Giáo án Bài 44. Ôn tập chung

Huy động kiến thức cũ về nhân, chia số có một chữ số và các phép tính nhẩm; tạo không khí sôi nổi trước giờ ôn tập.

HS chơi trò “Truyền điện”: GV đọc phép tính, HS đầu tiên nêu kết quả rồi chuyền cho bạn kế tiếp đọc phép tính mới. Các phép tính gồm: $3 \times 4$, $18 : 3$, $5 \times 6$, $24 : 4$, $7 \times 3$, $30 : 5$.

HS nêu nhanh và đúng kết quả: 12; 6; 30; 6; 21; 6 (các phép tính trong trò chơi), sẵn sàng vào bài ôn tập.

Hệ thống hoá cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số (từ phải sang trái, nhớ chục) và cách chia (từ trái sang phải, có chữ số 0 ở thương).

Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1: nhắc lại quy tắc, tính $213 \times 3$ và $648 : 3$, rồi kiểm tra bằng phép tính ngược. Kĩ thuật: Khăn trải bàn (mỗi HS ghi ý kiến riêng vào ô của mình, sau đó nhóm thống nhất vào ô giữa).

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh của nhóm: quy tắc đúng; $213 \times 3 = 639$; $648 : 3 = 216$; kiểm tra $216 \times 3 = 648$.

Hệ thống hoá thứ tự thực hiện các phép tính trong biểu thức số và cách tính số lần (số lớn gấp mấy lần số bé).

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 2 (phần biểu thức và phần gấp mấy lần): xét các biểu thức $24 + 18 - 7$, $40 - 6 \times 4$, $6 \times 4 : 3$, $(18 + 6) : 3$; giải bài toán “18 gấp mấy lần 3?” và “32 gấp mấy lần 4?”. Kĩ thuật: Cặp đôi “Nói – Viết”: một bạn nói, bạn kia viết và kiểm tra.

Phiếu học tập số 2 (phần 1 và 2): $24 + 18 - 7 = 35$; $40 - 6 \times 4 = 16$; $6 \times 4 : 3 = 8$; $(18 + 6) : 3 = 8$; $18$ gấp $3$ số lần là $6$ (lần); $32$ gấp $4$ số lần là $8$ (lần).

Nhận biết điều kiện để một điểm là trung điểm của đoạn thẳng và nắm mối quan hệ 1 cm = 10 mm để đổi đơn vị.

HS quan sát hình đoạn thẳng AB dài 16 cm trên bảng, đo và trả lời câu hỏi về điểm M; sau đó dùng học liệu số NeoEdu (phần bài giảng và ví dụ về trung điểm, về đổi đơn vị) để kiểm tra. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 2 (phần 3).

Phiếu học tập số 2 (phần 3): M là trung điểm của AB khi M nằm giữa A và B và AM = MB; $2$ cm = $20$ mm; nếu AB = 16 cm thì AM = 8 cm.

Luyện tập các phép nhân, chia số có nhiều chữ số và biểu thức số; HS tự giải độc lập và tự kiểm tra kết quả.

HS làm bài tập 1, 2, 3, 7, 8 trong bảng con/vở (không nhìn đáp án): Tính $213 \times 3$; $648 : 3$; $24 + 18 - 7$; $214 \times 3$; $651 : 3$. Sau đó đổi vở kiểm tra chéo bằng phép tính ngược. Kĩ thuật: Trò chơi “Ai tính đúng và nhanh”.

Đáp án: 1) $213 \times 3 = 639$; 2) $648 : 3 = 216$ (kiểm tra $216 \times 3 = 648$); 3) $24 + 18 - 7 = 35$; 7) $214 \times 3 = 642$; 8) $651 : 3 = 217$ (kiểm tra $217 \times 3 = 651$).

Vận dụng cách tính biểu thức, cách tìm số lần, trung điểm và đổi đơn vị vào các bài tập có đáp án cụ thể.

Nhóm 4 HS quay vòng qua 2 trạm: Trạm “Tính”: bài 3, 9 ($6 \times 4 : 3 = 8$) và Trạm “Đo và đổi”: bài 4, 5, 6, 10 (18 gấp 3 mấy lần; M là trung điểm AB, AB = 16 cm; 2 cm bằng bao nhiêu mm; 32 gấp 4 mấy lần). Mỗi nhóm ghi kết quả vào phiếu chung.

Đáp án: $6 \times 4 : 3 = 8$; 18 gấp 3 số lần là 6 (lần); AM = 8 cm; 2 cm = 20 mm; 32 gấp 4 số lần là 8 (lần). Ghi đầy đủ đơn vị đúng trong bài làm.

Vận dụng kiến thức đã ôn để giải bài toán thực tế về đo độ dài, chia đều và so sánh số lần.

HS giải bài toán: “Bạn An có sợi dây dài 16 cm. An cắt sợi dây thành hai đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn dài bao nhiêu mm?” và “Lớp học có 3 tổ, mỗi tổ có 216 quyển vở chia đều? Tổ nào…”. Gợi ý: nếu tổng số quyển vở là 648 và chia đều cho 3 tổ thì mỗi tổ có 216 quyển; mỗi tổ có 216 quyển vở, số đó gấp 3 lần số tổ hay không? Yêu cầu HS giải thích cách làm và kiểm tra kết quả.

Đáp án: mỗi đoạn dài 8 cm = 80 mm; 648 quyển vở chia đều cho 3 tổ, mỗi tổ 216 quyển (kiểm tra $216 \times 3 = 648$). HS nêu được cách giải và cách kiểm tra.