NeoEdu
Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 6. Phép nhân, phép chia trong phạm vi 1000

Giáo án Bài 36. Nhân số có ba chữ số với số có một chữ số

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách đặt tính và nhân số có ba chữ số với số có một chữ số, thực hiện nhân lần lượt từ hàng đơn vị đến hàng trăm.
  • Giải thích được vì sao phải cộng thêm số nhớ vào hàng kế tiếp khi tích ở một hàng có hai chữ số.
  • Kiểm tra được kết quả phép nhân bằng phép chia ngược hoặc cách tách số theo hàng.
  • Vận dụng được phép nhân số có ba chữ số với số có một chữ số để giải bài toán có lời văn về nhiều nhóm bằng nhau.
  • Tư duy và lập luận toán học: giải thích vì sao nhân từ phải sang trái và vì sao phải cộng số nhớ vào hàng kế tiếp.
  • Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống 3 khay, mỗi khay 213 cây giống thành phép nhân 213 × 3.
  • Giải quyết vấn đề toán học: lựa chọn cách kiểm tra kết quả phép nhân và đối chiếu với điều kiện bài toán.
  • Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng phép tính và dùng đúng thuật ngữ như hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm, số nhớ.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng khối tính, bảng con và học liệu số NeoEdu để trực quan hoá và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đặt tính, thực hiện phép nhân và tự kiểm tra kết quả bằng bảng con, phiếu học tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trình bày được các bước nhân và nhận xét bài làm của bạn bằng câu có đủ chủ ngữ, vị ngữ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách kiểm tra phù hợp (phép chia ngược hoặc tách số theo hàng) và áp dụng vào bài toán thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện tập đặt tính và thực hiện phép nhân đến khi tính đúng, không nóng vội.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập về nhà, kiểm tra lại bài làm của mình.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng, sai trong bài của mình và của bạn, sửa lỗi khi phát hiện lỗi bỏ số nhớ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi sẵn phép tính 213 × 3 và hình minh hoạ 3 khay, mỗi khay có 213 cây giống.
  • Khối tính hoặc que tính (đủ cho các nhóm) để minh hoạ các hàng trăm, chục, đơn vị.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho từng cặp đôi).
  • Bộ thẻ Đ – S để HS giơ khi kiểm tra kết quả.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/3/math/bai-36-nhan-so-co-ba-chu-so-voi-so-co-mot-chu-so.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút dạ, khăn lau bảng.
  • Vở nháp, bút chì, thước kẻ.
  • Khối tính hoặc que tính (theo cặp đôi).
  • Bộ thẻ Đ – S tự làm từ bìa cứng hoặc giấy màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Truyền điện nhân nhẩm

Mục tiêu

Ôn bảng nhân 3 và nhân nhẩm số tròn chục, tròn trăm với 3 để làm nền cho phép nhân có nhiều hàng.

Nội dung

Lớp chia thành các nhóm 4 HS. Lần lượt từng HS trong nhóm nhẩm kết quả của phép tính GV đưa ra và truyền cho bạn kế tiếp: 3 × 4, 3 × 7, 40 × 3, 200 × 3.

Sản phẩm dự kiến

HS nhẩm đúng kết quả: 12, 21, 120, 600; nêu được cách nhẩm 200 × 3 bằng cách nhân số trăm với 3.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: mỗi nhóm truyền điện nhẩm nhanh kết quả các phép tính trên bảng. Bạn nào trả lời sai hoặc chậm thì nhóm được cộng ít điểm hơn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại luật chơi và chuẩn bị tinh thần chơi.

  2. Giáo viên

    GV lần lượt đưa phép tính: 3 × 4, 3 × 7, 40 × 3, 200 × 3. Hỏi: Vì sao 200 × 3 bằng 600?

    Học sinh

    HS nhẩm và truyền điện. Câu trả lời dự kiến: 3 × 4 = 12; 3 × 7 = 21; 40 × 3 = 120; 200 × 3 = 600. Vì 200 là 2 trăm, 2 trăm nhân 3 bằng 6 trăm.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm báo cáo kết quả và nhận xét tốc độ, độ chính xác.

    Học sinh

    Đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét bằng câu: Nhóm bạn đã đúng vì...

  4. Giáo viên

    GV chốt: khi nhân số tròn trăm với một số có một chữ số, ta nhân số trăm với số đó rồi viết thêm hai chữ số 0 ở cuối (hoặc giữ đúng hàng trăm). Dẫn dắt vào bài mới.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách nhân số tròn trăm với số có một chữ số và sẵn sàng học bài mới.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Nhân số có ba chữ số không nhớ

Mục tiêu

Hình thành cách đặt tính và nhân số có ba chữ số với số có một chữ số khi không có số nhớ, nhân từ phải sang trái.

