Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 8. Các số đến 10000

Giáo án Bài 48. Làm tròn số đến hàng chục, hàng trăm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được ý nghĩa của làm tròn số: giúp ước lượng nhanh, không cần tìm số chính xác.
  • Làm tròn được số có hai chữ số đến hàng chục và số có ba chữ số đến hàng trăm, dựa vào chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn.
  • Giải thích được vì sao số ở đúng điểm giữa hai số tròn liên tiếp được làm tròn lên.
  • Vận dụng được làm tròn số để ước lượng số lượng trong tình huống thực tế, ví dụ số ghế trong sân.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS xét chữ số ngay bên phải để suy ra kết quả làm tròn và giải thích được lí do bằng quy tắc 0–4 giữ nguyên, 5–9 tăng 1.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống “sân có 73 ghế” thành bài toán làm tròn đến hàng chục để ước lượng số ghế.
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ “làm tròn đến hàng chục”, “số tròn gần nhất”, “hàng cần làm tròn” khi trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng tia số, thẻ số và bảng con để xác định số tròn gần nhất và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát tia số, tự xét chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn và tự kiểm tra kết quả bằng cách so sánh khoảng cách đến hai số tròn.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, nói và giải thích cách làm tròn cho bạn nghe bằng câu “Vì chữ số bên phải là … nên làm tròn thành …”.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra cách ước lượng hợp lí cho tình huống thực tế và chọn hàng làm tròn phù hợp với yêu cầu đề bài.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đủ bài tập trong phiếu và bảng con.
  • Trách nhiệm: HS kiểm tra lại kết quả làm tròn của mình và của bạn trước khi kết luận.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng sai của bài làm, không chép đáp án của bạn khi chưa hiểu cách làm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tia số từ 0 đến 100 vẽ trên bảng hoặc in khổ lớn, đánh dấu các số tròn chục 0, 10, 20, …, 100.
  • Thẻ số ghi các số 32, 47, 65, 84, 260, 73 và thẻ “0, 1, 2, 3, 4 → giữ nguyên”, “5, 6, 7, 8, 9 → tăng 1”.
  • Máy chiếu hoặc bảng tương tác để hiển thị ảnh minh hoạ sân có ghế và phiếu học tập.
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-48-lam-tron-so-den-hang-chuc-hang-tram.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Phiếu học tập số 1 (mỗi cặp một phiếu).
  • Bộ thẻ số đơn giản (các chữ số 0–9) để sắp xếp và thử làm tròn.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ước lượng nhanh số bạn trong lớp

Mục tiêu

Gợi nhớ các số tròn chục và tạo tình huống để HS thấy cần ước lượng thay vì đếm chính xác.

Nội dung

GV đưa ra tình huống: “Trong sân trường có khoảng 47 bạn đang xếp hàng.” GV hỏi HS xem 47 gần số tròn chục nào hơn. HS chỉ trên tia số và nêu số tròn gần nhất.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 47 nằm giữa 40 và 50 và biết ước lượng bằng số tròn chục.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tia số từ 0 đến 100 và nói: “Sân trường có khoảng 47 bạn xếp hàng. Chúng ta có cần đếm chính xác không?” GV mời một HS chỉ vị trí 47 trên tia số.

    Học sinh

    HS quan sát tia số, trả lời dự kiến: “Không cần đếm chính xác, chỉ cần nói gần bao nhiêu chục.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “47 nằm giữa hai số tròn chục nào?”

    Học sinh

    HS đáp: “47 nằm giữa 40 và 50.” GV yêu cầu HS giơ bảng con ghi số tròn gần nhất với 47.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS giơ bảng con và hỏi: “Vì sao bạn chọn số đó?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Vì 47 gần 50 hơn 40” hoặc “Vì 7 lớn hơn 5 nên làm tròn lên.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Làm tròn số là tìm số tròn gần nhất để ước lượng nhanh. Hôm nay chúng ta học cách làm tròn đến hàng chục và hàng trăm.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Làm tròn số đến hàng chục, hàng trăm.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Làm tròn số đến hàng chục

Mục tiêu

HS nêu được cách làm tròn số đến hàng chục bằng cách xét chữ số ngay bên phải hàng chục.

