ToánLớp 3Chủ đề 5. Một số đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích, nhiệt độ

Giáo án Bài 33. Nhiệt độ. Đơn vị đo nhiệt độ

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh của vật.
Nêu được đơn vị đo nhiệt độ thường dùng là độ C, viết là °C, và dụng cụ đo nhiệt độ là nhiệt kế.
Đọc được số chỉ nhiệt độ tại vị trí cột chất lỏng hoặc số hiện trên nhiệt kế điện tử.
Vận dụng được phép cộng, trừ để so sánh nhiệt độ và tính nhiệt độ tăng, giảm trong tình huống đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao 35 °C nóng hơn 20 °C (số lớn hơn biểu thị nhiệt độ cao hơn).
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống nhiệt độ buổi sáng, buổi trưa thành phép trừ $31 - 24 = 7$ (°C).
Giao tiếp toán học: đọc và ghi số đo nhiệt độ kèm đơn vị °C đúng quy cách khi báo thời tiết.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: đọc đúng số chỉ trên nhiệt kế thật, mô hình hoặc học liệu số.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc số chỉ trên nhiệt kế hình minh hoạ, kiểm tra lại đơn vị °C trước khi ghi kết quả.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo nhóm đôi và nhóm 4 để thống nhất cách đọc nhiệt kế, trình bày kết quả trước lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải bài toán tăng, giảm nhiệt độ từ tình huống thời tiết và đề xuất cách đo an toàn.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: không tự chạm vật nóng để đo nhiệt độ, không dùng nhiệt kế thuỷ ngân khi không có người lớn hướng dẫn.
Trung thực: ghi đúng số đo quan sát được trên nhiệt kế, không sửa số theo ý muốn.
Chăm chỉ: tích cực tham gia thảo luận và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, bài tập trong giờ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Nhiệt kế thật (loại an toàn, không thuỷ ngân) hoặc mô hình nhiệt kế cột đỏ; tranh ảnh ngày nắng, buổi sáng mát, tủ lạnh.
Bảng phụ viết sẵn tình huống bài toán, khăn trải bàn cho nhóm 4, bộ thẻ Đ/S, thẻ mũi tên ↑ (nóng) và ↓ (lạnh).
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho từng nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 33 (neoedu.vn/learn/3/math/bai-33-nhiet-do-don-vi-do-nhiet-do) để chiếu hình nhiệt kế và bài tập tương tác.

2. Học sinh

Sách Toán 3, vở ghi, bút chì, bút màu.
Bảng con, bút dạ, khăn lau.
Thẻ mũi tên ↑ và ↓ (hoặc giơ tay theo hướng dẫn của GV).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Nóng hay lạnh?

Mục tiêu

Tạo hứng thú và gợi nhận biết mức độ nóng, lạnh của vật qua cảm nhận, từ đó thấy cần có số đo chính xác.

Nội dung

GV đưa tranh ngày nắng gắt, buổi sáng mát mẻ và tủ lạnh; HS chơi trò "Nóng – lạnh" bằng cách giơ thẻ mũi tên ↑ nếu nơi đó nóng hơn, ↓ nếu lạnh hơn so với cảm giác chung.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được nơi nóng, nơi lạnh theo cảm nhận và thấy cần một số đo để so sánh chính xác.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo lần lượt ba tranh và hỏi: "Nơi nào nóng hơn, nơi nào lạnh hơn? Làm sao biết chính xác mà không chỉ dựa vào cảm giác?"
Học sinh
HS quan sát tranh, suy nghĩ. Dự kiến trả lời: "Ngày nắng nóng hơn"; "Cảm giác của mỗi người có thể khác nhau"; "Cần đo bằng dụng cụ".
Giáo viên
GV đọc từng tình huống (ví dụ: "Trưa hè ngoài sân", "Ngăn đá tủ lạnh"), yêu cầu HS giơ thẻ mũi tên.
Học sinh
HS giơ thẻ ↑ hoặc ↓ và giải thích ngắn gọn cảm nhận của mình.
Giáo viên
GV chốt: mức độ nóng, lạnh được biểu thị bằng một số gọi là nhiệt độ. GV ghi tên bài "Nhiệt độ. Đơn vị đo nhiệt độ" lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại: "Nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh" và ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Nhiệt độ, đơn vị °C và nhiệt kế

Mục tiêu

Nêu được nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh; đơn vị đo là độ C, viết °C; dụng cụ đo là nhiệt kế.

Nội dung

GV giới thiệu nhiệt kế thật hoặc mô hình, sau đó HS làm việc nhóm 4 trên khăn trải bàn: mỗi ô ghi một ý về nhiệt độ, đơn vị và dụng cụ đo, rồi thống nhất ý chung của nhóm.