Nội dung

GV dẫn dắt bài toán: Mỗi khay có 213 cây giống. Hỏi 3 khay có bao nhiêu cây? Ta tính 213 × 3 bằng cách tách 213 thành 200 + 10 + 3, nhân từng phần rồi đặt tính. HS làm theo cặp đôi, điền vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS tính được 213 × 3 = 639 và nêu được quy tắc: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân lần lượt từ phải sang trái.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa hình 3 khay, mỗi khay 213 cây giống và hỏi: Muốn biết 3 khay có bao nhiêu cây, ta làm phép tính gì?

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời: Ta làm phép nhân 213 × 3. Cặp đôi nhận Phiếu học tập số 1.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn tách 213 = 200 + 10 + 3 và đặt tính trên bảng. Hỏi: 3 nhân 3 bằng bao nhiêu? Viết kết quả ở hàng nào? Tiếp theo 1 chục nhân 3 bằng mấy chục? Và 2 trăm nhân 3 bằng mấy trăm? Cặp đôi làm phiếu với khối tính.

    Học sinh

    HS trả lời: 3 × 3 = 9, viết 9 ở hàng đơn vị; 1 chục × 3 = 3 chục, viết 3 ở hàng chục; 2 trăm × 3 = 6 trăm, viết 6 ở hàng trăm. Các cặp đôi ghi kết quả 639 vào phiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp đôi trình bày các bước và hỏi: Vì sao ta nhân từ hàng đơn vị trước?

    Học sinh

    HS trình bày: Thực hiện từ phải sang trái để nếu có số nhớ thì cộng vào hàng bên trái. Các HS khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: 213 × 3 = 639. Khi tích ở mỗi hàng không có hai chữ số, chỉ cần viết kết quả vào đúng hàng. Ghi quy tắc lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân từ phải sang trái.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Nhân số có ba chữ số có nhớ

Mục tiêu

Hình thành cách nhớ phần chục sang hàng kế tiếp khi tích ở một hàng có hai chữ số và kiểm tra kết quả.

Nội dung

GV đưa phép tính 214 × 3 và 216 × 3. HS dùng khối tính hoặc bảng con để thực hiện. Sau đó dùng phép chia ngược 642 : 3 = 214 để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS tính đúng 214 × 3 = 642, 216 × 3 = 648; giải thích được vì sao phải cộng số nhớ; kiểm tra được kết quả bằng phép chia ngược.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết 214 × 3 lên bảng và hỏi: 4 đơn vị nhân 3 bằng bao nhiêu? Tích 12 có thể viết được bao nhiêu chục và bao nhiêu đơn vị?

    Học sinh

    HS trả lời: 4 × 3 = 12, gồm 1 chục và 2 đơn vị; viết 2 ở hàng đơn vị, nhớ 1 chục sang hàng chục.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: 1 chục × 3 = 3 chục, cộng số nhớ 1 chục thành 4 chục. Hỏi: Vì sao ta phải cộng số nhớ? Cặp đôi thực hiện tiếp 216 × 3 trên bảng con.

    Học sinh

    HS trả lời: Vì 1 chục nhớ là một phần của tích, phải cộng vào hàng chục để có kết quả đúng. Cặp đôi làm 216 × 3 = 648 trên bảng con.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu các cặp giơ bảng con và hỏi: Làm sao kiểm tra 642 đã đúng? Gợi ý: dùng phép chia ngược.

    Học sinh

    HS giơ bảng và nêu cách kiểm tra: 642 : 3 = 214, đúng bằng số ban đầu nên kết quả đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi tích ở một hàng có hai chữ số thì viết chữ số đơn vị, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp. Không được bỏ số nhớ. Kiểm tra bằng phép chia ngược hoặc tách số theo hàng.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 214 × 3 = 642; 216 × 3 = 648; nhắc lại cách nhớ số và cách kiểm tra.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Ai tính đúng nhanh

Mục tiêu

Luyện tính đúng phép nhân số có ba chữ số với số có một chữ số và nhận ra lỗi bỏ số nhớ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài: tính 213 × 3; 214 × 3; 215 × 3; chọn kết quả đúng của 216 × 3 trong các đáp án A. 649; B. 648; C. 647; xét đúng sai các kết quả: a) 213 × 3 = 639; b) 214 × 3 = 643. Cặp đôi kiểm tra chéo bằng bảng con.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 213 × 3 = 639; 214 × 3 = 642; 215 × 3 = 645; 216 × 3 chọn B (648); a) Đ; b) S (vì 214 × 3 = 642, không phải 643).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: làm bài trên bảng con, sau đó giơ bảng hoặc giơ thẻ Đ – S theo hiệu lệnh.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, nhắc HS đặt tính thẳng hàng và nhớ đúng số nhớ. Hỏi một số HS: Em đã nhớ số nào? Kết quả hàng nào có số nhớ?

