ToánLớp 3Chủ đề 7. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 41. Ôn tập phép nhân, phép chia trong phạm vi 100, 1000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân lần lượt từ phải sang trái, nhớ sang hàng kế tiếp.
Nêu được cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số: chia lần lượt từ trái sang phải, mỗi lượt gồm chia, nhân, trừ rồi hạ chữ số tiếp theo.
Giải thích được điều kiện số dư (bé hơn số chia, bằng 0 với phép chia hết) và cách kiểm tra bằng công thức: số bị chia = thương × số chia + số dư.
Vận dụng được phép nhân, phép chia trong phạm vi 1000 để giải bài toán chia đều trong thực tế.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao số dư phải bé hơn số chia và vì sao phải viết 0 vào thương khi chưa đủ chia.
Mô hình hoá toán học: chuyển bài toán chia đều số sách vào các kệ thành phép chia $648 : 3$ và giải thích kết quả.
Giải quyết vấn đề toán học: lựa chọn cách đặt tính và thực hiện đúng quy trình nhân, chia số có nhiều chữ số.
Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng các phép tính và dùng đúng thuật ngữ “thương”, “số dư”, “số bị chia”, “số chia”.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng bảng con, thẻ chữ số và trang bài học số NeoEdu để luyện tập và tự kiểm tra.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại cách làm, giải bài tập độc lập rồi tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược hoặc bảng đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp đôi và nhóm, trình bày được cách đặt tính, cách chia và giải thích vì sao viết 0 vào thương.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn phép tính phù hợp cho bài toán chia đều và kiểm tra lại kết quả bằng nhiều cách.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực hoàn thành đầy đủ các phép tính trong phiếu và trên bảng con.
Trách nhiệm: kiểm tra lại kết quả của bản thân và của bạn trong nhóm trước khi nộp.
Trung thực: nhận ra và sửa lỗi của mình khi đối chiếu đáp án, không sao chép kết quả của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi các phép tính khởi động và các ví dụ trong bài
Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm)
Bảng tiếp sức (bảng phụ chia 4 cột cho 4 nhóm), phấn, bút dạ
Thẻ chữ số 0 đến 9 để minh hoạ cách đặt tính
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-41-on-tap-phep-nhan-phep-chia-trong-pham-vi-100-1000), dùng để chiếu và cho HS tự kiểm tra ở hoạt động luyện tập

2. Học sinh

Vở ô li, bút, bảng con và bút viết bảng
Khăn lau bảng
Thẻ chữ số (nếu có) để minh hoạ đặt tính
Thiết bị có kết nối mạng (nếu lớp có) để truy cập trang bài học số

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đố bạn phép tính nhanh

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức nhân, chia đã học để HS sẵn sàng ôn tập phép nhân, phép chia trong phạm vi 100, 1000.

Nội dung

GV chiếu 4 phép tính: $12 \times 2$ , $35 : 5$ , $40 : 4$ , $9 \times 4$ . HS viết kết quả vào bảng con và giơ lên đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con ghi đúng kết quả: $12 \times 2 = 24$ ; $35 : 5 = 7$ ; $40 : 4 = 10$ ; $9 \times 4 = 36$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay cả lớp cùng ôn lại phép nhân, phép chia. Các em làm nhanh 4 phép tính trên bảng con.” GV chiếu đề.
Học sinh
HS đọc đề, lấy bảng con và bút viết bảng.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS viết kết quả rõ ràng và giơ bảng khi xong.
Học sinh
HS viết kết quả. Dự kiến: “ $12 \times 2 = 24$ ”, “ $35 : 5 = 7$ ”, “ $40 : 4 = 10$ ”, “ $9 \times 4 = 36$ ”.
Giáo viên
GV hỏi: “Phép chia $35 : 5$ có dư không? Vì sao?”
Học sinh
Dự kiến: “Không dư, vì $5 \times 7 = 35$ nên số dư bằng 0.”
Giáo viên
GV khen những bạn làm nhanh, đúng và dẫn vào bài: “Các em đã nhớ rất tốt bảng nhân, bảng chia. Bây giờ ta ôn các phép tính có nhiều chữ số.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Hệ thống hoá cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số

Mục tiêu

HS nêu được cách đặt tính và nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số, nhớ sang hàng kế tiếp khi cần.

