NeoEdu
Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 14. Nhân, chia trong phạm vi 100000

Giáo án Bài 70. Nhân số có năm chữ số với số có một chữ số

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách đặt tính và thực hiện phép nhân số có năm chữ số với số có một chữ số, nhân lần lượt từ phải sang trái.
  • Giải thích được vì sao khi tích ở một hàng có hai chữ số thì phải viết chữ số hàng đơn vị và nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.
  • Kiểm tra được kết quả phép nhân bằng cách tách số theo hàng hoặc bằng phép tính ngược.
  • Vận dụng được phép nhân số có năm chữ số với số có một chữ số để giải bài toán thực tế có lời văn về nhiều nhóm có số lượng bằng nhau.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao phải nhân từ phải sang trái và vì sao phải nhớ số khi tích hàng có hai chữ số.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển bài toán “3 khay, mỗi khay 12345 cây” thành phép nhân 12345 × 3.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS tìm được kết quả đúng và kiểm tra lại bằng cách tách số theo hàng hoặc phép tính ngược.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc, viết đúng phép tính và nêu kết quả bằng câu có đơn vị (cây).
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, thẻ Đúng – Sai và học liệu số NeoEdu để luyện tập và kiểm tra.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đặt tính, thực hiện phép tính trên bảng con và tự đối chiếu, kiểm tra kết quả bằng cách khác.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp đôi về các bước đặt tính, giải thích cách nhớ số khi nhân và báo cáo kết quả trước lớp bằng câu nói đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn cách kiểm tra phù hợp (tách hàng hoặc phép tính ngược) để xác nhận kết quả đúng.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực thực hiện đủ các bài tập trên bảng con và phiếu học tập, kiểm tra lại kết quả trước khi báo cáo.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành đúng phần việc của nhóm đôi và tự chịu trách nhiệm với kết quả mình ghi.
  • Trung thực: HS thừa nhận khi kết quả sai, đối chiếu với cách kiểm tra và sửa lại bằng lập luận của mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Máy tính, màn hình hoặc bảng trình chiếu để hiển thị đề bài, ví dụ 12345 × 3 và bài tập.
  • Bảng phụ viết sẵn phép tính 12345 × 3 để đặt tính mẫu, thẻ Đúng – Sai (mỗi cặp hai thẻ).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu luyện tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác của bài 70 tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-70-nhan-so-co-nam-chu-so-voi-so-co-mot-chu-so.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở ghi, bút chì, thước kẻ.
  • Thẻ Đúng – Sai tự làm (hai mặt: Đ và S) cho mỗi cặp đôi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Khởi động: Nhân nhẩm theo hàng

Mục tiêu

Ôn lại giá trị các hàng và phép nhân một số tròn nghìn, tròn trăm, tròn chục, tròn đơn vị với số có một chữ số, làm nền cho cách đặt tính theo hàng.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc lần lượt các phép nhân nhẩm 2000 × 3, 300 × 3, 40 × 3, 5 × 3. HS viết kết quả lên bảng con và giơ bảng khi có đáp án.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng các tích 6000, 900, 120, 15 và nói được giá trị của từng hàng trong số 12345.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta học cách nhân một số có năm chữ số với một chữ số. Trước tiên, cô và các em chơi trò chơi nhân nhẩm nhé!” GV đọc từng phép tính: 2000 × 3, 300 × 3, 40 × 3, 5 × 3.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại yêu cầu và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, nhắc nhở HS giơ bảng đồng loạt. GV hỏi: “Số 12345 gồm mấy chục nghìn, mấy nghìn, mấy trăm, mấy chục, mấy đơn vị?”

    Học sinh

    HS viết kết quả: 6000, 900, 120, 15. Trả lời dự kiến: “Số 12345 gồm 1 chục nghìn, 2 nghìn, 3 trăm, 4 chục, 5 đơn vị.”

  3. Giáo viên

    GV khen những HS làm đúng và nhanh, rồi nói: “Muốn nhân số có nhiều chữ số, ta có thể nhân từng hàng rồi cộng lại. Đây là cơ sở để đặt tính.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại: “Nhân từng hàng rồi cộng lại thì ra kết quả.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Đặt tính và nhân 12345 × 3

Mục tiêu

Hình thành cách đặt tính thẳng hàng đơn vị và nhân lần lượt từ phải sang trái, biết nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.

Nội dung

Ví dụ 12345 × 3. HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1: đặt tính, nhân từng hàng từ phải sang trái, ghi số nhớ và viết kết quả. Sau đó các cặp đôi giải thích cách làm.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt tính đúng, thực hiện đúng 12345 × 3 = 37035 và giải thích được vì sao phải nhân từ phải sang trái và nhớ số.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng 12345 × 3, hướng dẫn: “Đặt thẳng hàng đơn vị với hàng đơn vị, hàng chục với hàng chục. Nhân bắt đầu từ hàng đơn vị, tức là từ bên phải.” GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS quan sát, đặt tính 12345 và 3 trên bảng con, kiểm tra các hàng đã thẳng nhau chưa.

