số 3 đến số 4 trên mặt đồng hồ là mấy phút?

    Học sinh

    HS ghi “4 giờ” và “4 giờ 30 phút”. Trả lời dự kiến: Từ số 3 đến số 4 là 5 phút, vì 5 × 1 = 5.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc to kết quả và kiểm tra bạn.

    Học sinh

    HS đọc to, bạn nhận xét đúng hoặc sai.

  4. Giáo viên

    GV nhắc: Kim dài chỉ phút, mỗi khoảng giữa hai số liền kề là 5 phút. Vào bài mới.

    Học sinh

    HS nhắc lại: Một giờ có 60 phút; mỗi khoảng giữa hai số liền kề là 5 phút.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Xem giờ trên đồng hồ mô hình

Mục tiêu

HS đặt được giờ trên đồng hồ mô hình, nói thời gian theo hai cách và giải thích vị trí kim giờ khi sắp đến giờ đúng.

Nội dung

Mỗi nhóm cặp đôi dùng đồng hồ mô hình đặt ba thời điểm: 6 giờ 10 phút, 6 giờ 30 phút, 6 giờ 50 phút. Với mỗi thời điểm, HS nói theo hai cách, ví dụ 6 giờ 50 phút hay 7 giờ kém 10 phút. Trả lời câu hỏi: Khi đồng hồ chỉ 6 giờ 50 phút, kim giờ nằm ở đâu? Vì sao?
GV mở trang bài học NeoEdu để HS đối chiếu sau khi làm.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt đúng ba thời điểm; nói được hai cách đọc cho mỗi thời điểm; giải thích được kim giờ đã qua số 6 và đang tiến gần số 7 khi kim phút chỉ số 10 trước giờ đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các cặp đôi, phát đồng hồ mô hình. Nêu nhiệm vụ: Xoay kim để đặt 6 giờ 10 phút, 6 giờ 30 phút, 6 giờ 50 phút; nói giờ theo hai cách.

    Học sinh

    HS nhận đồng hồ và đọc nhiệm vụ.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, quan sát cặp đôi xoay kim đúng chiều. Hỏi: Kim giờ dịch chuyển như thế nào khi kim phút chạy từ số 6 sang số 10?

    Học sinh

    HS xoay kim phút theo chiều kim đồng hồ và nêu: Kim giờ dịch chuyển dần về phía số 7. Trả lời dự kiến: Kim giờ không đứng yên ở số 6 mà đi dần về số 7.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp nói to cách đọc 6 giờ 50 phút. Hỏi: 6 giờ 50 phút còn gọi là mấy giờ kém mấy phút?

    Học sinh

    HS đáp: 6 giờ 50 phút, hay 7 giờ kém 10 phút; vì 60 − 50 = 10 phút.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi đã qua giờ đúng, kim giờ nằm giữa hai số; khi sắp đến giờ đúng, kim giờ gần số tiếp theo. Mở trang NeoEdu để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 6 giờ 50 phút = 7 giờ kém 10 phút.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Tính thời gian và tìm ngày trên lịch

Mục tiêu

HS tính được khoảng thời gian khi hai thời điểm khác giờ bằng cách đi qua mốc giờ tròn; tìm được thứ của ngày và ngày cùng thứ tuần sau trên lịch tháng 4.

Nội dung

Nhóm cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1, gồm:

  • Tính thời gian từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ 10 phút.
  • Tháng 4 có 30 ngày, ngày 1 là thứ Hai. Liệt kê các ngày thứ Hai và Chủ nhật trong tháng.
  • Ngày thứ Hai tuần kế tiếp của ngày 1 là ngày mấy? Ngày 30 tháng 4 là thứ mấy?

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 có đáp số: 20 phút; các thứ Hai là 1, 8, 15, 22, 29; các Chủ nhật là 7, 14, 21, 28; thứ Hai tuần kế tiếp là ngày 8; ngày 30 tháng 4 là thứ Ba (30 − 29 = 1 ngày sau thứ Hai ngày 29).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu: Vì sao không lấy 10 − 50? Hãy đi qua mốc 8 giờ rồi cộng các khoảng thời gian.