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của nhóm ghi đầy đủ: nhiệt độ là mức độ nóng, lạnh; đơn vị độ C, viết °C; dụng cụ là nhiệt kế.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV cầm nhiệt kế, hỏi: "Nhiệt kế dùng để làm gì? Đơn vị đo nhiệt độ thường dùng là gì và viết như thế nào?" GV chiếu hình nhiệt kế trên học liệu NeoEdu.
Học sinh
HS quan sát nhiệt kế, lắng nghe câu hỏi và nhắc lại nhiệm vụ nhóm.
Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát khăn trải bàn có 4 ô: "Nhiệt độ là gì?", "Đơn vị", "Dụng cụ đo", "Lưu ý". GV đi quanh nhóm, gợi ý khi cần.
Học sinh
Mỗi HS viết ý kiến vào một ô, sau đó thảo luận. Dự kiến: "Nhiệt độ cho biết nóng hay lạnh"; "Đơn vị là độ C, viết °C"; "Dụng cụ là nhiệt kế".
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung. GV ghi ý chính lên bảng.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến.
Giáo viên
GV chốt: nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh; đơn vị là độ C, viết °C; dụng cụ đo là nhiệt kế. Nhấn mạnh: khi ghi nhiệt độ luôn ghi cả số và °C.
Học sinh
HS ghi vào vở: "Nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh. Đơn vị thường dùng là độ C, viết °C. Dụng cụ đo là nhiệt kế."

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đọc nhiệt kế và so sánh nhiệt độ

Mục tiêu

Đọc được số chỉ trên nhiệt kế; so sánh nhiệt độ và tính độ tăng, giảm đơn giản bằng phép trừ, phép cộng.

Nội dung

HS quan sát hình nhiệt kế có cột đỏ dừng ở vạch 40 °C để đọc số. Sau đó làm cặp đôi Phiếu học tập số 1: so sánh nhiệt độ buổi sáng và buổi trưa, tính nhiệt độ tăng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 40 °C; hoàn thành Phiếu học tập số 1: $31 - 24 = 7$ (°C), buổi trưa nóng hơn buổi sáng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hình nhiệt kế (SGK hoặc học liệu NeoEdu) và hỏi: "Cột đỏ dừng ở vạch nào? Số chỉ là bao nhiêu?" Sau đó phát Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS quan sát hình, dự đoán số chỉ trên nhiệt kế.
Giáo viên
GV hướng dẫn cách đọc: nhìn đầu cột chất lỏng và đọc vạch số tương ứng. Yêu cầu cặp đôi làm câu 2 và câu 3 của phiếu.
Học sinh
HS đọc: "Cột đỏ dừng ở vạch 40 °C". Cặp đôi làm phiếu: "Buổi trưa nóng hơn; nhiệt độ tăng $31 - 24 = 7$ (°C)".
Giáo viên
GV mời một cặp trình bày phép tính, hỏi: "Vì sao lấy 31 trừ 24?" và gợi ý HS nêu lý do.
Học sinh
HS giải thích: "Tính độ tăng nhiệt độ là lấy nhiệt độ sau trừ nhiệt độ trước"; các bạn khác nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: nhiệt độ cao hơn thường nóng hơn; khi tính nhiệt độ tăng, lấy số lớn trừ số bé và ghi đơn vị °C.
Học sinh
HS sửa lại phiếu (nếu sai) và ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập: chọn đúng, tính đúng

Mục tiêu

Củng cố đơn vị °C, dụng cụ đo, so sánh và tính nhiệt độ tăng, giảm qua các bài tập trắc nghiệm, tính toán và đúng – sai.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm bài 1 đến bài 5 (trắc nghiệm, tính toán, đúng sai), ghi đáp án ra bảng con và giơ lên để GV kiểm tra nhanh.
Đề và đáp án: (1) Đơn vị đo nhiệt độ là: A. g; B. °C; C. mm → B. (2) Dụng cụ đo nhiệt độ là: A. Nhiệt kế; B. Thước; C. Cân → A. (3) Buổi sáng 23 °C, buổi trưa 30 °C; tăng bao nhiêu độ C? → $30 - 23 = 7$ (°C). (4) Trong 18 °C, 25 °C, 32 °C, nhiệt độ cao nhất là: A. 18 °C; B. 25 °C; C. 32 °C → C. (5) Đúng hay sai? a) 35 °C nóng hơn 20 °C → Đ; b) Có thể dùng tay chạm nước sôi để đo nhiệt độ → S.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con của HS ghi đúng các đáp án: 1-B; 2-A; 3: 7 (°C); 4-C; 5: a) Đ, b) S. Phiếu học tập số 2 được chấm nhanh cả lớp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: "Làm từng câu, ghi đáp án vào bảng con, giơ khi có lệnh." GV nhắc: câu 5b liên quan đến an toàn.
Học sinh
HS đọc đề, xác định yêu cầu từng câu.
Giáo viên
GV đọc lần lượt từng câu, quan sát bảng con và hỗ trợ HS còn lúng túng.
Học sinh
HS làm bài và giơ bảng. Dự kiến: câu 3 HS ghi "7 °C"; câu 5b HS ghi "S" và giải thích "Không chạm tay vào nước sôi vì có thể bị bỏng".
Giáo viên
GV chiếu đáp án trên học liệu NeoEdu hoặc bảng phụ, yêu cầu HS đối chiếu và sửa lỗi (nếu có).
Học sinh
HS đối chiếu, tự sửa và giải thích lỗi sai nếu có.
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh: số lớn hơn thì nhiệt độ cao hơn; luôn ghi đơn vị °C và không đo nhiệt độ bằng cách chạm trực tiếp vào vật nóng.
Học sinh
HS tự đánh giá số câu đúng và ghi lại vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Bản tin thời tiết và đo nhiệt độ ở nhà