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “5 × 3 bằng bao nhiêu? Vì sao phải viết 5 và không viết 15?” Tiếp theo: “Tích 4 × 3 bằng 12, ta viết chữ số nào? Chữ số 1 đi đâu?” GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp đôi còn lúng túng.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “5 × 3 = 15, viết 5, nhớ 1 sang hàng chục.” “4 × 3 = 12, cộng thêm 1 nhớ được 13, viết 3, nhớ 1.” HS tiếp tục nhân các hàng còn lại và được 37035.

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp đôi lên trình bày cách đặt tính và giải thích, cả lớp nhận xét. GV hỏi: “Vì sao kết quả 37035 có năm chữ số?”

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày. Trả lời dự kiến: “Vì 12345 × 3 khoảng 36000 nên kết quả có năm chữ số.” HS khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số: đặt tính thẳng hàng đơn vị rồi nhân lần lượt từ phải sang trái. Tích ở mỗi hàng có hai chữ số thì viết đơn vị, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.” GV nhấn mạnh từ phải sang trái và không được bỏ số nhớ.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 12345 × 3 = 37035 và ghi nhớ quy tắc, đọc lại cùng cô.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Kiểm tra kết quả bằng cách tách số theo hàng

Mục tiêu

Giúp HS dùng hai cách kiểm tra kết quả phép nhân: tách số theo hàng và phép tính ngược, từ đó tự đánh giá tính đúng sai của kết quả.

Nội dung

Kiểm tra 12345 × 3 bằng cách tách 12345 thành 10000 + 2000 + 300 + 40 + 5 rồi nhân từng phần với 3 và cộng lại. Kiểm tra bằng phép tính ngược: 37035 : 3 = 12345.

Sản phẩm dự kiến

HS thực hiện được 10000 × 3 + 2000 × 3 + 300 × 3 + 40 × 3 + 5 × 3 = 30000 + 6000 + 900 + 120 + 15 = 37035 và nêu được cách kiểm tra đã chọn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Làm xong phép tính, chúng ta cần kiểm tra lại. Có hai cách: tách số theo hàng và làm phép tính ngược. Các em thử cách tách số trước nhé.” GV viết lên bảng: 12345 = 10000 + 2000 + 300 + 40 + 5.

    Học sinh

    HS đọc đề, quan sát cách tách số theo hàng và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Nhân từng phần với 3 thì được bao nhiêu? Khi cộng các kết quả đó lại, ta có được số nào?” GV hướng dẫn HS đối chiếu với kết quả 37035 đã tìm được.

    Học sinh

    HS tính: 30000 + 6000 + 900 + 120 + 15 = 37035. Trả lời dự kiến: “Kết quả giống nhau nên phép tính đúng.”

  3. Giáo viên

    GV đưa ra phép tính ngược 37035 : 3 và hỏi: “Nếu lấy kết quả chia cho 3 mà được 12345 thì điều đó nói lên điều gì?” GV chốt: “Có thể kiểm tra bằng cách tách số theo hàng hoặc bằng phép tính ngược. Đây là cách giúp các em tự tin với kết quả của mình.”

    Học sinh

    HS trả lời: “Kết quả đúng vì chia lại được 12345.” HS ghi cách kiểm tra vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Luyện tập: Tiếp sức và thẻ Đúng – Sai

Mục tiêu

Củng cố kĩ năng đặt tính và nhân số có năm chữ số với số có một chữ số; nhận biết kết quả đúng sai và sửa lỗi bỏ số nhớ.

Nội dung

Làm bài tập 1 đến 5 và bài tập 7 trong Phiếu luyện tập số 2. Hoạt động nhóm đôi: một HS đặt tính và tính, bạn kiểm tra; sau đó dùng thẻ Đúng – Sai để trả lời bài tập 7.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1) 12345 × 3 = 37035; 2) 12346 × 3 = 37038; 3) 12347 × 3 = 37041; 4) Đáp án B, 12348 × 3 = 37044; 5) 12349 × 3 = 37047; 7) a) Đúng, b) Sai (12346 × 3 = 37038, không phải 37039).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu luyện tập số 2 cho các cặp đôi, nêu luật: “Bạn A làm, bạn B kiểm tra, sau đó đổi vai. Làm xong, cả hai cùng giơ thẻ Đúng – Sai để trả lời câu 7.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và thống nhất cách đổi vai.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS dùng cách kiểm tra đã học. Khi thấy lỗi bỏ số nhớ, GV hỏi: “Bạn đã nhớ số nào sang hàng kế tiếp chưa?”

