ToánLớp 3Chủ đề 10. Cộng, trừ, nhân, chia trong phạm vi 10000

Giáo án Bài 58. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đặt tính và tính cộng, trừ trong phạm vi 10000, đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột và tính từ phải sang trái.
Nêu được cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số, tính từ phải sang trái, và cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số, chia từ trái sang phải.
Vận dụng được phép tính ngược (tổng trừ một số hạng, hiệu cộng số trừ) để kiểm tra kết quả phép cộng, phép trừ.
Giải thích được cách làm và vận dụng phép nhân, phép chia để giải bài toán về các nhóm có số lượng như nhau.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao phải nhớ 1 sang hàng bên trái khi cộng, vì sao phải đổi 1 chục thành 10 đơn vị khi trừ, và vì sao kết quả nhân, chia được kiểm tra bằng phép tính ngược.
Mô hình hoá toán học: HS nhận ra bài toán chia đều hoặc nhóm có số lượng như nhau và chuyển thành phép nhân hoặc phép chia.
Giải quyết vấn đề toán học: HS đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm, chọn phép tính, thực hiện và kiểm tra kết quả trước khi kết luận.
Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ (số hạng, tổng, số bị trừ, số trừ, hiệu, thừa số, tích, số bị chia, số chia, thương) khi trình bày cách làm.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, bộ thẻ số và trang bài học số NeoEdu để luyện tập và tự kiểm tra.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự nhắc lại cách làm, tự giải bài tập độc lập không nhìn đáp án, rồi tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4, trao đổi, giải thích cách đặt tính và cách chia cho bạn; nhận xét lẫn nhau khi chữa bài.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn phép tính phù hợp cho bài toán thực tế, kiểm tra lại kết quả và nêu cách làm khác (ví dụ tách 1234 theo hàng để nhân).

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các bài tập ở các trạm, đặt tính cẩn thận, không bỏ qua bước kiểm tra.
Trách nhiệm: HS tự giác kiểm tra và sửa lỗi của mình, nhận góp ý từ bạn trong nhóm.
Trung thực: HS ghi đúng kết quả mình tính được, không chép đáp án khi chưa tự làm xong.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách giáo khoa Toán 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), trang Bài 58.
Bảng phụ hoặc slide ghi quy tắc: cộng, trừ (đổi và nhớ), nhân (tích từng hàng), chia (chia, nhân, trừ, hạ) và phép tính ngược.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 và thẻ phép tính để tổ chức trò chơi và trạm.
Phiếu học tập số 1, số 2 đã in (đủ cho mỗi nhóm), bút dạ, băng dính.
Máy chiếu hoặc màn hình, học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-58-luyen-tap-chung (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).

2. Học sinh

Vở ghi, sách giáo khoa Toán 3, bút chì, thước kẻ.
Bảng con và bút dạ, khăn lau.
Bộ thẻ số (nếu có) để sắp xếp các hàng khi đặt tính.
Phiếu học tập đã phát cho nhóm, bút chì để điền kết quả.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

Ôn lại nhanh cách đặt tính cộng, trừ và cách kiểm tra bằng phép tính ngược, tạo tâm thế học tập.

Nội dung

GV đọc lần lượt các phép tính: 2647 + 1326, 6042 − 1327, 1234 × 3, 8424 : 4. HS viết kết quả vào bảng con, giơ bảng khi có kết quả. Sau đó GV hỏi: Làm sao kiểm tra kết quả 4715 là đúng?

