Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 11. Các số đến 100000

Giáo án Bài 59. Các số có năm chữ số. Số 100000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo số có năm chữ số gồm các hàng: chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị, và giá trị của mỗi hàng.
  • Giải thích được mỗi đơn vị của một hàng bằng 10 đơn vị của hàng bên phải liền nó.
  • Đọc và viết được số có năm chữ số; tách được số thành tổng theo hàng (ví dụ: 60408 = 60000 + 400 + 8).
  • Nhận biết được số 100000 có sáu chữ số và vận dụng được việc đếm thêm 1 qua số tận cùng bằng 9.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao chữ số 0 ở hàng chục hoặc hàng trăm không được bỏ đi khi viết và đọc số.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số có năm chữ số, dùng đúng các cụm “không trăm”, “linh” khi đọc số.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng hàng, thẻ chữ số và bảng con để biểu diễn và tách số.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát bảng hàng, tự đọc, viết và kiểm tra lại kết quả đọc số của mình trên bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, trình bày cách đọc số và cách tách số trước lớp bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách đếm thêm 1 và cấu tạo hàng để giải quyết các câu hỏi về số liền sau, số liền trước, số lớn nhất có năm chữ số.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia trò chơi, luyện đọc và viết số đến hết các bài tập.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của bản thân và của bạn khi kiểm tra đáp án, không sửa đáp án khi chưa có lập luận.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ kẻ bảng hàng (chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị) có ô trống để gắn thẻ số.
  • Bộ thẻ chữ số 0 đến 9 khổ lớn và thẻ hàng.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 đã in sẵn để phát cho HS.
  • Máy chiếu hoặc tivi để trình chiếu bài học số trên NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-59-cac-so-co-nam-chu-so-so-100000 (phần bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ số 0 đến 9 (làm từ giấy bìa) theo cặp.
  • Vở ô li, bút chì, bút màu để ghi chép và vẽ bảng hàng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm tiếp và đọc số nhanh

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc, viết và đếm các số đến 10000 để chuẩn bị cho bài số có năm chữ số.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Đếm tiếp nối”: GV đọc một số, HS lần lượt đếm tiếp số liền sau theo nhóm bàn. Ví dụ: 9990, 9991, 9992,… và đếm lùi 10000, 9999, 9998,…

Sản phẩm dự kiến

HS đếm đúng các dãy số, nhận ra số 9999 là số lớn nhất có bốn chữ số và chuẩn bị vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: mỗi bàn một bạn đếm tiếp một số, đúng được cộng một ngôi sao cho bàn. GV đọc số mở đầu là 9990.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị tinh thần đếm tiếp nối theo bàn.

  2. Giáo viên

    GV điều khiển trò chơi, ghi các số HS đếm lên bảng. Gợi ý khi HS đếm sai: “Sau 9999 là số nào, em có nghĩ đó là số có mấy chữ số?”

    Học sinh

    HS lần lượt đếm tiếp: 9991, 9992, 9993… Dự kiến HS trả lời: “Sau 9999 là 10000.”

  3. Giáo viên

    GV khen các bàn đếm đúng và nêu câu hỏi dẫn vào bài: “Số 10000 có mấy chữ số? Số có năm chữ số trông như thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Số 10000 có năm chữ số.” “Số có năm chữ số là số lớn hơn 9999.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Số có năm chữ số và các hàng

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo số có năm chữ số theo các hàng và mối quan hệ 10 đơn vị của mỗi hàng với hàng bên phải liền nó.

Nội dung

GV dùng bảng hàng gắn thẻ số để hình thành kiến thức: lấy số 60408, gắn các thẻ 6, 0, 4, 0, 8 vào các hàng chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị. Từ đó HS tách số: 60408 = 60000 + 400 + 8. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng Phiếu học tập số 1: nêu tên hàng, giá trị hàng và tách được số 60408 thành tổng theo hàng; phát biểu được “10 đơn vị của hàng này bằng 1 đơn vị của hàng bên trái liền nó”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng hàng đã kẻ sẵn và phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp. GV nêu nhiệm vụ: “Hãy gắn số 60408 vào bảng hàng và tìm giá trị của từng chữ số.”

    Học sinh

    HS quan sát bảng hàng, nhận nhiệm vụ và thảo luận theo cặp trong 2 phút.

  2. Giáo viên

    GV gắn thẻ số 60408 lên bảng hàng và hỏi: “Chữ số 6 ở hàng nào? Có giá trị bằng bao nhiêu?” Gợi ý: “Hàng chục nghìn 1 đơn vị có giá trị 10000, vậy 6 chữ số ở đó có giá trị bao nhiêu?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Chữ số 6 ở hàng chục nghìn, giá trị là 60000.” “Chữ số 4 ở hàng trăm, giá trị 400.” “Chữ số 0 ở hàng nghìn và hàng chục.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu một cặp lên tách số 60408 thành tổng và giải thích quan hệ giữa các hàng: “Một chục nghìn bằng mấy nghìn?”

