ToánLớp 3Chủ đề 8. Các số đến 10000

Giáo án Bài 49. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc, viết và phân tích được số có bốn chữ số theo các hàng nghìn, trăm, chục, đơn vị.
So sánh được hai số có bốn chữ số bằng cách xét các hàng từ trái sang phải và dùng dấu “>”, “<”, “=” đúng.
Đọc và viết được các số La Mã từ I đến XII; giải thích được cách tính của IV, IX, VI, XI.
Làm tròn được số có hai chữ số đến hàng chục theo quy tắc xét chữ số ngay bên phải.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao số 5271 lớn hơn số 5198 (hàng trăm 2 lớn hơn 1) và vì sao IV bằng 4 (5 bớt 1).
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống làm tròn số người tham gia thành phép ước lượng hàng chục.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn đúng hàng cần xét khi so sánh, khi làm tròn và khi đọc số có chữ số 0.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số có chữ số 0 (“không trăm”, “linh”), viết đúng kí hiệu so sánh và số La Mã.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng bảng số theo hàng, mặt đồng hồ và thẻ số để hỗ trợ tính toán và kiểm tra.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự nhắc lại cách làm, tự giải bài tập và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược hoặc đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và nhóm, trình bày và giải thích được cách làm của mình bằng lời nói rõ ràng, đúng thuật ngữ toán học.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng việc làm tròn và đọc số La Mã để ước lượng, xử lí các tình huống thực tế đơn giản.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu và trạm luyện tập, ôn lại cách làm khi còn lúng túng.
Trách nhiệm: HS tự kiểm tra kết quả của mình và của bạn trong nhóm trước khi nộp đáp án.
Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của bản thân, không sao chép đáp án khi chưa tự giải.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy chiếu hoặc bảng phụ ghi các số 4052, 5198, 5271, 5302 và các số La Mã I đến XII.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 và thẻ dấu >, <, = để hỗ trợ so sánh.
Mô hình mặt đồng hồ có ghi số La Mã I đến XII.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 49 Luyện tập chung (neoedu.vn/learn/3/math/bai-49-luyen-tap-chung) để chiếu bài tập tương tác.

2. Học sinh

Vở ghi, bảng con, bút viết, bút chì.
Thẻ số và thẻ dấu (nếu có) do GV phát.
Bút màu để đánh dấu hàng cần so sánh trong vở.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Đếm thêm 1

Mục tiêu

Ôn lại cách đếm thêm 1 qua các số tận cùng bằng 9 và cách đọc số có bốn chữ số để tạo tâm thế học tập.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Đếm tiếp”: GV đọc số bất kì (ví dụ 3459, 6299, 9999), HS nối tiếp nêu số liền sau và đọc số đó. Lớp cùng nhận xét, chốt nhanh quy tắc đổi sang chục kế tiếp và 9999 + 1 = 10000.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng số liền sau của các số GV đưa ra, đặc biệt: 3459 + 1 = 3460; 6299 + 1 = 6300; 9999 + 1 = 10000.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay cả lớp chơi trò Đếm tiếp để khởi động. Cô đọc một số, các em nối tiếp nêu số liền sau.” GV chiếu số đầu tiên 3459.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, giơ tay xung phong hoặc được chỉ định trả lời.
Giáo viên
GV đọc lần lượt các số 6299, 9999; theo dõi và gợi ý khi HS lúng túng: “Số tận cùng là 9 thì phải làm gì khi cộng thêm 1?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “3460”, “6300”, “Đổi 9 thành 0, hàng chục thêm 1”, “9999 thêm 1 là 10000, có 5 chữ số”.
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 HS nêu kết quả và giải thích cách làm, yêu cầu cả lớp kiểm tra bằng bảng con.
Học sinh
HS giơ bảng con ghi số đúng, nói lại cách làm: “Số 9999 + 1 = 10000, số này có 5 chữ số”.
Giáo viên
GV chốt: “Khi số tận cùng bằng 9, ta đổi sang chục kế tiếp. 9999 thêm 1 bằng 10000 và có 5 chữ số.” GV dẫn vào bài học.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc đếm thêm 1 và sẵn sàng vào bài ôn tập.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá đọc, viết và so sánh số đến 10000

Mục tiêu

HS hệ thống hoá cách phân tích, đọc và so sánh số có bốn chữ số dựa vào giá trị các hàng.