    Học sinh

    HS đọc phiếu, thảo luận cặp đôi cách tính.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi mở: Từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ là bao nhiêu phút? Từ 8 giờ đến 8 giờ 10 phút là bao nhiêu phút? Ngày 1 là thứ Hai thì ngày 8 là thứ mấy?

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: Từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ là 10 phút; từ 8 giờ đến 8 giờ 10 phút là 10 phút; tổng 10 + 10 = 20 phút. Ngày 8 cũng là thứ Hai vì 8 − 1 = 7 ngày, đúng một tuần.

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp đôi trình bày trên bảng lịch chiếu: đánh dấu các ngày thứ Hai và Chủ nhật.

    Học sinh

    HS chỉ trên lịch: thứ Hai là 1, 8, 15, 22, 29; Chủ nhật là 7, 14, 21, 28. Bạn nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi tính thời gian, đi qua mốc giờ tròn rồi cộng. Khi tìm ngày cùng thứ tuần sau, cộng 7 ngày; khi sang tháng mới, đếm theo số ngày của tháng cũ.

    Học sinh

    HS ghi vào phiếu và nhắc lại cách làm.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập đọc giờ và tính thời gian

Mục tiêu

HS vận dụng đọc giờ, tính khoảng thời gian và tìm ngày trên lịch qua các bài tập đã cho; tự kiểm tra kết quả.

Nội dung

Làm các bài sau theo cặp đôi (bài 1, 2 dùng đồng hồ mô hình):

  1. Đồng hồ trong hình chỉ mấy giờ? Chỉ điền số giờ.
  2. Đồng hồ trong hình chỉ bao nhiêu phút? Chỉ điền số phút.
  3. 10 giờ kém 10 phút là 9 giờ bao nhiêu phút?
  4. Từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ 10 phút là bao nhiêu phút?
  5. Tháng 4 có ngày 1 là thứ Hai. Ngày thứ Hai tuần kế tiếp là ngày mấy?
  6. Tháng 4 có ngày 1 là thứ Hai. Ngày 22 cách ngày 8 bao nhiêu ngày?
  7. Ngày 30 tháng 4, hôm sau là ngày mấy tháng 5?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 3; (2) 15, vì kim dài chỉ số 3 nên 3 × 5 = 15 phút, đồng hồ chỉ 3 giờ 15 phút; (3) 50, vì 60 − 10 = 50 phút; (4) 20, vì 10 + 10 = 20 phút; (5) 8, vì 1 + 7 = 8; (6) 14, vì 22 − 8 = 14 ngày, bằng hai tuần; (7) 1, vì tháng 4 có 30 ngày nên hôm sau là ngày 1 tháng 5.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc ghi 7 bài tập lên bảng; nêu luật: cặp đôi làm, một bạn đọc đáp án, bạn còn lại kiểm tra bằng đồng hồ mô hình hoặc lịch.

    Học sinh

    HS đọc đề, thống nhất vai trò trong cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS dùng đồng hồ mô hình đặt 3 giờ 15 phút để kiểm tra bài 1, 2. Hỏi: Vì sao bài 2 là 15 phút chứ không phải 3?

    Học sinh

    HS làm bài và trả lời dự kiến: Vì bài 2 hỏi số phút, kim dài chỉ số 3 nên 3 × 5 = 15 phút.

  3. Giáo viên

    GV gọi ngẫu nhiên 4 cặp trình bày đáp án bài 3, 4, 5, 6, mỗi bài nêu rõ cách tính.

    Học sinh

    HS trình bày: bài 3: 60 − 10 = 50 phút; bài 4: 10 + 10 = 20 phút; bài 5: 1 + 7 = 8; bài 6: 22 − 8 = 14 ngày. Bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: Trong các bài này, bài nào cần đi qua mốc giờ tròn? Bài nào cần cộng 7 ngày? GV chốt đáp án bài 7 và sửa lỗi phổ biến.

