ToánLớp 3Chủ đề 13. Xem đồng hồ. Tháng – năm. Tiền Việt Nam

Giáo án Bài 66. Xem đồng hồ. Tháng – năm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đọc giờ và phút trên mặt đồng hồ khi kim phút và kim giờ chỉ các vị trí khác nhau.
Giải thích được mối quan hệ 1 giờ = 60 phút, mỗi khoảng giữa hai số liền kề trên mặt đồng hồ là 5 phút.
Nêu được 1 năm có 12 tháng; các tháng có 31, 30 và 28 hoặc 29 ngày.
Vận dụng được cách tính thời gian kéo dài giữa hai thời điểm trong phạm vi một giờ hoặc qua giờ đúng.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao kim ngắn chỉ số 2 nhưng vẫn là 2 giờ 30 phút khi kim dài chỉ số 6.
Mô hình hoá toán học: HS dùng mặt đồng hồ và lịch tháng để biểu diễn các tình huống thời gian thực tế.
Giải quyết vấn đề toán học: HS tính được số phút kéo dài của một hoạt động khi biết thời điểm bắt đầu và kết thúc.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng thời gian bằng ngôn ngữ toán học (ví dụ: 8 giờ 45 phút là 9 giờ kém 15 phút).
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đúng mô hình đồng hồ, lịch tháng và trang bài học số NeoEdu để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự quan sát mặt đồng hồ mô hình, tự đọc giờ và kiểm tra kết quả bằng cách quay kim đồng hồ.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và trạm, trình bày cách đọc giờ, cách tính số phút bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức về thời gian để lập lịch sinh hoạt của bản thân và giải thích kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực quay kim đồng hồ, hoàn thành đủ các phiếu học tập và bài tập trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS ghi lại đúng giờ sinh hoạt của bản thân trong lịch trong ngày và đối chiếu với thời gian thực tế.
Trung thực: HS nêu đúng kết quả đọc giờ, không chép đáp án của bạn; khi sai thì chủ động sửa lại.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Mô hình đồng hồ kim bằng bìa cứng hoặc đồng hồ treo tường có kim quay được, kèm bảng từ hoặc bảng phụ.
Tờ lịch tháng của năm (hoặc hình chiếu lịch 12 tháng) và thẻ ghi tên các tháng.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho mỗi nhóm).
Thẻ đề bài luyện tập được chia theo trạm (Trạm 1, Trạm 2, Trạm 3).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/3/math/bai-66-xem-dong-ho-thang-nam (dùng mô phỏng đồng hồ và bài tập tương tác để kiểm tra nhanh).

2. Học sinh

Vở ghi, bút chì, bút màu, thước kẻ.
Mô hình đồng hồ bằng bìa và kim quay (làm theo nhóm hoặc cặp đôi nếu có).
Bảng con và bút dạ để ghi kết quả nhanh.
Phiếu học tập được phát trong giờ học.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đồng hồ biết nói

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức đã có của HS về đồng hồ, giờ và phút; dẫn dắt HS vào bài mới.

Nội dung

GV cầm mô hình đồng hồ, quay kim đến một vị trí bất kỳ và hỏi HS đang là mấy giờ. HS trả lời bằng bảng con. Trò chơi "Ai nhanh hơn" với 3 đến 4 lượt quay kim.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc được giờ đúng và giờ rưỡi trên mô hình; HS nói được ý tưởng: kim dài chỉ phút, kim ngắn chỉ giờ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ mô hình đồng hồ, quay kim đến vị trí kim dài chỉ 3, kim ngắn chỉ 7, rồi hỏi: "Bây giờ là mấy giờ?" Sau đó tổ chức trò chơi "Ai nhanh hơn" với 3 lượt quay kim.
Học sinh
HS quan sát mô hình, suy nghĩ và ghi đáp án vào bảng con. HS dự kiến trả lời: "7 giờ 15 phút" hoặc "7 giờ 15 phút, vì kim dài chỉ 3 là 15 phút."
Giáo viên
GV yêu cầu một số HS giơ bảng con, nhận xét nhanh và sửa lỗi (nếu có) bằng cách quay lại đúng vị trí kim.
Học sinh
HS giơ bảng, lắng nghe bạn và đối chiếu với mô hình. HS dự kiến nói: "Em nhầm, kim dài chỉ 3 tức là 15 phút, không phải 3 phút."
Giáo viên
GV nêu câu hỏi dẫn: "Nếu kim dài chỉ 6 và kim ngắn nằm giữa 2 và 3 thì là mấy giờ?" Từ đó giới thiệu nội dung bài học "Xem đồng hồ. Tháng – năm".
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại tên bài và dự đoán: "Kim ngắn đã qua 2 nên là 2 giờ gì đó."