Nội dung

GV tổ chức hoạt động cặp đôi với Phiếu học tập số 1, phần 1. HS xét các số 32, 47, 65, 84 và 73: tìm hai số tròn chục liên tiếp kẹp số đó, xét chữ số hàng đơn vị và điền kết quả làm tròn. GV dùng bài giảng và ví dụ trên NeoEdu để minh hoạ quy tắc 0–4 giữ nguyên, 5–9 tăng 1.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng kết quả: 32 làm tròn thành 30; 47 làm tròn thành 50; 65 làm tròn thành 70; 84 làm tròn thành 80; 73 làm tròn thành 70, và nêu được quy tắc xét chữ số ngay bên phải.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 (phần 1) cho từng cặp và nói: “Với mỗi số, hãy tìm hai số tròn chục liên tiếp rồi xét chữ số hàng đơn vị để quyết định làm tròn.” GV làm mẫu với số 47: “Số 47 nằm giữa 40 và 50. Chữ số ngay bên phải hàng chục là 7. Vì 7 lớn hơn 5 nên tăng 1 chục, được 50.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát ví dụ mẫu và xác nhận yêu cầu của phiếu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi điền phiếu. GV hỏi: “Số 32 có chữ số hàng đơn vị là bao nhiêu? Số đó có nên làm tròn lên không?”

    Học sinh

    HS trao đổi trong cặp, trả lời dự kiến: “Chữ số là 2, bé hơn 5 nên giữ nguyên, 32 làm tròn thành 30.” HS điền tiếp 65 và 84 theo cách tương tự.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc kết quả và giải thích. GV hỏi: “Vì sao 65 được làm tròn thành 70?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Vì 65 nằm giữa 60 và 70, chữ số hàng đơn vị là 5, nên làm tròn lên 70.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: “Xem chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn. Từ 0 đến 4 thì giữ nguyên, từ 5 đến 9 thì tăng thêm 1. Các chữ số phía sau đổi thành 0.” GV dùng tia số để minh hoạ.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở và nhắc lại quy tắc với bạn trong cặp.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Làm tròn số đến hàng trăm

Mục tiêu

HS vận dụng cách xét chữ số để làm tròn số có ba chữ số đến hàng trăm.

Nội dung

GV đưa ra số 260 và hỏi cần xét chữ số nào khi làm tròn đến hàng trăm. GV nêu lưu ý: phải đổi hàng xét theo hàng yêu cầu, tức là xét chữ số hàng chục để quyết định làm tròn đến hàng trăm. HS dùng tia số từ 200 đến 300 để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 260 làm tròn đến hàng trăm là 300, vì chữ số hàng chục là 6 (lớn hơn 5) nên tăng hàng trăm thêm 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết số 260 lên bảng và hỏi: “Muốn làm tròn 260 đến hàng trăm, ta cần xét chữ số nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Cần xét chữ số hàng chục là 6 vì nó nằm ngay bên phải hàng trăm.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “260 nằm giữa hai số tròn trăm nào? Điểm giữa là số nào?”

    Học sinh

    HS đáp: “260 nằm giữa 200 và 300, điểm giữa là 250. 260 đã qua điểm giữa nên làm tròn lên 300.” GV yêu cầu HS đánh dấu 260 trên tia số từ 200 đến 300.

  3. Giáo viên

    GV mời một HS trình bày cách làm tròn 260 và hỏi: “Nếu số là 240 thì làm tròn thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “240 làm tròn đến hàng trăm là 200 vì chữ số hàng chục là 4, bé hơn 5.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Làm tròn đến hàng trăm cũng làm như làm tròn đến hàng chục, nhưng phải xét chữ số ngay bên phải hàng trăm, tức là chữ số hàng chục.”

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 260 làm tròn đến hàng trăm được 300.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Làm tròn số và kiểm tra đúng sai

Mục tiêu

HS vận dụng quy tắc làm tròn để giải các bài tập và kiểm tra kết quả bằng cách lập luận.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (phần 2) theo cặp: bài tập 5 (làm tròn 260 đến hàng trăm), bài tập 6 (đúng hay sai) và bài tập 7 (ước lượng 73 ghế đến hàng chục). Sau đó GV cho HS luyện nhanh trên học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đề bài và đáp án: (1) Làm tròn 260 đến hàng trăm → 300. (2) a) Làm tròn 32 đến bội gần nhất của 10 được 30 → Đ; b) Cứ thấy số lớn là luôn làm tròn lên → S, vì chỉ chữ số ngay bên phải quyết định. (3) Sân có 73 ghế, làm tròn đến hàng chục → 70 ghế.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu Phiếu học tập số 1 (phần 2) và nêu yêu cầu: “Làm bài theo cặp, giải thích lí do cho mỗi đáp án.”