    Học sinh

    HS làm bài trên bảng con. Dự kiến: HS nêu 214 × 3 có nhớ 1 chục, 216 × 3 có nhớ 1 chục ở hàng đơn vị và hàng chục.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu cả lớp giơ bảng con cho từng bài, chọn ngẫu nhiên một HS giải thích vì sao chọn đáp án B và vì sao ý b) là sai.

    Học sinh

    HS giơ bảng và giải thích: 216 × 3 = 648, nên chọn B; 214 × 3 = 642, số 643 là sai vì quên xử lý số nhớ hoặc tính sai hàng chục.

  4. Giáo viên

    GV chữa bài trên bảng, nhấn mạnh lỗi thường gặp là bỏ số nhớ, và khen những HS làm đúng, kiểm tra cẩn thận.

    Học sinh

    HS đối chiếu bài làm, sửa lỗi nếu có và ghi lại đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Chia cây giống trong vườn trường

Mục tiêu

Vận dụng phép nhân số có ba chữ số với số có một chữ số để giải bài toán thực tế về nhiều nhóm bằng nhau và kiểm tra kết quả.

Nội dung

Bài toán: Mỗi khay có 213 cây giống. Hỏi 3 khay có bao nhiêu cây giống? Nhóm trình bày bài giải đầy đủ gồm lời giải, phép tính và đáp số, sau đó kiểm tra bằng phép chia 639 : 3.

Sản phẩm dự kiến

Bài giải: 213 × 3 = 639 (cây). Đáp số: 639 cây giống. Kiểm tra: 639 : 3 = 213.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài toán, hỏi: Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì? Vì sao ta dùng phép nhân?

    Học sinh

    HS trả lời: Mỗi khay có 213 cây, có 3 khay; hỏi tổng số cây. Vì có 3 nhóm bằng nhau nên dùng phép nhân.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu các nhóm viết bài giải vào bảng con hoặc vở nháp, sau đó kiểm tra lại bằng phép chia ngược.

    Học sinh

    HS viết: 213 × 3 = 639 (cây). Đáp số: 639 cây giống. Kiểm tra: 639 : 3 = 213.

  3. Giáo viên

    GV mời 1 nhóm trình bày bài giải và yêu cầu nhóm khác nhận xét về lời giải, đơn vị và đáp số.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét: Đã có đơn vị cây, đáp số đúng, phép kiểm tra đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi giải bài toán nhiều nhóm bằng nhau, ta nhân số trong một nhóm với số nhóm; luôn ghi đơn vị và kiểm tra kết quả trước khi kết luận.

    Học sinh

    HS ghi vào vở bài giải hoàn chỉnh và nhắc lại các bước giải bài toán có lời văn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Thực hiện cùng bạn trong cặp đôi, dùng khối tính để hỗ trợ.

  • Tách số 213 thành các phần: 213 = ... + ... + ...
  • Điền kết quả từng bước khi tính 213 × 3:
  • 3 đơn vị × 3 = ..., viết ... ở hàng đơn vị.
  • 1 chục × 3 = ... chục, viết ... ở hàng chục.
  • 2 trăm × 3 = ... trăm, viết ... ở hàng trăm.
  • Kết quả: 213 × 3 = ...
  • Trả lời: Vì sao ta phải nhân từ hàng đơn vị trước?
  • Trả lời: Muốn kiểm tra kết quả, em làm phép tính nào?

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Tính (đặt tính rồi tính):

  • 213 × 3
  • 214 × 3
  • 215 × 3
    Bài 2. Khoanh vào chữ cái đặt trước kết quả đúng của 216 × 3:
  • A. 649
  • B. 648
  • C. 647
    Bài 3. Đúng ghi Đ, sai ghi S:
  • a) 213 × 3 = 639
  • b) 214 × 3 = 643
    Bài 4. Em hãy giải thích vì sao em chọn đáp án trong Bài 2.

Hướng dẫn về nhà

  • Làm bài 8 trong sách Toán: đặt tính và tính 213 × 3, sau đó kiểm tra kết quả bằng một cách khác (phép chia ngược 639 : 3 hoặc tách 213 theo hàng).
  • Viết vào vở một bài toán về nhiều nhóm bằng nhau có số liệu tương tự, ví dụ: có 4 hộp bút, mỗi hộp 112 chiếc bút, hỏi có tất cả bao nhiêu chiếc bút; sau đó giải và kiểm tra kết quả.
  • Truy cập trang bài học số NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-36-nhan-so-co-ba-chu-so-voi-so-co-mot-chu-so) để luyện thêm các bài tập tương tác và tự kiểm tra kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.