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc giờ và phút trên mặt đồng hồ

Mục tiêu

HS nêu được cách đọc giờ và phút; hiểu 1 giờ có 60 phút, mỗi khoảng giữa hai số liền kề là 5 phút.

Nội dung

Làm việc theo cặp đôi với mô hình đồng hồ, hoàn thành Phiếu học tập số 1. Nội dung: đọc đồng hồ chỉ 3 giờ 15 phút, 8 giờ 45 phút; đếm số phút theo khoảng 5 phút; giải thích vì sao 8 giờ 45 phút cũng là 9 giờ kém 15 phút.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được quy tắc: kim phút chỉ số nào thì nhân 5 để ra số phút; kim giờ đã qua số nào thì là giờ đó.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và mô hình đồng hồ cho từng cặp. GV hỏi: "Kim phút chỉ số 3 thì là bao nhiêu phút? Vì sao?" Yêu cầu cặp đôi quay kim đến 3 giờ 15 phút, đọc và ghi kết quả.
Học sinh
HS quay kim, đọc thầm rồi trao đổi với bạn. HS dự kiến trả lời: "Kim phút chỉ số 3, nghĩa là 15 phút vì 3 × 5 = 15."
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý cho cặp còn lúng túng: "Kim ngắn đã đi qua số nào? Kim ngắn đã qua 3 hay chưa tới 4?" Sau đó hỏi cặp đôi về cách đọc 8 giờ 45 phút và cách đổi 60 − 45 = 15 phút.
Học sinh
HS trả lời và thực hiện phép tính. HS dự kiến nói: "Kim ngắn đã qua 8 nhưng chưa tới 9. Kim phút chỉ 9 thì 45 phút, còn 15 phút nữa mới đủ 60 phút, nên là 9 giờ kém 15 phút."
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 cặp trình bày kết quả, các cặp khác nhận xét. GV chốt lại: 1 giờ = 60 phút; kim dài chỉ phút; kim ngắn chỉ giờ và thường nằm giữa hai số khi đã qua giờ đúng.
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày và nói: "Đồng hồ chỉ 3 giờ 15 phút, kim dài chỉ 3 và kim ngắn đã qua số 3 một ít." Các HS khác nhận xét và bổ sung.
Giáo viên
GV yêu cầu HS nhắc lại quy tắc đọc giờ, phút và chiếu quy tắc lên bảng, rồi cho cả lớp đọc đồng thanh.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc: "Kim phút chỉ số nào nhân 5 là ra phút; kim ngắn đã qua số nào thì là giờ đó."

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tháng, năm và số ngày trong tháng

Mục tiêu

HS nêu được 1 năm có 12 tháng và phân biệt số ngày của các tháng; biết xem lịch để xác định ngày, thứ.

