ToánLớp 3Chủ đề 7. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 42. Ôn tập biểu thức

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được khái niệm biểu thức số và giá trị biểu thức.
Thực hiện đúng thứ tự tính: từ trái sang phải với phép cộng, trừ hoặc nhân, chia; nhân, chia trước rồi cộng, trừ sau; tính trong ngoặc trước.
Giải thích được vì sao $12 + 8 : 4$ khác $(12 + 8) : 4$ .
Vận dụng được cách tính giá trị biểu thức vào tình huống mua bán đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao cần tính nhân, chia trước khi cộng, trừ và vì sao dấu ngoặc làm thay đổi kết quả.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống mua bán (3 bút, 1 tẩy) thành biểu thức $8 \times 3 + 5$ và tính được kết quả.
Giải quyết vấn đề toán học: HS kiểm tra kết quả bằng cách tính lại theo thứ tự khác hoặc dùng phép tính ngược.
Giao tiếp toán học: HS đọc, viết đúng biểu thức, trình bày từng dòng biểu thức theo trình tự và nêu lí do bằng lời.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại quy tắc, tự làm bài độc lập không nhìn đáp án và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm 4 khi hoàn thành phiếu học tập, giải thích cách làm bằng lời nói rõ ràng, lắng nghe và góp ý bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn đúng thứ tự tính cho từng biểu thức và vận dụng để giải bài toán mua bán thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS làm đủ các bài tập trong thời gian quy định và tự sửa lỗi khi kiểm tra lại.
Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc của mình trong nhóm và báo cáo trung thực kết quả.
Trung thực: HS tự đánh giá đúng kết quả của bản thân, không sao chép đáp án của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide chiếu các biểu thức khởi động và ví dụ $18 + 6 : 3$ , $(18 + 6) : 3$ .
Phiếu học tập số 1 in cho mỗi nhóm.
Bảng con, phấn hoặc bút dạ cho HS dùng khi làm bài.
Thẻ hình ảnh bút và tẩy có ghi giá tiền để tổ chức tình huống siêu thị nhỏ.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/3/math/bai-42-on-tap-bieu-thuc (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Vở ghi, bút chì, bút màu.
Bảng con và bút dạ.
Bộ thẻ số và dấu phép tính (nếu có) để sắp xếp biểu thức.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai tính đúng nhanh?

Mục tiêu

Nhắc lại thứ tự thực hiện các phép tính và tạo không khí sôi nổi trước khi vào bài ôn.

Nội dung

GV chiếu ba biểu thức: $2 + 3 \times 4$ ; $10 - 8 : 2$ ; $(10 - 8) : 2$ . HS tính nhanh trên bảng con, sau đó giơ bảng khi có lệnh.

Sản phẩm dự kiến

HS tính đúng ba kết quả: $14$ ; $6$ ; $1$ , và nêu được biểu thức nào phải tính trước.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: mỗi biểu thức tính trên bảng con trong 30 giây, giơ bảng khi xong. GV hỏi: Trong biểu thức $2 + 3 \times 4$ , phép tính nào làm trước?
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi. Dự kiến HS trả lời: Làm $3 \times 4$ trước rồi mới cộng với 2.
Giáo viên
GV chiếu lần lượt ba biểu thức, quan sát và nhắc HS dùng đúng thứ tự.
Học sinh
HS tính bảng con. Dự kiến: $2 + 3 \times 4 = 2 + 12 = 14$ ; $10 - 8 : 2 = 10 - 4 = 6$ ; $(10 - 8) : 2 = 2 : 2 = 1$ .
Giáo viên
GV mời 2 HS giơ bảng và nêu cách làm của biểu thức thứ hai và thứ ba.
Học sinh
HS nêu: Biểu thức thứ hai chia trước rồi trừ; biểu thức thứ ba làm trong ngoặc trước.
Giáo viên
GV chốt: không có ngoặc thì nhân, chia trước; có ngoặc thì tính trong ngoặc trước. Dẫn dắt vào bài Ôn tập biểu thức.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc cùng GV.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá thứ tự thực hiện phép tính

Mục tiêu

Nêu được thứ tự thực hiện phép tính ở ba dạng biểu thức: chỉ cộng trừ, chỉ nhân chia, có cả hai loại và có dấu ngoặc.