    Học sinh

    HS trả lời: Bài 4 cần đi qua 8 giờ; bài 5 và 6 cần đếm theo tuần 7 ngày; bài 7 cần biết tháng 4 có 30 ngày nên hôm sau là ngày 1 tháng 5.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Lập thời gbiểu trong ngày

Mục tiêu

HS vận dụng cách xác định giờ bắt đầu, giờ kết thúc và tính số phút của hoạt động trong thực tế.

Nội dung

Mỗi HS lập bảng gồm ba hoạt động trong ngày: hoạt động, giờ bắt đầu, giờ kết thúc, số phút thực hiện. Ví dụ đọc sách 19 giờ 10 phút đến 19 giờ 30 phút: 20 phút; tập thể dục 6 giờ 15 phút đến 6 giờ 35 phút: 20 phút; xếp bàn học 18 giờ 20 phút đến 18 giờ 30 phút: 10 phút. HS chia sẻ một hoạt động với bạn bên cạnh.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một bảng gồm ba hoạt động trong ngày, ghi đủ giờ bắt đầu, giờ kết thúc và số phút đúng (chấm: ba hoạt động và giờ hợp lí; tính khoảng thời gian đúng; trình bày rõ).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: Em hãy kể ba việc em làm trong một ngày và tính thời gian mỗi việc. Hỏi: Em đọc sách lúc mấy giờ, kết thúc lúc mấy giờ?

    Học sinh

    HS suy nghĩ, chọn ba hoạt động của bản thân.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS ghi bảng hai cột giờ và cột số phút; nhắc dùng cách đi qua mốc giờ tròn nếu khác giờ.

    Học sinh

    HS viết bảng vào vở. Trả lời dự kiến: Đọc sách từ 19 giờ 10 phút đến 19 giờ 30 phút, tính 30 − 10 = 20 phút.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc bảng của mình, bạn bên cạnh kiểm tra phép tính.

    Học sinh

    HS đọc, bạn kiểm tra và góp ý.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, nhắc lại cách tính khoảng thời gian và khuyến khích HS đối chiếu lịch thật ở nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhớ.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Câu 1. Tính thời gian từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ 10 phút.

  • Từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ là ... phút.
  • Từ 8 giờ đến 8 giờ 10 phút là ... phút.
  • Vậy từ 7 giờ 50 phút đến 8 giờ 10 phút là ... + ... = ... phút.
    Câu 2. Tháng 4 có 30 ngày, ngày 1 là thứ Hai. Điền các ngày thứ Hai và Chủ nhật trong tháng.
  • Các ngày thứ Hai: ...
  • Các ngày Chủ nhật: ...
    Câu 3. Ngày thứ Hai tuần kế tiếp của ngày 1 là ngày mấy?
    Câu 4. Ngày 30 tháng 4 là thứ mấy? Vì sao?
    Gợi ý: Hãy đếm tiếp từ ngày 29 (thứ Hai) để tìm thứ của ngày 30.

Hướng dẫn về nhà

  • Lập bảng ba hoạt động trong ngày của em, ghi giờ bắt đầu, giờ kết thúc và tính số phút mỗi hoạt động (ví dụ: đọc sách, tập thể dục, dọn dẹp bàn học).
  • Lấy một tờ lịch thật của gia đình (tháng bất kì), đối chiếu: tìm ngày 1 của tháng là thứ mấy; tìm ba ngày cùng thứ trong tuần kế tiếp bằng cách cộng 7 ngày; kiểm tra xem tháng đó có bao nhiêu ngày.
  • Ôn lại cách đọc giờ trên đồng hồ mô hình ở nhà (đọc hai cách: giờ đúng, giờ rưỡi, giờ hơn, giờ kém).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.