    Học sinh

    HS trình bày: “60408 = 60000 + 400 + 8.” “Mười nghìn bằng 10 nghìn, mỗi đơn vị hàng chục nghìn bằng 10 đơn vị hàng nghìn.” Các cặp khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: số có 5 chữ số được viết theo thứ tự các hàng từ trái sang phải là chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị; mỗi đơn vị của một hàng bằng 10 đơn vị của hàng bên phải liền nó. GV nhấn mạnh chữ số 0 giữ chỗ cho hàng không có đơn vị nào.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: Số có 5 chữ số gồm 5 hàng; chữ số 0 giữ chỗ, không được bỏ đi.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc và viết số có năm chữ số

Mục tiêu

Đọc và viết đúng số có năm chữ số, biết cách dùng “không trăm” và “linh” khi đọc số.

Nội dung

GV hướng dẫn quy tắc đọc: đọc từ hàng lớn nhất đến hàng đơn vị; hàng trăm bằng 0 nhưng còn hàng chục hoặc đơn vị thì đọc “không trăm”; hàng chục bằng 0, đơn vị khác 0 thì đọc “linh”. Ví dụ: 60408 đọc là “Sáu mươi nghìn bốn trăm linh tám”. HS chơi trò “Đọc số bí mật” theo cặp: một bạn viết số bằng thẻ, bạn kia đọc to và kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và viết đúng ít nhất 5 số có năm chữ số trên bảng con; hoàn thành được việc đọc số 60408 đúng quy tắc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu quy tắc đọc số và yêu cầu HS nhắc lại. GV giao nhiệm vụ: “Mỗi cặp dùng bộ thẻ chữ số để ghép một số có năm chữ số, bạn kia đọc to.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc đọc, chuẩn bị bộ thẻ và thực hiện trò chơi theo cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỗ trợ các cặp còn lúng túng. GV viết lên bảng số 40508 và hỏi: “Số này đọc thế nào? Vì sao có chữ linh?”

    Học sinh

    HS đọc: “Bốn mươi nghìn năm trăm linh tám.” Dự kiến HS giải thích: “Hàng chục bằng 0 nên đọc là linh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên bảng đọc và viết số, yêu cầu cả lớp kiểm tra bằng cách đếm số hàng và số chữ số.

    Học sinh

    HS đọc và viết số; các bạn nhận xét về số chữ số và cách đọc.

  4. Giáo viên

    GV chốt cách đọc, khen HS đọc đúng và nhắc lỗi thường gặp: quên đọc “không trăm” hoặc đọc sai “linh”.

    Học sinh

    HS ghi vào vở quy tắc đọc số có năm chữ số.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Số 100000 và đếm thêm 1

Mục tiêu

Nêu được số liền sau của 99999 là 100000, nhận biết số 100000 có sáu chữ số.

Nội dung

GV dùng bảng hàng: 99999 có chữ số 9 ở mọi hàng; khi thêm 1 thì các hàng đều đổi thành 0 và phải đổi sang hàng chục nghìn 1 đơn vị, thành 100000. GV trình chiếu phần ví dụ tương tác trên NeoEdu để HS quan sát quá trình đếm thêm 1.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 99999 + 1 = 100000; 99999 là số lớn nhất có 5 chữ số; 100000 có 6 chữ số.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Số 99999 có mấy chữ số? Thêm 1 thì thành số nào?” GV mở trang bài học trên NeoEdu để HS quan sát ví dụ.

    Học sinh

    HS quan sát và suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV.

  2. Giáo viên

    GV chỉ bảng hàng khi thêm 1 vào 99999 và hỏi: “Hàng đơn vị đổi thế nào? Vì sao hàng chục nghìn lại thành 10 nghìn?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Hàng đơn vị 9 + 1 thành 10 nên ghi 0 và nhớ 1 sang hàng chục… cuối cùng có số 100000.” “Có sáu chữ số vì có thêm hàng trăm nghìn.”

  3. Giáo viên

    GV chốt: 99999 là số lớn nhất có năm chữ số; 99999 + 1 = 100000; số 100000 có sáu chữ số. GV nêu câu hỏi kiểm tra: “Số liền trước 10000 là bao nhiêu?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Số liền trước 10000 là 9999.” HS ghi vào vở: 99999 + 1 = 100000.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập các bài tập 1 đến 8

Mục tiêu

Vận dụng cấu tạo hàng, cách đọc số, đếm thêm 1 và sắp xếp số để làm các bài tập về số có năm chữ số.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 2 gồm các bài 1 đến 8. Cặp làm xong thì đổi phiếu với cặp bên cạnh để kiểm tra theo đáp án GV đưa lên bảng. Bài 8 yêu cầu viết số thành tổng theo hàng và giải thích vai trò chữ số 0.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 8; (2) 60000; (3) 60409; (4) 9999; (5) 60000 + 408 (điền 408); (6) 60406 → 60407 → 60408 → 60409; (7) A. 99999; (8) 60408 = 60000 + 400 + 8, chữ số 0 giữ chỗ cho hàng không có đơn vị, không được bỏ đi vì sẽ làm đổi số.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: “Làm bài 1 đến 7 trong 8 phút, sau đó giải thích bài 8 bằng lời của mình.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, làm việc theo cặp và ghi kết quả vào phiếu.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, nhắc HS kiểm tra lại hàng của chữ số khi trả lời bài 2. Gợi ý bài 7: “Số lớn nhất có 5 chữ số phải có bao nhiêu chữ số?”

