Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 5. Một số đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích, nhiệt độ

Giáo án Bài 32. Mi-li-lít

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được ml là đơn vị đo dung tích, nhỏ hơn l.
  • Nêu được quan hệ 1 l = 1000 ml.
  • Đổi được số đo từ l sang ml (nhân với 1000) và từ ml sang l khi số ml chia hết cho 1000 (chia cho 1000).
  • Vận dụng được phép cộng, trừ, nhân với số đo có đơn vị ml để giải bài toán thực tế ngắn.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 1 l = 1000 ml và vì sao phải nhân hoặc chia cho 1000 khi đổi đơn vị.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống đong nước, uống nước trong đời sống thành phép tính với số đo ml.
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng kí hiệu ml, l và đọc đúng số đo khi nói và viết.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng ca đong có vạch ml để đo và đọc kết quả đúng cách.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc vạch chia trên dụng cụ đong, tự kiểm tra kết quả đổi đơn vị bằng cách nhân hoặc chia cho 1000.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trình bày cách đọc vạch và cách đổi đơn vị bằng lời nói rõ ràng, nghe và nhận xét bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra cách đong 250 ml hoặc 500 ml bằng ca đong sẵn có trong lớp.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực thao tác đong nước và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập.
  • Trung thực: HS ghi đúng kết quả đo quan sát được, không sửa số liệu cho đẹp.
  • Trách nhiệm: HS giữ gìn dụng cụ đo, không tự nếm chất lỏng lạ và báo ngay cho GV khi có chất lỏng không rõ nguồn gốc.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Ca đong hoặc ống đong có vạch chia ml (dung tích 1 l), chai nước 250 ml, bình nước đã pha sẵn nước màu, hai bình có hình dạng khác nhau để minh hoạ.
  • Bảng phụ hoặc bảng trình chiếu ghi quan hệ 1 l = 1000 ml, ví dụ và các bài tập 1 đến 7.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-32-mi-li-lit (dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra đáp án).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút dạ, vở ghi.
  • Ca nhỏ hoặc cốc nhựa có vạch (nếu có), chai nước uống cá nhân đã ghi dung tích (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1 và bút chì.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ước lượng dung tích

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức cũ về đơn vị đo dung tích và tạo hứng thú vào bài mới.

Nội dung

GV đưa chai nước 250 ml và ca đong 1 l, hỏi HS đã từng thấy đơn vị nào để đo nước uống. Mỗi HS ước lượng trên bảng con: chai nước này đựng khoảng bao nhiêu ml?

Sản phẩm dự kiến

Bảng con ghi số ước lượng của HS; HS nêu được đơn vị ml được dùng để đo lượng nước nhỏ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa chai nước 250 ml và ca đong, nêu câu hỏi: Các em đã thấy đơn vị nào để đo nước trong chai, trong ca?

    Học sinh

    HS quan sát dụng cụ, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết ước lượng lượng nước trong chai ra bảng con và giơ lên.

    Học sinh

    HS viết số ước lượng, ví dụ: 'Khoảng 200 ml', 'Khoảng 300 ml'.

  3. Giáo viên

    GV dẫn dắt: Đơn vị dùng để đo lượng nước nhỏ là mi-li-lít, viết tắt là ml. Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu đơn vị này.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên đơn vị ml và ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Tìm hiểu mi-li-lít và quan hệ 1 l = 1000 ml

Mục tiêu

HS nêu được ml là đơn vị đo dung tích nhỏ hơn lít và quan hệ 1 l = 1000 ml.

Nội dung

Cặp đôi dùng ca đong 1 l có vạch ml để đong 250 ml nước, sau đó đếm và đọc vạch. Cả lớp cùng tìm hiểu quan hệ 1 l = 1000 ml. GV đặt câu hỏi: Nếu đong đủ 1000 ml thì được bao nhiêu l?