Nội dung

Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1: (1) phân tích 4052 thành tổng các hàng; (2) xác định chữ số hàng đơn vị và giá trị chữ số 4 trong 4052; (3) so sánh 5271 và 5198 bằng cách viết thẳng các hàng, tìm hàng khác nhau đầu tiên; (4) sắp xếp 5271, 5198, 5302 từ bé đến lớn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 có đáp án: 4052 = 4000 + 50 + 2; chữ số hàng đơn vị là 2; giá trị chữ số 4 là 4000; 5271 > 5198 (hàng trăm 2 > 1); thứ tự tăng dần: 5198 < 5271 < 5302.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu cặp đôi cùng làm. GV nhắc: “So sánh từ hàng lớn nhất trước, cặp đầu tiên khác nhau quyết định kết quả.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và ngồi theo cặp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, quan sát và hỏi: “Số 4052 có mấy nghìn, mấy trăm, mấy chục, mấy đơn vị?” và “Vì sao không cần xét hàng đơn vị khi đã biết 5271 > 5198?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “4052 có 4 nghìn, 0 trăm, 5 chục, 2 đơn vị”; “Vì hàng trăm đã khác nhau: 2 lớn hơn 1 nên 5271 lớn hơn”.
Giáo viên
GV mời một cặp trình bày bài 3 và 4, yêu cầu cả lớp nhận xét cách viết thẳng hàng.
Học sinh
HS trình bày: “Viết 5271 và 5198 thẳng cột; hàng nghìn bằng nhau, hàng trăm 2 > 1 nên 5271 > 5198.”
Giáo viên
GV chốt: “Muốn đọc số có chữ số 0, đọc hàng trăm bằng 0 thì ghi ‘không trăm’; hàng chục bằng 0 thì ghi ‘linh’. So sánh luôn bắt đầu từ hàng lớn nhất.”
Học sinh
HS ghi vào vở quy tắc so sánh và cách đọc số có chữ số 0.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Số La Mã và làm tròn số đến hàng chục

Mục tiêu

HS hệ thống hoá cách đọc các số La Mã từ I đến XII và cách làm tròn số đến hàng chục.

Nội dung

Nhóm 4 HS dùng mặt đồng hồ và Phiếu học tập số 2 để: (1) giải thích IV = 4, IX = 9, VI = 6, XI = 11; (2) làm tròn 32 và 47 đến hàng chục, xét chữ số ngay bên phải; (3) nêu số liền sau của 4052.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 có đáp án: IV = 4 (5 − 1); IX = 9 (10 − 1); VI = 6 (5 + 1); XI = 11 (10 + 1); làm tròn 32 được 30; làm tròn 47 được 50; số liền sau của 4052 là 4053.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 và mô hình mặt đồng hồ cho từng nhóm. GV nêu: “Với IV, I đứng trước V nghĩa là 5 bớt 1; với VI, I đứng sau V nghĩa là 5 thêm 1.”
Học sinh
HS nhận phiếu, quan sát mặt đồng hồ và thảo luận nhóm.
Giáo viên
GV yêu cầu nhóm chỉ vị trí số XII, IX, IV trên mặt đồng hồ và hỏi: “Làm tròn 47 đến hàng chục, em xét chữ số nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Xét chữ số 7 ở hàng đơn vị; 7 lớn hơn 5 nên tăng hàng chục lên, được 50”; “Làm tròn 32, chữ số 2 nhỏ hơn 5 nên giữ nguyên, được 30”.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày; yêu cầu nhóm khác đặt câu hỏi phản biện nếu có chỗ chưa rõ.
Học sinh
HS trình bày cách đọc số La Mã và cách làm tròn, các nhóm khác nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: “Làm tròn giúp ước lượng nhanh. Xét chữ số ngay bên phải: 0 đến 4 giữ nguyên, 5 đến 9 tăng 1, các chữ số sau đổi thành 0.”
Học sinh
HS ghi vào vở quy tắc làm tròn và cách đọc số La Mã.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Trạm luyện tập tổng hợp

Mục tiêu

HS vận dụng các kiến thức đã hệ thống hoá để giải nhanh và chính xác các bài tập 1 đến 10.