Sản phẩm dự kiến

Bảng con ghi đúng kết quả của bốn phép tính: 3973, 4715, 3702, 2106. HS nêu được cách kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: Hôm nay chúng ta cùng ôn lại bốn phép tính đã học trong phạm vi 10000. GV giới thiệu luật chơi: đọc phép tính, cả lớp viết nhanh kết quả vào bảng con và giơ lên khi xong.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và bút dạ.
Giáo viên
GV đọc từng phép tính: 2647 + 1326; 6042 − 1327; 1234 × 3; 8424 : 4. GV quan sát, nhắc HS đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột.
Học sinh
HS viết kết quả vào bảng con. Dự kiến: 3973; 4715; 3702; 2106.
Giáo viên
GV chọn 2 bảng để kiểm tra nhanh, hỏi: Bạn kiểm tra kết quả 4715 bằng cách nào?
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: Lấy hiệu cộng số trừ 1327 được 6042, nên 4715 là đúng; hoặc lấy tổng trừ một số hạng.
Giáo viên
GV tổng kết: Cộng, trừ tính từ phải sang trái; nhân và chia đều phải kiểm tra bằng phép tính ngược. GV dẫn vào bài.
Học sinh
HS nhắc lại: phép cộng kiểm tra bằng phép trừ, phép trừ kiểm tra bằng phép cộng, phép nhân kiểm tra bằng phép chia, phép chia kiểm tra bằng phép nhân.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá cộng và trừ trong phạm vi 10000

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách đặt tính, cách đổi và nhớ khi cộng, trừ; biết kiểm tra bằng phép tính ngược.

Nội dung

Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1: điền quy tắc cộng, quy tắc trừ và phép tính ngược; sau đó thực hiện ví dụ 2647 + 1326 và 6042 − 1327 để minh hoạ.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đủ; bảng tóm tắt quy tắc cộng, trừ và cách kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1. GV nêu yêu cầu: đọc quy tắc trong sách, điền vào phiếu và giải thích bằng ví dụ.
Học sinh
HS nhận phiếu, phân công người đọc, người ghi, người kiểm tra.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi: Khi cộng 7 đơn vị với 5 đơn vị, ta làm thế nào? Khi chữ số hàng đơn vị trên bé hơn chữ số dưới thì làm gì?
Học sinh
HS thảo luận và điền phiếu. Dự kiến: Đủ 10 đơn vị thì đổi 1 chục, viết phần đơn vị và nhớ 1 sang hàng chục; đổi 1 chục thành 10 đơn vị, giảm hàng chục đi 1.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày: một nhóm trình bày phép cộng 2647 + 1326, một nhóm trình bày phép trừ 6042 − 1327. GV yêu cầu nêu rõ kiểm tra bằng phép tính ngược.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, giải thích: 2647 + 1326 = 3973, kiểm tra 3973 − 1326 = 2647; 6042 − 1327 = 4715, kiểm tra 4715 + 1327 = 6042.
Giáo viên
GV chốt: Các chữ số phải được tính theo giá trị hàng; cộng, trừ đều tính từ phải sang trái; tổng trừ một số hạng được số hạng kia, hiệu cộng số trừ được số bị trừ.
Học sinh
HS ghi bảng tóm tắt quy tắc vào vở, đối chiếu với phiếu của nhóm.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá nhân và chia với số có một chữ số

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số và cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số.

Nội dung

Nhóm 4 hoàn thành các nhiệm vụ trong Phiếu học tập số 2 phần nhân và chia: thực hiện 1234 × 3 (có thể tách 1234 theo hàng để kiểm tra), thực hiện 8424 : 4 theo từng lượt chia, nhân, trừ, hạ.

Sản phẩm dự kiến

Bảng tóm tắt cách nhân và chia; kết quả 1234 × 3 = 3702 và 8424 : 4 = 2106 có kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: nhóm thực hiện 1234 × 3, sau đó tách 1234 thành 1000, 200, 30, 4 để nhân từng phần và cộng lại. Nhóm thực hiện 8424 : 4 theo ba lượt.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, chia việc trên bảng con.
Giáo viên
GV hướng dẫn: nhân từ phải sang trái, tích có hai chữ số thì viết chữ số hàng đơn vị và nhớ phần chục. Với phép chia, GV gợi ý: 8 chia 4 được 2, 4 chia 4 được 1, 2 không chia được 4 nên viết 0 rồi hạ 4 để có 24.
Học sinh
HS thực hiện. Dự kiến: 1000 × 3 = 3000; 200 × 3 = 600; 30 × 3 = 90; 4 × 3 = 12; 3000 + 600 + 90 + 12 = 3702. Với 8424 : 4 được 2106.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày và hỏi: Vì sao 8424 : 4 ta lại kiểm tra bằng 2106 × 4?
Học sinh
HS giải thích: Phép chia và phép nhân là hai phép tính ngược nhau, 2106 × 4 = 8424 nên kết quả đúng.
Giáo viên
GV chốt: Nhân tính từ phải sang trái; chia tính từ trái sang phải, mỗi lượt gồm chia, nhân, trừ rồi hạ chữ số tiếp theo. Kết quả phải không vượt phạm vi 10000.
Học sinh
HS ghi bảng tóm tắt cách nhân, cách chia vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập cộng và trừ theo trạm

