Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 5. Một số đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích, nhiệt độ

Giáo án Bài 31. Gam

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được đơn vị g dùng để đo khối lượng và quan hệ 1 kg = 1000 g.
  • Thực hiện được việc đổi số đo từ kg sang g (nhân với 1000) và từ g sang kg (chia hết cho 1000).
  • Vận dụng được việc cộng, trừ, so sánh các số đo khối lượng khi đã đưa về cùng đơn vị g.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 1 kg = 1000 g và vì sao phải đưa về cùng đơn vị trước khi cộng, trừ, so sánh.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS giải được bài toán có số đo khối lượng (ví dụ: 1000 g đã dùng 275 g thì còn lại bao nhiêu g).
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống cân gói trà, chiếc bánh thành phép tính với số đo đơn vị g.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đúng cân, quả cân để đo khối lượng và ghi kết quả kèm đơn vị g.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động quan sát cân, tự đọc số đo và kiểm tra lại kết quả phép tính trước khi kết luận.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, trình bày được cách đổi đơn vị và cách đọc số đo bằng lời của mình.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm, chọn cách đưa về cùng đơn vị để giải bài toán thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập.
  • Trách nhiệm: HS cẩn thận khi thao tác cân, ghi đúng đơn vị và kiểm tra lại bài làm của mình.
  • Trung thực: HS chỉ ghi số cân đo được, không đoán bằng mắt khi ghi kết quả.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bài trình chiếu có hình ảnh gói trà, gói đường, chiếc bánh nhỏ và bảng quan hệ 1 kg = 1000 g.
  • Cân đĩa (hoặc cân đồng hồ) và bộ quả cân: 1 quả 1 kg, 1 quả 500 g, 2 quả 100 g (hoặc 10 quả 100 g).
  • Túi đường hoặc gói trà 1 kg, gói trà nhỏ khoảng 250 g và 500 g để làm ví dụ.
  • Bảng phụ hoặc bảng viết để ghi bảng đổi đơn vị và đáp án.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in sẵn cho mỗi cặp HS.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-31-gam) để chiếu và cho HS luyện tập trên thiết bị.

2. Học sinh

  • Vở ghi, bút, bảng con và bút dạ.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (làm theo cặp).
  • Thiết bị có kết nối mạng (nếu có) để luyện tập trên trang NeoEdu, hoặc bảng con khi không có thiết bị.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ước lượng khối lượng quen thuộc

Mục tiêu

Gợi nhớ khối lượng đã biết và dẫn dắt HS vào đơn vị gam.

Nội dung

GV đưa túi đường 1 kg và gói trà nhỏ, hỏi HS về khối lượng của từng vật. Nhiệm vụ: đoán và nêu cách gọi đơn vị đo khối lượng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được đơn vị ki-lô-gam và dự đoán gói trà nhỏ nhẹ hơn, được đo bằng đơn vị gam.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ túi đường 1 kg và gói trà nhỏ, hỏi: “Hai gói này nặng khác nhau thế nào? Em đã thấy người ta ghi khối lượng bằng đơn vị nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời: “Túi đường nặng hơn gói trà. Người ta ghi bằng ki-lô-gam (kg).”

  2. Giáo viên

    GV hỏi tiếp: “Gói trà nhỏ thường nặng khoảng bao nhiêu? Có đơn vị nào nhỏ hơn ki-lô-gam để ghi số này không?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ, dự đoán: “Gói trà nặng khoảng vài trăm gam. Đơn vị nhỏ hơn là gam (g).”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nêu ý kiến, ghi lên bảng hai đơn vị kg và g.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Kg dùng cho vật nặng, g dùng cho vật nhẹ hơn như gói trà, chiếc bánh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “g là đơn vị đo khối lượng nhỏ hơn ki-lô-gam. Hôm nay chúng ta tìm hiểu quan hệ giữa kg và g.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, ghi tên bài học “Gam” vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Quan hệ 1 kg = 1000 g và cách đổi đơn vị

Mục tiêu

HS nêu được 1 kg = 1000 g và thực hiện được việc đổi từ kg sang g, từ g sang kg.

Nội dung

GV dùng cân đĩa và 10 quả cân 100 g (hoặc 1 quả 500 g, 2 quả 250 g) để cả lớp kiểm chứng: 10 quả 100 g cân bằng quả cân 1 kg, nên 1 kg = 1000 g. Từ đó rút ra cách đổi: kg sang g thì nhân với 1000; g sang kg thì chia hết cho 1000. Cặp HS làm Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 1 kg = 1000 g, điền đúng bảng đổi đơn vị trong Phiếu học tập số 1 và nêu được cách đổi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đặt quả cân 1 kg lên một đĩa cân, lần lượt đặt các quả cân 100 g lên đĩa còn lại. Hỏi: “Cần bao nhiêu quả 100 g thì cân thăng bằng với quả 1 kg?”