Nội dung

Trò chơi "Đoán tháng" theo nhóm 4 HS. GV dùng tờ lịch 12 tháng; nhóm thảo luận để sắp các tháng vào ba nhóm: 31 ngày, 30 ngày, 28 hoặc 29 ngày (tháng 2). Hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS phân loại đúng: tháng 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12 có 31 ngày; tháng 4, 6, 9, 11 có 30 ngày; tháng 2 có 28 hoặc 29 ngày.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tờ lịch 12 tháng, phát Phiếu học tập số 2 và thẻ tên tháng cho nhóm. GV hỏi: "Một năm có bao nhiêu tháng? Làm sao biết tháng nào có 30 ngày?"
Học sinh
Nhóm đọc yêu cầu, thảo luận và sắp các thẻ tháng vào ba nhóm. HS dự kiến trả lời: "Một năm có 12 tháng. Tháng 4, 6, 9, 11 có 30 ngày."
Giáo viên
GV quan sát, hỏi nhóm về tháng 2 và tháng 8: "Tháng 2 có bao nhiêu ngày? Vì sao phải ghi 28 hoặc 29?" GV gợi ý HS dùng lịch để kiểm tra.
Học sinh
HS xem lịch, trả lời: "Tháng 2 có 28 ngày, có năm nhuận thì 29 ngày. Tháng 8 có 31 ngày."
Giáo viên
GV mời nhóm trình bày; các nhóm khác đối chiếu với lịch và nhận xét. GV chốt ba nhóm số ngày và nhắc: xem lịch để biết chính xác ngày và thứ.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày: "Tháng 31 ngày gồm 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12; tháng 30 ngày gồm 4, 6, 9, 11; tháng 2 có 28 hoặc 29 ngày."
Giáo viên
GV hỏi nhanh: "Năm nay tháng 2 có bao nhiêu ngày?" và "Từ ngày 1 tháng 3 đến ngày 31 tháng 3 có bao nhiêu ngày?" để kiểm tra mức độ hiểu bài.
Học sinh
HS trả lời bằng bảng con: "31 ngày." Các HS khác giải thích lại cách tính.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện tập theo trạm

Mục tiêu

HS vận dụng cách đọc giờ, tính số phút và phân biệt số ngày của các tháng qua các bài tập.

Nội dung

Chia lớp thành 3 nhóm, luân chuyển qua 3 trạm trong 7 phút mỗi trạm. Trạm 1 (đổi đơn vị và tính thời gian): bài 1, 2, 3, 4. Trạm 2 (tháng và năm): bài 5, 6. Trạm 3 (tính thời gian kết thúc): bài 7. Mỗi trạm có thẻ đề và bảng đáp án để HS tự kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập đã hoàn thành và tự kiểm tra; HS nêu đúng đáp án: 1) 60 phút; 2) 20 phút; 3) 50 phút; 4) 25 phút; 5) B (tháng 11); 6) a) Đ, b) S; 7) 55 phút.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia nhóm, giao thẻ đề cho từng trạm và nêu luật: đọc kĩ đề, làm vào vở, kiểm tra với bảng đáp án rồi mới chuyển trạm.
Học sinh
Các nhóm nhận thẻ đề, đọc yêu cầu và chuẩn bị bút, vở.
Giáo viên
GV đi quan sát các trạm. Gợi ý khi cần: "Kim phút chỉ 4 thì là bao nhiêu phút?", "Từ 35 phút cộng thêm 20 phút thì đến mấy phút?" Với bài 8 (nếu còn thời gian), GV hướng dẫn HS nêu cách đọc: kim phút chỉ 6 là 30 phút; kim ngắn đã qua 2 nhưng chưa tới 3 nên là 2 giờ 30 phút.
Học sinh
HS làm bài, thảo luận và đổi trạm. HS dự kiến trả lời: "Kim phút chỉ 4, nên 4 × 5 = 20 phút." "35 + 20 = 55 phút, nên việc kết thúc lúc 8 giờ 55 phút."
Giáo viên
GV mời một nhóm đọc kết quả trạm 1 và trạm 2, yêu cầu nhóm khác nhận xét. GV chữa nhanh bài 6b vì đây là chỗ HS dễ nhầm.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày đáp án; HS khác đối chiếu với bảng đáp án và sửa lỗi nếu sai.
Giáo viên
GV nhận xét chung, khen các nhóm làm đúng, nhắc lại: đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm; kiểm tra phép tính và đơn vị trước khi kết luận.
Học sinh
HS lắng nghe và tự sửa bài trong vở nếu có lỗi.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Lịch sinh hoạt của em

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về giờ, phút và tháng, năm để lập lịch sinh hoạt thực tế của bản thân.