    Học sinh

    HS đọc đề, xác định yêu cầu từng câu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi các cặp: “Bạn xét chữ số nào để quyết định? Vì sao câu b) là sai?”

    Học sinh

    HS làm bài và trả lời dự kiến: “Câu b) sai vì số lớn không phải lúc nào cũng làm tròn lên, phải xem chữ số ngay bên phải là 0–4 hay 5–9.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày đáp án câu 6 và câu 7. Các HS khác nhận xét đúng sai và bổ sung.

    Học sinh

    HS trình bày: “Câu 7: chữ số hàng đơn vị là 3 nên giữ nguyên, sân có khoảng 70 ghế.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên NeoEdu, chốt lại: “Mỗi kết quả làm tròn cần có lí do dựa trên chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn.”

    Học sinh

    HS đối chiếu bài làm, sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Ước lượng số lượng trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng làm tròn số để ước lượng số lượng đồ vật quen thuộc trong cuộc sống.

Nội dung

GV yêu cầu HS quan sát lớp học và ước lượng số bàn, số ghế hoặc số quyển sách trong thư viện lớp, rồi làm tròn đến hàng chục. HS ghi kết quả vào vở và nói cho bạn bên cạnh nghe cách làm tròn. Phần này có thể giao về nhà để HS ước lượng ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS ghi được ít nhất hai số đếm được trong thực tế kèm kết quả làm tròn đến hàng chục, ví dụ: “Có 84 quyển sách, làm tròn được 80 quyển.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hãy nhìn quanh lớp và chọn một nhóm đồ vật có số lượng khoảng vài chục. Ước lượng số lượng rồi làm tròn đến hàng chục.”

    Học sinh

    HS quan sát lớp học và chọn đối tượng cần ước lượng.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Bạn chọn đồ vật nào? Số lượng ước lượng khoảng bao nhiêu?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Mình thấy khoảng 65 bông hoa trên tường, làm tròn đến hàng chục được 70.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS nêu kết quả và các bạn khác kiểm tra cách làm tròn.

    Học sinh

    HS trình bày và nhận xét bạn: “Đúng, 65 nằm giữa 60 và 70, chữ số là 5 nên làm tròn lên 70.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và chốt: “Làm tròn số giúp chúng ta ước lượng nhanh trong cuộc sống hằng ngày. Các em hãy tiếp tục làm tròn số khi gặp tình huống thực tế.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc làm tròn và hoàn thành phần ghi nhớ trong vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần 1: Làm tròn các số sau đến hàng chục (xét chữ số ngay bên phải hàng chục để quyết định).

  • Số 32 làm tròn đến hàng chục được: ……
  • Số 47 làm tròn đến hàng chục được: ……
  • Số 65 làm tròn đến hàng chục được: ……
  • Số 84 làm tròn đến hàng chục được: ……
    Phần 2: Trả lời câu hỏi.
  • Câu 1: Làm tròn 260 đến hàng trăm. Kết quả là ……
  • Câu 2: Đúng hay sai? a) Làm tròn 32 đến bội gần nhất của 10 được 30. b) Cứ thấy số lớn là luôn làm tròn lên. Giải thích vì sao.
  • Câu 3: Một sân có 73 ghế. Ước lượng số ghế bằng cách làm tròn đến hàng chục. Kết quả là ……
    Phần 3: Vì sao số ở đúng điểm giữa hai số tròn liên tiếp được làm tròn lên? Nêu một ví dụ.

Hướng dẫn về nhà

  • Làm tròn các số 28, 53, 76 đến hàng chục và giải thích bằng cách xét chữ số ngay bên phải hàng chục.
  • Làm tròn số 390 và số 415 đến hàng trăm, ghi kết quả vào vở.
  • Về nhà, em hãy chọn một đồ vật trong nhà có số lượng khoảng vài chục (ví dụ số quả trứng, số viên gạch lát nền), ước lượng rồi làm tròn đến hàng chục, sau đó nói lại cho người thân nghe cách làm.
  • Ôn lại quy tắc: chữ số ngay bên phải từ 0 đến 4 thì giữ nguyên, từ 5 đến 9 thì tăng 1. Có thể luyện thêm bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-48-lam-tron-so-den-hang-chuc-hang-tram.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.