Mục tiêu

Vận dụng cách đặt tính cộng, trừ và cách kiểm tra bằng phép tính ngược để giải các bài tập đã cho.

Nội dung

Trạm 1 (cộng, trừ): Tính 2647 + 1326; 2648 + 1326; 2649 + 1326; 6042 − 1327; 6043 − 1327; 6044 − 1327. Mỗi HS tự làm bảng con trước, sau đó đổi phép tính ngược để kiểm tra. Các nhóm xoay trạm nếu còn thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 2647 + 1326 = 3973; 2648 + 1326 = 3974; 2649 + 1326 = 3975; 6042 − 1327 = 4715; 6043 − 1327 = 4716; 6044 − 1327 = 4717. Mỗi kết quả đã được kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giao nhiệm vụ trạm 1: làm các bài tập cộng, trừ, sau đó kiểm tra bằng phép tính ngược. Nhắc HS không nhìn đáp án khi làm bài đầu tiên.
Học sinh
HS nhận đề, làm bài độc lập trên bảng con hoặc vở.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS đặt thẳng hàng, đổi và nhớ đúng. Hỏi: Vì sao 2648 + 1326 lớn hơn 2647 + 1326 đúng 1 đơn vị?
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến: Vì số hạng thứ nhất hơn 1 đơn vị nên tổng cũng hơn 1 đơn vị.
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày kết quả và cách kiểm tra. Cả lớp nhận xét và sửa nếu sai.
Học sinh
HS trình bày: 6043 − 1327 = 4716, kiểm tra 4716 + 1327 = 6043. Cả lớp đối chiếu với đáp án.
Giáo viên
GV nhận xét, chốt lỗi thường gặp: quên nhớ 1 sang hàng bên trái, quên giảm hàng đã đổi đi 1.
Học sinh
HS sửa bài nếu sai và ghi lại lỗi đã mắc.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Luyện tập nhân, chia và giải toán

Mục tiêu

Vận dụng cách nhân, chia số có nhiều chữ số với số có một chữ số và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Nội dung

Trạm 2 (nhân, chia): Tính 1234 × 3; 1235 × 3; 8424 : 4; 8428 : 4. Kiểm tra mỗi phép tính bằng phép tính ngược. Dùng trang bài tập tương tác NeoEdu để HS tự kiểm tra thêm nếu còn thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1234 × 3 = 3702; 1235 × 3 = 3705; 8424 : 4 = 2106 (kiểm tra 2106 × 4 = 8424); 8428 : 4 = 2107 (kiểm tra 2107 × 4 = 8428).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giao nhiệm vụ trạm 2: làm bốn bài tập nhân, chia và kiểm tra bằng phép tính ngược. GV bật trang NeoEdu trên màn hình để HS đối chiếu sau khi làm.
Học sinh
HS nhận đề, làm bài trên bảng con, vở hoặc Phiếu học tập số 2.
Giáo viên
GV hỏi: Khi chia 8428 : 4, lượt chia nào khác với 8424 : 4? Vì sao chữ số cuối là 7?
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: Lượt chia cuối 28 : 4 = 7, nên thương có chữ số hàng đơn vị là 7, kết quả 2107.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày cách kiểm tra 2107 × 4 = 8428 và 3705 là kết quả của 1235 × 3.
Học sinh
HS trình bày và giải thích cách làm, cả lớp nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: Các phép tính đều kiểm tra được bằng phép tính ngược. Với bài toán nhóm có như nhau, ta lấy số trong một nhóm nhân số nhóm.
Học sinh
HS ghi kết quả đúng vào vở, sửa bài nếu có sai sót.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giải bài toán về kệ sách

Mục tiêu

Vận dụng phép nhân và phép chia vào tình huống thực tế; biết chọn phép tính, kiểm tra kết quả và trình bày lời giải.