Nội dung

Nhóm đôi hoàn thành phần A của Phiếu học tập số 1: đặt tính và tính $23 \times 3$ , $213 \times 3$ , sau đó nêu quy tắc.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 (phần A) ghi đúng: $23 \times 3 = 69$ ; $213 \times 3 = 639$ . HS nêu được quy tắc nhân từ phải sang trái và nhớ phần chục.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: “Mỗi cặp đặt tính, tính rồi nói cách làm.” GV làm mẫu $23 \times 3$ trên bảng: đặt 23 thẳng hàng với 3, nhân $3 \times 3 = 9$ viết 9, nhân $2 \times 3 = 6$ viết 6.
Học sinh
HS lắng nghe, nhận phiếu và đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý khi HS quên nhớ: “Khi $2 \times 3$ có kết quả hai chữ số thì phải viết gì?”
Học sinh
HS làm cặp đôi. Dự kiến: “ $3 \times 3 = 9$ , viết 9; $2 \times 3 = 6$ , viết 6, vậy $23 \times 3 = 69$ .” Với $213 \times 3$ : “ $3 \times 3 = 9$ ; $1 \times 3 = 3$ ; $2 \times 3 = 6$ , nên $213 \times 3 = 639$ .”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày, hỏi: “Vì sao phải nhân từ hàng đơn vị trước?”
Học sinh
Dự kiến: “Vì khi nhân hàng đơn vị có kết quả hai chữ số thì phần chục được nhớ sang hàng chục để cộng tiếp.”
Giáo viên
GV chốt quy tắc: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân lần lượt từ phải sang trái, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở hoặc phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Hệ thống hoá cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số

Mục tiêu

HS nêu được cách chia lần lượt từ trái sang phải và giải thích điều kiện của số dư, cách kiểm tra kết quả.

Nội dung

Nhóm đôi làm phần B của Phiếu học tập số 1: tính $648 : 3$ , tìm thương và số dư của $26 : 4$ , kiểm tra bằng công thức số bị chia = thương × số chia + số dư.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 (phần B) ghi đúng: $648 : 3 = 216$ ; $26 : 4 = 6$ (dư 2); $29 : 4 = 7$ (dư 1). HS nêu được số dư phải bé hơn số chia.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV làm mẫu $648 : 3$ : “Chia 6 cho 3 được 2, viết 2; 4 chia 3 được 1 dư 1; hạ 8 thành 18, 18 chia 3 được 6, viết 6.” GV nhắc: khi chưa đủ chia thì viết 0 vào thương.
Học sinh
HS quan sát, ghi nhận các bước chia, nhân, trừ, hạ.
Giáo viên
GV yêu cầu HS kiểm tra $216 \times 3$ để đối chiếu với số bị chia. Gợi ý: “Số dư $3$ của $23 : 5$ có bé hơn số chia không?”
Học sinh
HS làm cặp đôi. Dự kiến: “ $648 : 3 = 216$ , kiểm tra $216 \times 3 = 648$ .” “ $26 : 4 = 6$ dư 2, vì $6 \times 4 = 24$ và $26 - 24 = 2$ , 2 bé hơn 4.” “ $29 : 4 = 7$ dư 1, kiểm tra $7 \times 4 + 1 = 29$ .”
Giáo viên
GV hỏi: “Có bạn viết $23 : 5 = 3$ dư 8. Bạn đó đúng hay sai? Vì sao?”
Học sinh
Dự kiến: “Sai, vì số dư 8 lớn hơn số chia 5, vẫn còn chia thêm được một nhóm nữa.”
Giáo viên
GV chốt: chia từ trái sang phải; số dư phải bé hơn số chia; phép chia hết có số dư bằng 0; kiểm tra bằng thương × số chia + số dư.
Học sinh
HS ghi công thức kiểm tra vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Tiếp sức ôn luyện và tự kiểm tra

Mục tiêu

HS vận dụng đúng cách nhân, chia số có nhiều chữ số và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Nội dung

Các nhóm thi tiếp sức làm bài tập trong Phiếu học tập số 2. Mỗi thành viên làm một phép tính, ghi kết quả lên bảng tiếp sức, các thành viên còn lại kiểm tra bằng phép tính ngược. Cuối tiết GV chiếu đáp án hoặc mở trang bài học số NeoEdu để HS tự chấm.