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: ml là đơn vị đo dung tích nhỏ hơn l; 1 l = 1000 ml; đọc đúng vạch 250 ml trên ca đong.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát ca đong cho mỗi cặp đôi, hướng dẫn cách đặt ca trên mặt phẳng và mắt ngang mặt nước. Yêu cầu HS đong 250 ml nước.

    Học sinh

    HS nhận dụng cụ, đặt ca trên mặt bàn phẳng, đổ nước đến vạch 250 ml.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: Vạch ghi 250 có nghĩa là gì? Vạch 1000 nằm ở đâu trên ca 1 l? Hãy đong thử 500 ml và so sánh với 1 l.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 'Ca đang có 250 ml nước'; 'Vạch 1000 ml chính là vạch 1 l'; 'Nửa ca là 500 ml'.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày cách đọc vạch và so sánh. GV ghi bảng: ml là đơn vị đo dung tích nhỏ hơn l.

    Học sinh

    HS trình bày: 'Mức nước ngang vạch 250 thì có 250 ml'; 'Đong 4 lần 250 ml thì được 1000 ml, tức 1 l'.

  4. Giáo viên

    GV chốt: 1 l = 1000 ml. Yêu cầu HS viết quan hệ này vào vở.

    Học sinh

    HS viết vào vở: 1 l = 1000 ml và nhắc lại.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đổi đơn vị giữa l và ml

Mục tiêu

HS giải thích được cách đổi l sang ml bằng phép nhân và ml sang l bằng phép chia cho 1000.

Nội dung

HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1: đổi các số đo 2 l, 3 l, 6000 ml, 4000 ml và giải thích cách làm. GV lưu ý: không so mức nước ở hai bình có hình dạng khác nhau để kết luận dung tích; dung tích đọc trên vạch chia của dụng cụ.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đúng: 2 l = 2000 ml; 3 l = 3000 ml; 6000 ml = 6 l; 4000 ml = 4 l. HS nêu được cách đổi và lí do.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: Đổi đơn vị và giải thích cách làm bằng một câu.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và suy nghĩ cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi hỏi: 1 l bằng 1000 ml, vậy 2 l bằng bao nhiêu ml? Muốn đổi 6000 ml thành l thì ta làm thế nào?

    Học sinh

    HS thảo luận: 'Lấy 2 nhân 1000 là 2000 ml'; 'Lấy 6000 chia 1000 là 6 l'.

  3. Giáo viên

    GV mời 1 cặp trình bày, các cặp khác nhận xét. GV nhấn mạnh: Đổi từ l sang ml thì nhân 1000; đổi từ ml sang l thì chia 1000.

    Học sinh

    HS trình bày và nhận xét, ví dụ: 'Đổi 3 l, ta lấy 3 nhân 1000 bằng 3000 ml'.

  4. Giáo viên

    GV chốt cách đổi và nhắc quy tắc kiểm tra: đổi xong, số ml luôn lớn hơn số l khi đổi sang ml.

    Học sinh

    HS sửa phiếu nếu sai và ghi quy tắc đổi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập đổi đơn vị và tính toán với ml

Mục tiêu

HS vận dụng quan hệ 1 l = 1000 ml để đổi đơn vị, so sánh và tính toán với số đo ml.

Nội dung

HS làm bài tập trên bảng con theo hình thức trò chơi 'Ai nhanh hơn'. GV đọc hoặc chiếu lần lượt các bài 1 đến 7 (đề kèm đáp án bên dưới). Sau đó cho HS kiểm tra nhanh bằng bài tập tương tác trên NeoEdu. Đề bài và đáp án: (1) 1 l bằng bao nhiêu ml? Đáp án 1000. (2) 250 ml + 150 ml = 400 ml. (3) 1000 ml bằng bao nhiêu l? Đáp án 1. (4) 750 ml − 125 ml = 625 ml. (5) 500 ml + 300 ml = 800 ml. (6) So sánh 1 l và 999 ml: đáp án C, 1 l lớn hơn. (7) 25 ml × 3 = 75 ml.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: 1000; 400; 1; 625; 800; C (1 l lớn hơn 999 ml); 75 ml. HS đạt tối thiểu 5/7 câu đúng trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: mỗi câu HS viết kết quả lên bảng con và giơ nhanh khi xong.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng câu 1 đến 4, HS viết và giơ bảng. GV hỏi thêm: Vì sao 500 ml + 300 ml được 800 ml?