Nội dung

Bài toán 1: Mỗi kệ sách trong thư viện có 1234 quyển truyện. Có 3 kệ như nhau. Hỏi cả 3 kệ có bao nhiêu quyển truyện? Bài toán 2: Thư viện trường có 8424 quyển sách xếp đều vào 4 giá sách. Hỏi mỗi giá có bao nhiêu quyển sách? HS kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược và nêu lời giải. Về nhà: HS tìm một tình huống trong gia đình có phép nhân hoặc phép chia với số lớn và ghi lại lời giải.

Sản phẩm dự kiến

Lời giải đúng: bài 1 là 1234 × 3 = 3702 (quyển); bài 2 là 8424 : 4 = 2106 (quyển). Có kiểm tra bằng phép tính ngược. Một tình huống thực tế HS tự tìm và ghi lại ở nhà.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc hai bài toán, hỏi: Bài toán đã biết gì, phải tìm gì? Bài nào dùng phép nhân, bài nào dùng phép chia?
Học sinh
HS đọc đề, xác định điều đã biết và điều phải tìm, chọn phép tính.
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm vào vở, sau đó đổi vở kiểm tra nhau bằng phép tính ngược.
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến: Bài 1: 1234 × 3 = 3702; kiểm tra 3702 : 3 = 1234. Bài 2: 8424 : 4 = 2106; kiểm tra 2106 × 4 = 8424.
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày lời giải và đáp số, yêu cầu nói rõ đơn vị là quyển.
Học sinh
HS trình bày: Cả 3 kệ có 3702 quyển truyện. Mỗi giá có 2106 quyển sách.
Giáo viên
GV tổng kết: Trong bài toán nhóm có như nhau, dùng phép nhân; bài toán chia đều dùng phép chia. Kết quả phải kiểm tra lại và ghi đúng đơn vị. Giao bài tập về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ cách chọn phép tính, ghi nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Hoàn thành bảng quy tắc (điền vào chỗ trống):

Phép cộng: Đủ ... đơn vị thì đổi thành 1 chục; viết phần đơn vị và nhớ 1 sang hàng bên trái.
Phép trừ: Nếu chữ số hàng trên bé hơn chữ số hàng dưới, đổi 1 ... ở hàng bên trái thành 10 đơn vị ở hàng đang trừ; sau đó giảm hàng đã đổi đi 1.
Phép tính ngược: Tổng trừ đi một số hạng được ... ; hiệu cộng với số trừ được ...
Thực hiện và kiểm tra:
Tính 2647 + 1326, kiểm tra bằng phép trừ.
Tính 6042 − 1327, kiểm tra bằng phép cộng.
Ghi lại lỗi thường gặp của nhóm và cách sửa.

Phiếu học tập số 2

Phần nhân và chia:

Tính 1234 × 3. Tách 1234 thành 1000, 200, 30, 4 để kiểm tra.
Tính 8424 : 4 theo ba lượt: chia, nhân, trừ, hạ. Điền vào từng lượt: lượt 1 (8 : 4 = ...), lượt 2 (4 : 4 = ...), lượt 3 (24 : 4 = ...).
Kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược: 2106 × 4 = ...
Trạm luyện tập:
Tính 1235 × 3; 8428 : 4; kiểm tra từng kết quả bằng phép tính ngược.
Ghi lại các bước của phép chia có chữ số 0 ở thương (nếu có).

Hướng dẫn về nhà

Làm lại các bài tập 1 đến 10 trong sách, tự kiểm tra từng kết quả bằng phép tính ngược.
Giải lại hai bài toán về kệ sách và thư viện trong vở; ghi rõ đơn vị là quyển.
Tìm ở nhà hoặc ở lớp một tình huống có phép nhân hoặc phép chia với số lớn (ví dụ: số cái bút xếp đều vào các hộp). Viết đề toán và lời giải vào vở; có thể xem thêm bài tương tác trên neoedu.vn/learn/3/math/bai-58-luyen-tap-chung để tự kiểm tra.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.