Sản phẩm dự kiến

Bảng tiếp sức của nhóm ghi đúng đáp án: $23 \times 3 = 69$ ; $26 : 4 = 6$ dư 2; $84 : 3 = 28$ ; $213 \times 3 = 639$ ; $648 : 3 = 216$ ; $24 \times 3 = 72$ ; $26 - 4 \times 6 = 2$ ; $87 : 3 = 29$ ; $214 \times 3 = 642$ ; $651 : 3 = 217$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, chia lớp thành 4 nhóm và nêu luật: mỗi bạn làm một phép tính, đổi bảng cho bạn tiếp theo và chỉ được viết sau khi kiểm tra bằng phép tính ngược.
Học sinh
HS nhận phiếu, phân công thứ tự lượt làm.
Giáo viên
GV bấm giờ khoảng 6 phút, quan sát các nhóm và nhắc HS ghi số dư bé hơn số chia.
Học sinh
HS thực hiện tiếp sức, kiểm tra bằng phép tính ngược. Dự kiến: “ $84 : 3 = 28$ , kiểm tra $28 \times 3 = 84$ .”
Giáo viên
GV mời 1 nhóm đọc kết quả, cả lớp đối chiếu và chiếu đáp án hoặc hướng dẫn HS làm kiểm tra nhanh trên trang bài học số NeoEdu.
Học sinh
HS đối chiếu, tự chấm và sửa lỗi nếu sai.
Giáo viên
GV khen nhóm làm đúng, nhắc lại lỗi thường gặp: quên viết 0 vào thương, quên nhớ khi nhân.
Học sinh
HS rút kinh nghiệm và ghi lại lỗi cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Chia sách vào các kệ thư viện

Mục tiêu

HS vận dụng phép chia có số bị chia nhiều chữ số để giải bài toán thực tế và trình bày được lời giải.

Nội dung

Bài toán: Thư viện trường có 648 quyển sách, xếp đều vào 3 kệ. Hỏi mỗi kệ có bao nhiêu quyển sách? Thêm câu hỏi: Nếu thêm 3 quyển vào mỗi kệ thì mỗi kệ có bao nhiêu quyển? HS giải và kiểm tra bằng phép nhân ngược.

Sản phẩm dự kiến

Lời giải đúng: Mỗi kệ có $648 : 3 = 216$ quyển sách. Kiểm tra $216 \times 3 = 648$ . Câu hỏi thêm: $216 + 3 = 219$ quyển.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Yêu cầu tìm gì?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Cho 648 quyển, chia đều vào 3 kệ; cần tìm số quyển mỗi kệ.”
Giáo viên
GV gợi ý: “Chia đều nghĩa là phép tính gì? Hãy đặt tính và kiểm tra kết quả.”
Học sinh
HS làm vào bảng con, nêu phép tính $648 : 3 = 216$ và kiểm tra $216 \times 3 = 648$ .
Giáo viên
GV mời HS trình bày lời giải hoàn chỉnh, có đáp số.
Học sinh
Dự kiến: “Mỗi kệ có số quyển sách là $648 : 3 = 216$ quyển. Đáp số: 216 quyển.”
Giáo viên
GV khen cách trình bày rõ ràng, nhắc HS luôn kiểm tra kết quả bằng phép nhân ngược.
Học sinh
HS ghi lời giải vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Đặt tính rồi tính:

$23 \times 3$
$213 \times 3$
Nêu cách nhân từ hàng nào trước và nhớ như thế nào.

B. Đặt tính rồi tính và kiểm tra:

$648 : 3$ (kiểm tra: thương $\times$ 3 = ?)
$26 : 4$ : tìm thương và số dư.
$29 : 4$ : tìm thương và số dư, kiểm tra bằng $7 \times 4 + 1$ .

C. Trả lời:

Vì sao số dư phải bé hơn số chia?
Khi nào phải viết 0 vào thương?

Phiếu học tập số 2

Tiếp sức: mỗi bạn làm một phép tính, kiểm tra bằng phép tính ngược rồi ghi kết quả.

$23 \times 3$
$26 : 4$ (tìm thương và số dư)
$84 : 3$
$213 \times 3$
$648 : 3$
$24 \times 3$
Số dư của $26 : 4$ là bao nhiêu? (Tính $26 - 4 \times 6$ )
$87 : 3$
$214 \times 3$
$651 : 3$

Hướng dẫn về nhà

Làm lại các phép tính trong Phiếu học tập số 2 vào vở, ghi rõ phép tính kiểm tra bên cạnh mỗi kết quả.
Viết quy tắc nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số và quy tắc chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số bằng lời của em.
Giải bài toán: Một cửa hàng có 624 quả trứng xếp đều vào 3 khay. Hỏi mỗi khay có bao nhiêu quả trứng? Kiểm tra lại kết quả bằng phép nhân.
Truy cập trang bài học số NeoEdu (bài 41) để tự luyện các bài tập tương tác và ghi lại số câu đúng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.