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 'Vì 500 cộng 300 bằng 800, đơn vị vẫn là ml'.

  3. Giáo viên

    GV đọc câu 5 đến 7, mời 2 HS giải thích đáp án câu 6 và câu 7.

    Học sinh

    HS giải thích: 'Vì 1 l bằng 1000 ml, mà 1000 lớn hơn 999'; 'Ba phần 25 ml là 25 nhân 3 bằng 75 ml'.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt lỗi thường gặp: quên giữ đơn vị ml; đọc sai đề. Nhắc HS đọc kĩ đề, kiểm tra phép tính và đơn vị trước khi kết luận.

    Học sinh

    HS sửa bài sai vào vở và ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đong nước trong sinh hoạt hằng ngày

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về ml vào tình huống đong nước thực tế và nêu được cách đọc, ghi kết quả đúng.

Nội dung

Nhiệm vụ: Mỗi cặp dùng ca đong đong 500 ml nước, đọc vạch và ghi kết quả. Sau đó trả lời câu hỏi: Nếu uống 3 cốc 250 ml thì tổng là bao nhiêu ml? Nhắc nhở an toàn: chỉ uống nước sạch đã biết rõ nguồn gốc, không tự nếm chất lỏng lạ.

Sản phẩm dự kiến

HS đong đúng 500 ml, ghi kết quả 500 ml; đáp án câu hỏi: 3 × 250 = 750 ml. HS nêu được cách đọc vạch: đặt ca trên mặt phẳng, mắt ngang mặt nước, đọc vạch ngang đáy mặt cong của nước.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ đong 500 ml và nêu câu hỏi tình huống về 3 cốc 250 ml.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, chuẩn bị ca đong và nước.

  2. Giáo viên

    GV quan sát cách HS đặt ca và đọc vạch, nhắc sửa tư thế nếu cần.

    Học sinh

    HS đong nước, đọc vạch và tính: 'Ba cốc 250 ml là 750 ml'.

  3. Giáo viên

    GV tóm tắt cách đọc vạch và ghi kết quả. Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi kết quả vào vở và nêu lại cách đọc vạch ml.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………………
Nhóm: ……………………………

Bài 1. Đổi đơn vị (đổi từ l sang ml):

  • a) 2 l = ……… ml
  • b) 3 l = ……… ml

Bài 2. Đổi đơn vị (đổi từ ml sang l):

  • a) 6000 ml = ……… l
  • b) 4000 ml = ……… l

Bài 3. Giải thích ngắn gọn: Vì sao khi đổi từ l sang ml ta lấy số l nhân với 1000?
……………………………………………………………

Bài 4. Quan sát hai bình có hình dạng khác nhau, mức nước ngang nhau. Có thể kết luận hai bình đựng bằng nhau không? Vì sao?
……………………………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại phần ghi nhớ: ml là đơn vị đo dung tích; 1 l = 1000 ml; đổi l sang ml thì nhân 1000, đổi ml sang l thì chia 1000.
  • Làm bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-32-mi-li-lit), tự kiểm tra kết quả.
  • Tìm ở nhà một chai hoặc cốc có ghi dung tích bằng ml, đọc số đo và ghi vào vở. Hỏi người thân cách họ đong nước khi nấu ăn.
  • Giải bài toán: Có 1000 ml nước, đã dùng 275 ml. Còn bao nhiêu ml? Trình bày lời giải đầy đủ: 1000 − 275 = 725 ml.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.