Giáo án Bài 34. Thực hành và trải nghiệm với các đơn vị mi-li-mét, gam, mi-li-lít, độ C

Gợi nhớ các đơn vị mm, g, ml, °C và tạo hứng thú trước khi đo thật.

Trò chơi “Ước lượng”: GV đưa ra một số đối tượng quen thuộc (chiều dài cuốn vở, khối lượng quyển sách, lượng nước trong cốc, nhiệt độ phòng) và yêu cầu HS đoán đơn vị phù hợp và ước lượng số đo. HS dùng bảng con ghi đáp án. Sau đó GV đối chiếu với dụng cụ thật.

Bảng con ghi đơn vị phù hợp cho từng đối tượng và số ước lượng; HS nhận biết được mm dùng để đo độ dài nhỏ.

HS thực hành đo chiều dài, khối lượng, dung tích và nhiệt độ đúng cách, ghi kết quả vào bảng và rút ra cách làm.

Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm luân phiên qua 4 trạm (mỗi trạm khoảng 5 phút):
Trạm 1: đo chiều dài cục tẩy bằng thước mm, đặt cục tẩy sát vạch 0 rồi đọc số ở đầu kia.
Trạm 2: cân quả cam bằng cân g, trước khi cân phải chỉnh cân về 0.
Trạm 3: rót nước vào ca chia ml, đặt ca trên mặt phẳng và đọc vạch ngang mắt.
Trạm 4: đọc nhiệt kế phòng bằng °C, chờ số ổn định rồi mới đọc.
Ở mỗi trạm, nhóm ghi đối tượng, dự đoán, kết quả và đơn vị vào Phiếu học tập số 1. Mỗi lần đo làm hai lần.

Phiếu học tập số 1 của mỗi nhóm có đủ 4 dòng (4 trạm), mỗi dòng có dự đoán, số đo hai lần kèm đơn vị đúng.

HS giải thích cách kiểm tra kết quả khi hai lần đo chênh nhau và vận dụng quan hệ $1$ cm = $10$ mm để đổi đơn vị.

Từ kết quả các trạm, GV hướng dẫn HS so sánh hai lần đo của cùng một đối tượng. Nếu chênh nhiều, HS kiểm tra vị trí vạch 0, cách nhìn vạch và độ ổn định của dụng cụ. Sau đó GV đưa ví dụ: 1 cm $25$ mm bằng bao nhiêu mm? Giải: $10 + 25 = 35$ (mm). Quy tắc: đổi cm sang mm thì nhân với $10$.

HS nêu được hai lần đo có khớp nhau không và lý do; HS giải được ví dụ $10 + 25 = 35$ (mm) và nhắc lại quy tắc đổi cm sang mm.

HS vận dụng quan hệ giữa các đơn vị mm, g, ml, °C để giải các bài tập đã cho.

HS làm bài tập 1 đến 7 theo cặp đôi: một bạn làm, một bạn kiểm tra, sau đó đổi vai. Khi kết thúc, GV có thể chiếu bài tập tương tác trên trang NeoEdu để HS tự kiểm tra. Các bài tập:

1. $2$ cm bằng bao nhiêu mm?
2. Có $250$ g và thêm $150$ g. Tổng bao nhiêu g?
3. $1000$ ml bằng bao nhiêu l?
4. Buổi sáng $23$ °C, buổi trưa $30$ °C. Tăng bao nhiêu độ C?
5. $1$ cm và $6$ mm = ... mm.
6. So sánh $1$ kg và $999$ g: A. Bằng nhau; B. $1$ kg bé hơn; C. $1$ kg lớn hơn.
7. Mỗi phần có $25$ ml. Ba phần như vậy có bao nhiêu ml?

Đáp án: 1) $20$ mm; 2) $400$ g; 3) $1$ l; 4) $7$ °C; 5) $16$ mm; 6) C, vì $1$ kg = $1000$ g lớn hơn $999$ g; 7) $75$ ml (vì $25 \times 3 = 75$).

HS vận dụng kiến thức đo lường vào thực tế, tự lập bảng đo cho bốn đối tượng và giải thích kết quả.

Mỗi HS chọn 4 đối tượng thực (một vật đo mm, một vật đo g, một lượng nước đo ml, nhiệt độ không khí đo °C) và lập bảng gồm: đối tượng, dụng cụ, kết quả đo lần 1, kết quả đo lần 2, đơn vị. HS so sánh hai lần đo và giải thích. Một phần của bảng có thể hoàn thành ở lớp, phần còn lại hoàn thành ở nhà với người lớn.

Bảng đo bốn đối tượng, mỗi dòng có dụng cụ và kết quả hai lần đo kèm đơn vị; có 1 câu giải thích so sánh hai lần đo. Gợi ý ghi bảng mẫu: cục tẩy – thước – $45$ mm và $45$ mm; quả cam – cân – $120$ g và $120$ g; nước trong ca – ca chia vạch – $100$ ml và $100$ ml; không khí phòng – nhiệt kế – $28$ °C và $28$ °C. Số đo thật của HS có thể khác.