Nội dung

Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi em viết một ví dụ vào ô của mình, sau đó cả nhóm thống nhất ô chung ở giữa bàn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành đủ ba dạng, có ví dụ đúng và thứ tự tính tương ứng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, hướng dẫn nhóm chia ô trên khăn trải bàn và thời gian 5 phút.
Học sinh
HS nhận phiếu, nhận nhiệm vụ trong nhóm, mỗi em chọn một ô để viết.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi nhóm: Vì sao phép tính này phải làm trước? Gợi ý HS nhìn lại ví dụ $40 - 6 \times 4 = 16$ trong sách.
Học sinh
HS viết ví dụ và thảo luận. Dự kiến: Dạng 3 có $(36 - 12) : 3 = 8$ , làm ngoặc trước; dạng 2 có $6 \times 4 : 3 = 8$ , làm từ trái sang phải.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày ô của nhóm, các nhóm khác nhận xét bằng câu hỏi: Đúng hay sai, vì sao?
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: Nhân, chia trước; cộng, trừ sau; ngoặc trước.
Giáo viên
GV chốt ba dạng trên bảng và nhấn mạnh: nhân, chia trước; cộng, trừ sau.
Học sinh
HS sửa lại phiếu của mình cho đúng và đầy đủ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Trình bày dãy tính và kiểm tra kết quả

Mục tiêu

Giải thích được cách viết dãy biểu thức đúng và vì sao $12 + 8 : 4$ khác $(12 + 8) : 4$ ; biết kiểm tra kết quả bằng ba lượt ôn tập.

Nội dung

GV so sánh hai cách viết: $18 + 6 : 3 = 18 + 2 = 20$ và $(18 + 6) : 3 = 24 : 3 = 8$ . Sau đó HS tính và giải thích $12 + 8 : 4$ và $(12 + 8) : 4$ . Lượt kiểm tra gồm: nhắc lại cách làm, tự giải, kiểm tra bằng phép tính ngược.

Sản phẩm dự kiến

HS tính được $12 + 8 : 4 = 14$ và $(12 + 8) : 4 = 5$ , giải thích được dấu ngoặc đổi thứ tự tính.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết hai biểu thức $12 + 8 : 4$ và $(12 + 8) : 4$ lên bảng và hỏi: Hai biểu thức này có giống nhau không? Vì sao?
Học sinh
HS suy nghĩ và dự đoán. Dự kiến: Không giống nhau vì một biểu thức có ngoặc.
Giáo viên
GV yêu cầu HS tính trên bảng con, viết từng dòng biểu thức trước rồi mới ghi kết quả.
Học sinh
HS viết: $12 + 8 : 4 = 12 + 2 = 14$ ; $(12 + 8) : 4 = 20 : 4 = 5$ .
Giáo viên
GV mời 1 HS giải thích và hướng dẫn cả lớp kiểm tra bằng phép tính ngược: $5 \times 4 = 20 = 12 + 8$ .
Học sinh
HS giải thích: Dấu ngoặc làm phép cộng thực hiện trước nên kết quả khác.
Giáo viên
GV nhắc ba lượt tự ôn: nhắc lại cách làm và đơn vị, giải độc lập, kiểm tra bằng phép tính ngược hoặc dụng cụ.
Học sinh
HS ghi nhớ ba lượt tự kiểm tra vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập tính giá trị biểu thức

Mục tiêu

Vận dụng đúng thứ tự thực hiện phép tính để tính giá trị biểu thức và tự kiểm tra kết quả.