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến HS sai ở bài 2 khi nhầm giá trị 6 là 6 thay vì 60000; GV hướng dẫn HS tự sửa.

  3. Giáo viên

    GV mời một số cặp trình bày bài 6 và bài 8, các cặp khác đối chiếu đáp án.

    Học sinh

    HS trình bày: “Ba số liền sau 60408 là 60409, 60410…” Dự kiến HS giải thích bài 8: “Chữ số 0 ở hàng chục giữ chỗ để số không bị đổi thành 60048.”

  4. Giáo viên

    GV chữa bài, chốt các đáp án đúng và nhấn mạnh tiêu chí chấm bài 8 gồm: tổng đúng theo hàng, đọc đúng các hàng, giải thích đúng chữ số 0.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trên phiếu bằng bút khác màu và tự chấm điểm bản thân.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đọc số trong đời sống

Mục tiêu

Vận dụng cách đọc, viết và tách số có năm chữ số vào tình huống thực tế quen thuộc.

Nội dung

GV đưa ra các tình huống đơn giản: số ghế của một khán đài có 10000 chỗ hoặc số tiền ghi trên tờ hóa đơn có 5 chữ số. HS đọc, viết và tách số theo hàng. Trò chơi “Ai đoán đúng số”: GV nêu đặc điểm (ví dụ: số có 5 chữ số, hàng nghìn là 2, hàng đơn vị là 0), HS viết số lên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc, viết và tách đúng ít nhất 2 số thực tế; viết được số bí mật theo đặc điểm GV nêu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống thực tế và luật chơi “Ai đoán đúng số”: mỗi lượt GV nêu 3 đặc điểm, HS viết số lên bảng con.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc đặc điểm: “Số có 5 chữ số, hàng chục nghìn là 3, hàng trăm là 0, hàng đơn vị là 5.” GV hỏi thêm: “Số này tách thành tổng như thế nào?”

    Học sinh

    HS viết số dự kiến 30 0?? → HS viết 30 0 X: đúng là 30005 (dự kiến HS viết 30005), tách thành 30000 + 5.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, khen HS vận dụng đúng và chốt lại: đọc số và tách số theo hàng giúp hiểu đúng giá trị từng chữ số trong đời sống.

    Học sinh

    HS nêu một tình huống trong đời sống có số năm chữ số mà em biết.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Hoạt động: Số có năm chữ số và các hàng

  • Gắn số 60408 vào bảng hàng: ghi chữ số vào từng hàng.
  • Hoàn thành bảng:
    • Chữ số 6 ở hàng ……………, giá trị là ……………
    • Chữ số 4 ở hàng ……………, giá trị là ……………
    • Chữ số 8 ở hàng ……………, giá trị là ……………
  • Tách số: 60408 = ……………… + ……………… + ………………
  • Điền vào chỗ trống: Mỗi đơn vị của hàng nghìn bằng …… đơn vị của hàng trăm.
  • Vì sao không được bỏ chữ số 0 ở hàng chục khi viết số 60408?

Phiếu học tập số 2

Hoạt động: Luyện tập

  • Bài 1: Số 60408 có chữ số ở hàng đơn vị là mấy?
  • Bài 2: Giá trị của chữ số 6 trong 60408 là bao nhiêu?
  • Bài 3: Số liền sau của 60408 là bao nhiêu?
  • Bài 4: Số liền trước của 10000 là bao nhiêu?
  • Bài 5: 60408 = 60000 + {{1}}. Điền số thích hợp vào {{1}}.
  • Bài 6: Sắp xếp các số theo thứ tự tăng dần: 60408, 60406, 60409, 60407.
  • Bài 7: Số lớn nhất có 5 chữ số là:
    A. 99999
    B. 100000
    C. 10000
  • Bài 8: Viết số 60408 thành tổng theo hàng, đọc đúng các hàng và giải thích vai trò của chữ số 0.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết 5 số có năm chữ số mà em thích, đọc to cho người thân nghe và ghi cách đọc đúng quy tắc (chú ý “không trăm”, “linh” nếu có).
  • Với mỗi số vừa viết, tách thành tổng theo hàng, ví dụ: 52706 = 50000 + 2000 + 700 + 6.
  • Tìm trong sách báo hoặc đồ vật ở nhà một số có năm chữ số, đọc và nêu giá trị của chữ số hàng nghìn trong số đó.
  • Truy cập trang bài học trên NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-59-cac-so-co-nam-chu-so-so-100000) và làm các bài tập tương tác để tự kiểm tra.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.