    Học sinh

    HS làm bài và kiểm tra cho nhau. Trả lời dự kiến cho câu 7: “Ý a đúng vì 12345 × 3 = 37035. Ý b sai vì 12346 × 3 = 37038, không phải 37039.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi báo cáo kết quả câu 4 và câu 7, cả lớp đối chiếu đáp án trên màn hình hoặc bảng phụ.

    Học sinh

    HS báo cáo: “Câu 4 chọn B vì 12348 × 3 = 37044.” “Câu 7 ý b là S vì kết quả đúng là 37038.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Vận dụng: Số cây giống trong các khay

Mục tiêu

Vận dụng phép nhân số có năm chữ số với số có một chữ số để giải bài toán thực tế, biết trình bày lời giải và kiểm tra kết quả.

Nội dung

Bài toán: Mỗi khay có 12345 cây giống. Hỏi 3 khay có bao nhiêu cây giống? HS đọc đề, tìm điều đã biết và điều phải tìm, lập phép tính, giải và trả lời có đơn vị “cây”. Sau đó tự chấm bài theo thang 3 điểm: đặt tính đúng, thực hiện và ghi đúng kết quả, kiểm tra đúng.

Sản phẩm dự kiến

Lời giải: 12345 × 3 = 37035. Đáp số: 37035 cây giống. HS tự chấm đủ 3 ý theo thang điểm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề bài toán cho cả lớp và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Bài toán yêu cầu tìm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cho biết mỗi khay có 12345 cây giống và có 3 khay. Cần tìm 3 khay có bao nhiêu cây giống.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS lập phép tính 12345 × 3, làm vào vở và kiểm tra bằng cách tách số theo hàng. GV nhắc: “Đừng quên ghi đơn vị và đáp số.”

    Học sinh

    HS làm bài: 12345 × 3 = 37035. Trả lời dự kiến: “Đáp số: 37035 cây.” HS tự kiểm tra bằng cách tách hàng và so sánh với kết quả.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc bài làm và yêu cầu cả lớp chấm theo thang 3 điểm: đặt tính đúng (1), thực hiện và ghi đúng kết quả (1), kiểm tra đúng (1).

    Học sinh

    HS đọc bài làm, các bạn tự chấm và giơ số điểm tương ứng.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhấn mạnh: “Khi giải toán có lời văn, các em cần đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm, kiểm tra phép tính trước khi kết luận.” GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và ghi bài tập về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đặt tính rồi tính: 12345 × 3.

  • Bước 1: Đặt tính, viết 12345 ở trên, 3 ở dưới, các hàng thẳng nhau.
  • Bước 2: Nhân hàng đơn vị: 5 × 3 = ?. Viết ? ; nhớ ? sang hàng chục.
  • Bước 3: Nhân hàng chục: 4 × 3 = ? cộng số nhớ = ?. Viết ? ; nhớ ? sang hàng trăm.
  • Bước 4: Nhân hàng trăm: 3 × 3 = ? cộng số nhớ = ?. Viết ?.
  • Bước 5: Nhân hàng nghìn: 2 × 3 = ? cộng số nhớ = ?. Viết ?.
  • Bước 6: Nhân hàng chục nghìn: 1 × 3 = ?. Viết ?.
    Kết quả: 12345 × 3 = ?
    Câu hỏi: Vì sao ta phải nhân từ phải sang trái?

Phiếu luyện tập số 2

  1. Tính: 12345 × 3.
  2. Tính: 12346 × 3.
  3. Tính: 12347 × 3.
  4. Kết quả của 12348 × 3 là: A. 37045; B. 37044; C. 37043. Khoanh vào đáp án đúng.
  5. Điền số vào chỗ trống: 12349 × 3 = ?
  6. Xét các kết quả sau, ghi Đ hoặc S:
  • a) 12345 × 3 = 37035
  • b) 12346 × 3 = 37039
    Gợi ý: Kiểm tra kết quả bằng cách tách số theo hàng hoặc làm phép tính ngược.

Hướng dẫn về nhà

  • Làm bài tập 6 trong SGK: Mỗi khay có 12345 cây giống. Hỏi 3 khay có bao nhiêu cây giống? Ghi đầy đủ lời giải và đáp số.
  • Tự đặt một phép nhân số có năm chữ số với số có một chữ số (ví dụ 12346 × 3), tính bằng cách đặt tính rồi kiểm tra kết quả bằng cách tách số theo hàng hoặc phép tính ngược.
  • Thực hành thêm trên học liệu số NeoEdu tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-70-nhan-so-co-nam-chu-so-voi-so-co-mot-chu-so (phần bài tập tương tác) hoặc nhờ người thân đọc đề, em tự làm và tự chấm theo thang 3 điểm: đặt tính đúng, thực hiện và ghi đúng kết quả, kiểm tra đúng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.