Nội dung

Làm bài tập 1, 3, 4, 5, 6 và 8 (chấm 3 mức). Bài 1: $24 + 18 - 7 = ?$ . Bài 3: $36 - 12 : 3 = ?$ . Bài 4: $(36 - 12) : 3 = ?$ . Bài 5: điền vào ô trống $8 + 5 \times 6 = 8 + \square = \square$ . Bài 6: đúng hay sai $30 : 5 \times 2 = 12$ và $30 : 5 \times 2 = 3$ . Bài 8: giải thích vì sao $12 + 8 : 4$ không bằng $(12 + 8) : 4$ . HS làm bảng con, sau đó làm bài 5 trên trang bài học NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1: $35$ ; bài 3: $32$ ; bài 4: $8$ ; bài 5: $30$ rồi $38$ ; bài 6a: Đúng ( $30 : 5 \times 2 = 6 \times 2 = 12$ ), bài 6b: Sai; bài 8: có ngoặc thì tính $20 : 4 = 5$ , không có ngoặc thì tính $12 + 2 = 14$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu bài 1, 3, 4 trên bảng và yêu cầu HS làm bảng con, nhắc: viết từng dòng biểu thức trước rồi mới ghi kết quả.
Học sinh
HS nhận bảng con và bút dạ, làm bài độc lập.
Giáo viên
GV đi kiểm tra bảng con, chú ý HS dễ nhầm bài 3 và bài 4. Sau đó GV mở trang NeoEdu để HS làm bài 5 và bài 6 trên máy chiếu hoặc thiết bị cá nhân.
Học sinh
HS làm bài tương tác. Dự kiến: bài 5 điền 30 và 38; bài 6a chọn Đ, bài 6b chọn S.
Giáo viên
GV mời HS giơ bảng và giải thích bài 3 và bài 4 để so sánh. Yêu cầu cả lớp kiểm tra bằng phép tính ngược cho bài 4: $8 \times 3 = 24 = 36 - 12$ .
Học sinh
HS trình bày: Bài 3 chia trước nên $36 - 4 = 32$ ; bài 4 làm trong ngoặc trước nên $24 : 3 = 8$ .
Giáo viên
GV chốt lỗi thường gặp: quên ưu tiên nhân, chia; quên tính trong ngoặc trước; kiểm tra lại đơn vị và phép tính trước khi kết luận.
Học sinh
HS tự chữa bài của mình theo đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Siêu thị nhỏ: Tính tiền mua đồ

Mục tiêu

Mô hình hoá tình huống mua bán bằng biểu thức số và tính giá trị biểu thức để tìm số tiền phải trả.

Nội dung

Bài 7: Mua 3 bút, mỗi bút 8 nghìn đồng, và 1 tẩy 5 nghìn đồng. Hỏi phải trả bao nhiêu nghìn đồng? HS đóng vai người mua và người bán trong nhóm đôi.

Sản phẩm dự kiến

Biểu thức $8 \times 3 + 5$ ; kết quả $29$ nghìn đồng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV dựng quầy hàng nhỏ bằng thẻ bút và tẩy có ghi giá. Nêu tình huống và hỏi: Cần làm phép tính nào trước?
Học sinh
HS lắng nghe và đọc đề. Dự kiến: Tính tiền 3 bút trước rồi cộng tiền tẩy.
Giáo viên
GV yêu cầu cặp đôi viết biểu thức, tính giá trị và kiểm tra bằng cách cộng từng khoản.
Học sinh
HS viết $8 \times 3 + 5 = 24 + 5 = 29$ . Kiểm tra: $8 + 8 + 8 = 24$ , $24 + 5 = 29$ .
Giáo viên
GV mời 1 cặp đóng vai người mua và người bán, cả lớp nhận xét về cách viết biểu thức.
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày và nói: Ta tính tiền bút trước, sau đó cộng tiền tẩy.
Giáo viên
GV chốt: Trong bài toán mua bán, cần lập biểu thức đúng thứ tự và kiểm tra kết quả bằng cách tính lại.
Học sinh
HS ghi kết quả và cách làm vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Hoàn thành các ô trong nhóm 4 bạn, mỗi bạn viết một ví dụ.

Dạng 1: Biểu thức chỉ có phép cộng, trừ hoặc chỉ có phép nhân, chia. Thứ tự tính: ....... Ví dụ: ..............
Dạng 2: Biểu thức có cả cộng, trừ và nhân, chia. Thứ tự tính: ....... Ví dụ: ..............
Dạng 3: Biểu thức có dấu ngoặc. Thứ tự tính: ....... Ví dụ: ..............
Câu hỏi thảo luận: Vì sao $36 - 12 : 3$ khác $(36 - 12) : 3$ ?
HS viết câu trả lời ngắn vào ô giữa khăn trải bàn.

Hướng dẫn về nhà

Làm bài tập 9: Tính $45 - 5 \times 7$ (đáp án $10$ ) và bài tập 10: Tính $(45 - 5) : 8$ (đáp án $5$ ) vào vở; nhớ viết từng dòng biểu thức.
Tự kiểm tra lại bài đã làm theo ba lượt: nhắc lại cách làm, làm lại không nhìn đáp án, kiểm tra bằng phép tính ngược.
Đóng vai người bán trong gia đình, lập một biểu thức tính tiền mua 2 hộp sữa, mỗi hộp giá một số nghìn đồng cho sẵn, rồi tính số tiền phải trả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.