Nội dung

Mỗi HS ghi lại 3 hoạt động trong một ngày (ví dụ: học, ăn, chơi), giờ bắt đầu và giờ kết thúc, tính số phút mỗi hoạt động kéo dài. Sau đó HS nêu một ngày trong tháng có sự kiện đáng nhớ và đọc tên tháng trên lịch.

Sản phẩm dự kiến

Lịch sinh hoạt trong vở gồm 3 hoạt động, có giờ bắt đầu, giờ kết thúc và số phút kéo dài; HS nêu được ít nhất một tháng và số ngày của tháng đó.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: "Em hãy ghi 3 hoạt động trong ngày, giờ bắt đầu và giờ kết thúc, rồi tính số phút. Ví dụ: Em đọc sách từ 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút thì kéo dài 25 phút."
Học sinh
HS suy nghĩ và ghi vào vở theo mẫu.
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 HS đọc lịch của mình, hỏi: "Hoạt động này kéo dài bao nhiêu phút? Làm sao em tính được?"
Học sinh
HS trình bày, dự kiến: "Em học từ 8 giờ 35 phút đến 8 giờ 55 phút, nên 55 − 35 = 20 phút."
Giáo viên
GV nhận xét, khen những HS có cách tính đúng, rõ ràng và sử dụng đúng đơn vị phút, giờ.
Học sinh
HS lắng nghe và điều chỉnh lịch của mình nếu cần.
Giáo viên
GV tổng kết: đồng hồ và lịch giúp chúng ta biết chính xác thời gian. GV giao về nhà: làm thêm bài 8 và hoàn thiện lịch sinh hoạt.
Học sinh
HS nhắc lại ý nghĩa của bài học và ghi nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Quan sát mô hình đồng hồ, quay kim đến vị trí được yêu cầu và điền kết quả vào bảng.

Đồng hồ 1: kim dài chỉ 3, kim ngắn đã qua 3 một ít. Đồng hồ chỉ: ........ giờ ........ phút.
Đồng hồ 2: kim dài chỉ 9, kim ngắn đã qua 8 và chưa tới 9. Đồng hồ chỉ: ........ giờ ........ phút.
Đồng hồ 3: kim dài chỉ 4, kim ngắn đã qua 6 một ít. Đồng hồ chỉ: ........ giờ ........ phút.
Câu hỏi:
Kim phút chỉ số 4 nghĩa là đã qua bao nhiêu phút? Vì sao?
8 giờ 45 phút còn gọi là mấy giờ kém mấy phút? Giải thích bằng phép tính $60 - 45 = 15$ .
Từ 7 giờ 15 phút đến 7 giờ 40 phút kéo dài bao nhiêu phút? Viết phép tính.

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ: Dựa vào tờ lịch 12 tháng, sắp các tháng vào ba nhóm.

Nhóm 1: Tháng có 31 ngày: ........................................
Nhóm 2: Tháng có 30 ngày: ........................................
Nhóm 3: Tháng có 28 hoặc 29 ngày: ........................................
Câu hỏi:
Một năm có bao nhiêu tháng?
Tháng nào có 30 ngày trong các đáp án: A. Tháng 7; B. Tháng 11; C. Tháng 12? Vì sao?
Đúng hay sai: a) Năm nào cũng có 12 tháng. b) Tháng 2 năm nào cũng có 30 ngày.

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thành bài 8 trong sách: giải thích cách đọc đồng hồ khi kim dài chỉ 6 và kim ngắn nằm giữa 2 và 3. Gợi ý: nói rõ kim phút chỉ bao nhiêu phút, kim giờ đã qua số nào và kết luận giờ.
Hoàn thiện lịch sinh hoạt trong một ngày của em: ghi 3 hoạt động, giờ bắt đầu, giờ kết thúc và số phút kéo dài.
Cùng người thân xem lịch tháng hiện tại, tìm tháng có 31 ngày, tháng có 30 ngày và đếm số ngày trong tháng đang học.
Ôn lại: 1 giờ = 60 phút; 1 ngày = 24 giờ; 1 năm = 12 tháng. Có thể luyện đọc giờ trên trang bài học số NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-66-xem-dong-ho-thang-nam) để kiểm tra kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.