Nội dung

Lớp chia 3 nhóm, luân phiên qua 3 trạm trong 10 phút. Trạm 1 (bài 1, 5, 9): đọc hàng và giá trị chữ số. Trạm 2 (bài 2, 6, 10): so sánh và sắp xếp số. Trạm 3 (bài 3, 4, 7, 8): đọc số La Mã và làm tròn đến hàng chục. Mỗi trạm có thẻ đề; nhóm ghi đáp án vào bảng con và đối chiếu với đáp án GV đã chuẩn bị. Có thể chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án các bài: (1) 2; (2) A, dấu > vì 5271 > 5198; (3) 6; (4) làm tròn 32 được 30; (5) 4000; (6) 5198, 5271, 5302; (7) 4; (8) làm tròn 47 được 50; (9) 4053; (10) 5302.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia nhóm, giao thẻ đề cho từng trạm và quy định thời gian mỗi trạm khoảng 3 phút. GV nhắc: “Làm xong, tự kiểm tra bằng cách đọc lại quy tắc trước khi chuyển trạm.”
Học sinh
HS nhận thẻ đề, nhóm trưởng phân công người ghi, người đọc.
Giáo viên
GV đi quanh các trạm, gợi ý khi cần: “Em hãy thử đọc lại từng nhóm chữ số, đừng cộng mọi chữ số trong số La Mã.”
Học sinh
HS làm bài và trao đổi trong nhóm; trả lời dự kiến: “IX là 10 bớt 1 bằng 9”, “VI là 5 cộng 1 bằng 6”, “5198 bé hơn 5271”.
Giáo viên
GV mời đại diện mỗi trạm đọc đáp án, cả lớp kiểm tra và giơ bảng con đồng ý hoặc không đồng ý.
Học sinh
HS đọc đáp án, nhận xét và sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng và nhấn mạnh các lỗi thường gặp: cộng mọi chữ số của số La Mã, so sánh không theo hàng.
Học sinh
HS đối chiếu bài làm, sửa lỗi sai trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Ước lượng trong tình huống thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng việc làm tròn và đọc số để ước lượng trong tình huống gần gũi, và biết tự kiểm tra kết quả.

Nội dung

GV nêu tình huống: “Lớp 3A có 47 học sinh tham gia Hội thi Toán. Cô cần chuẩn bị quà, muốn ước lượng số quà làm tròn đến hàng chục.” HS tính nhanh và giải thích cách làm; sau đó đọc số trên biển số nhà giả định 4052 và nêu giá trị chữ số 4. Phần kiểm tra: HS dùng phép cộng ngược để kiểm tra kết quả của mình.

Sản phẩm dự kiến

HS ước lượng cần khoảng 50 phần quà (làm tròn 47 đến hàng chục); đọc đúng số 4052 là “bốn nghìn không trăm năm mươi hai”; giải thích được cách kiểm tra bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống Hội thi Toán và yêu cầu HS suy nghĩ 1 phút trước khi trả lời.
Học sinh
HS lắng nghe, suy nghĩ và giơ tay.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao ta làm tròn 47 thay vì tính đúng từng phần quà?” và “Làm sao kiểm tra kết quả 50 có hợp lí không?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Làm tròn để ước lượng nhanh”; “Kiểm tra: 47 gần 50 hơn 40, nên làm tròn đúng.”
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày; nhận xét và khen những cách giải thích rõ ràng.
Học sinh
HS trình bày cách ước lượng và cách đọc số 4052.
Giáo viên
GV tổng kết bài: nhắc lại ba bước ôn tập (nhắc lại cách làm, giải độc lập, kiểm tra kết quả) và giao bài về nhà.
Học sinh
HS nêu lại điều đã học được và ghi nhớ quy tắc chính.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động Hệ thống hoá đọc, viết và so sánh số đến 10000.

Câu 1: Phân tích số 4052 thành tổng các nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Câu 2: Chữ số hàng đơn vị của số 4052 là mấy? Giá trị chữ số 4 trong 4052 là bao nhiêu?
Câu 3: So sánh 5271 và 5198. Viết dấu >, < hoặc = vào chỗ chấm: 5271 … 5198. Giải thích vì sao.
Câu 4: Sắp xếp các số 5271, 5198, 5302 theo thứ tự từ bé đến lớn: ……………… < ……………… < ………………

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động Số La Mã và làm tròn số đến hàng chục.

Câu 1: Giải thích và viết số tương ứng: IV = …; IX = …; VI = …; XI = ….
Câu 2: Làm tròn các số sau đến hàng chục, nêu rõ chữ số ngay bên phải được xét:
- 32 làm tròn được ……
- 47 làm tròn được ……
Câu 3: Số liền sau của 4052 là bao nhiêu?
Câu 4: Trên mặt đồng hồ, vì sao số IV được đọc là 4 mà không phải là 6?

Hướng dẫn về nhà

Viết lại cách đọc các số 4052, 5198, 5302 theo quy tắc “không trăm” và “linh” rồi đọc cho người thân nghe.
Chọn 3 số có bốn chữ số trong sách hoặc trên biển số nhà; làm tròn từng số đến hàng chục và ghi kết quả vào vở.
Quan sát mặt đồng hồ ở nhà, đọc các số La Mã trên mặt đồng hồ và giải thích vì sao IX là 9, XI là 11.
Làm lại các bài tập 1 đến 10 trong sách mà không nhìn đáp án, sau đó tự đối chiếu và sửa lỗi nếu có.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.