Mục tiêu

Vận dụng đọc, ghi và tính nhiệt độ vào tình huống thực tế; hình thành thói quen đo nhiệt độ an toàn.

Nội dung

Trong lớp: HS đóng vai phát thanh viên đọc bản tin: "Buổi sáng 20 °C; buổi trưa tăng thêm 5 °C; buổi chiều giảm 2 °C. Nhiệt độ cuối buổi chiều là bao nhiêu?" Về nhà: cùng người lớn đo nhiệt độ phòng bằng nhiệt kế an toàn vào buổi sáng và buổi trưa, ghi số và tính nhiệt độ tăng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được kết quả: $20 + 5 - 2 = 23$ (°C). Phiếu ghi nhiệt độ đo ở nhà có đầy đủ số và đơn vị °C.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống bản tin thời tiết và yêu cầu HS đóng vai phát thanh viên, đọc to kết quả. GV giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS lắng nghe tình huống, nhận nhiệm vụ đo ở nhà.
Giáo viên
GV mời 2 HS đóng vai đọc bản tin; các bạn khác tính kết quả trên bảng con.
Học sinh
HS tính: " $20 + 5 - 2 = 23$ ; cuối buổi chiều là 23 °C"; một HS đọc bản tin kèm đơn vị °C.
Giáo viên
GV hỏi: "Khi báo thời tiết, vì sao phải ghi đủ số và °C?"
Học sinh
HS trả lời: "Để mọi người hiểu đúng nhiệt độ là bao nhiêu và tránh nhầm với số khác".
Giáo viên
GV nhắc an toàn khi đo ở nhà: chọn nhiệt kế phù hợp, chờ số ổn định, đọc đúng vạch, không tự chạm vật quá nóng; luôn có người lớn bên cạnh.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở và cam kết thực hiện đúng quy định an toàn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động: Đọc nhiệt kế và so sánh nhiệt độ

Câu 1: Quan sát hình nhiệt kế, cột đỏ dừng ở vạch bao nhiêu độ C? Viết đầy đủ số và đơn vị.
Câu 2: Buổi sáng 24 °C, buổi trưa 31 °C. Buổi nào nóng hơn?
Câu 3: Nhiệt độ tăng bao nhiêu độ C? Viết phép tính: ........................................
Câu 4 (nhóm đôi kiểm tra): Vì sao khi tính nhiệt độ tăng ta lấy số lớn trừ số bé?

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động: Luyện tập, chọn đúng, tính đúng

Câu 1: Đơn vị đo nhiệt độ là: A. g; B. °C; C. mm.
Câu 2: Dụng cụ đo nhiệt độ là: A. Nhiệt kế; B. Thước; C. Cân.
Câu 3: Buổi sáng 23 °C, buổi trưa 30 °C. Nhiệt độ tăng bao nhiêu độ C?
Câu 4: Trong các số 18 °C, 25 °C, 32 °C, nhiệt độ cao nhất là: A. 18 °C; B. 25 °C; C. 32 °C.
Câu 5: Đúng hay sai?
a) 35 °C nóng hơn 20 °C.
b) Có thể dùng tay chạm nước sôi để đo nhiệt độ.

Hướng dẫn về nhà

Cùng người lớn đo nhiệt độ phòng bằng nhiệt kế an toàn vào buổi sáng và buổi trưa; ghi số và đơn vị °C vào vở.
Tính nhiệt độ tăng giữa hai lần đo bằng phép trừ và ghi phép tính đầy đủ.
Hoàn thành bài 6 và bài 7 trong sách Toán 3: Từ 29 °C xuống 25 °C là giảm bao nhiêu °C? Nhiệt độ ban đầu 20 °C, tăng 5 °C rồi giảm 2 °C thì cuối cùng là bao nhiêu °C?
Nêu cách đọc nhiệt kế an toàn với sự giúp đỡ của người lớn: chọn nhiệt kế phù hợp, chờ số ổn định, đọc đúng vạch hoặc màn hình, ghi số và °C; không tự chạm vật quá nóng hoặc dùng nhiệt kế bị vỡ.
Ôn lại bài trên trang bài học Bài 33 của NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-33-nhiet-do-don-vi-do-nhiet-do) và làm các bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.