    Học sinh

    HS quan sát và đếm: “Cần 10 quả 100 g.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “10 quả 100 g tương đương bao nhiêu gam? Vậy 1 kg bằng bao nhiêu g?” Hướng dẫn cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: “10 lần 100 g là 1000 g, nên 1 kg = 1000 g.” Điền bảng: 2 kg = 2000 g; 3 kg = 3000 g; 5000 g = 5 kg.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo kết quả và hỏi: “Muốn đổi 4 kg ra g em làm thế nào? Muốn đổi 4000 g ra kg em làm thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đổi kg sang g thì nhân với 1000: 4 × 1000 = 4000 g. Đổi g sang kg thì chia cho 1000: 4000 : 1000 = 4 kg.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quan hệ 1 kg = 1000 g và hai quy tắc đổi đơn vị, ghi lên bảng phụ.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở: kg sang g thì nhân 1000; g sang kg thì chia cho 1000.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Cộng, trừ, so sánh số đo khối lượng

Mục tiêu

HS biết đưa các số đo về cùng đơn vị g rồi cộng, trừ, so sánh; giải thích được cách làm.

Nội dung

GV nêu ví dụ: “Có 1000 g, đã dùng 275 g. Còn bao nhiêu g?” GV hướng dẫn: đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm, đưa về cùng đơn vị g, tính 1000 − 275 = 725 (g). Sau đó cả lớp làm thêm câu so sánh 1 kg và 999 g trong Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS giải được ví dụ: 1000 − 275 = 725 (g) và trình bày được lời giải có đơn vị; hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề: “Có 1000 g, đã dùng 275 g. Còn bao nhiêu g?” và hỏi: “Đề bài cho biết gì? Đề bài yêu cầu tìm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đã có 1000 g, đã dùng 275 g. Phải tìm số g còn lại.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Vì các số đều cùng đơn vị g nên ta trừ trực tiếp. Hãy tính và kiểm tra lại bằng cách cộng.”

    Học sinh

    HS tính 1000 − 275 = 725 (g). Kiểm tra: 725 + 275 = 1000, đúng.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Nếu đề cho 1 kg và 275 g thì em làm thế nào?” Mời HS trả lời.

    Học sinh

    HS trả lời: “Đổi 1 kg = 1000 g rồi tính 1000 − 275 = 725 g. Phải đưa về cùng đơn vị trước khi tính.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Khi cộng, trừ, so sánh khối lượng, phải đưa về cùng đơn vị rồi tính. Kiểm tra lại phép tính và đơn vị trước khi kết luận.”

    Học sinh

    HS ghi vào vở lời giải: Bài giải: 1000 − 275 = 725 (g). Đáp số: 725 g.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Luyện tập đổi đơn vị và tính với số đo gam

Mục tiêu

HS vận dụng quan hệ 1 kg = 1000 g để làm các bài tập đổi đơn vị, cộng, trừ, so sánh và nhân số đo.

Nội dung

HS làm các bài tập sau (có thể chiếu trên trang NeoEdu bài 31 để làm tương tác): (1) 1 kg bằng bao nhiêu g? (2) Có 250 g và thêm 150 g. Tổng bao nhiêu g? (3) 1000 g bằng bao nhiêu kg? (4) Có 750 g, dùng 125 g. Còn bao nhiêu g? (5) 500 g + 300 g = ? g. (6) So sánh 1 kg và 999 g: A. Bằng nhau; B. 1 kg bé hơn; C. 1 kg lớn hơn. (7) Mỗi phần có 25 g. Ba phần như vậy có bao nhiêu g?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 1000 g; (2) 400 g (250 + 150 = 400); (3) 1 kg; (4) 625 g (750 − 125 = 625); (5) 800 g (500 + 300 = 800); (6) C, vì 1 kg = 1000 g lớn hơn 999 g; (7) 75 g (25 × 3 = 75). HS ghi đầy đủ đơn vị g hoặc kg trong đáp án.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập 1 đến 7 và yêu cầu HS làm vào bảng con. Nhắc: “Nhớ ghi đơn vị sau mỗi kết quả.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, làm bài vào bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, gọi HS yếu lên làm câu 1 và câu 3. Hỏi: “Vì sao 1000 g bằng 1 kg?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì 1 kg = 1000 g nên 1000 g chính là 1 kg.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS giơ bảng con kết quả câu 2, 4, 5, 7 và chọn đáp án câu 6, yêu cầu giải thích ngắn gọn.

    Học sinh

    HS giơ bảng: 400 g; 625 g; 800 g; 75 g. Chọn C và giải thích: “1 kg bằng 1000 g, lớn hơn 999 g.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chữa lỗi sai (nếu có) và chốt: “Khi làm bài có số đo gam, nhớ giữ nguyên đơn vị g khi cộng, trừ, nhân; đổi về kg khi đề yêu cầu.”

    Học sinh

    HS chữa bài, sửa lại đáp án sai (nếu có).

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Thực hành cân gói trà, chiếc bánh

Mục tiêu

HS sử dụng cân để đo khối lượng vật thật, đọc và ghi kết quả đúng kèm đơn vị g.

Nội dung

Theo nhóm 4 HS, mỗi nhóm cân một gói trà nhỏ hoặc chiếc bánh. Các bước: đặt cân về vạch 0, đặt vật lên đĩa cân, đợi kim ổn định rồi đọc số. Ghi kết quả kèm đơn vị g. Về nhà: tìm một đồ vật trong gia đình có ghi khối lượng bằng gam và ghi lại số đo.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm ghi được kết quả cân kèm đơn vị g (ví dụ: gói trà nặng 250 g). HS nêu được cách đặt cân thăng bằng về 0, đặt vật lên đĩa cân và đọc số khi cân ổn định. Về nhà: ghi lại một số đo khối lượng bằng g từ đồ vật trong nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm 4 HS, phát cân và vật cần cân. Nêu nhiệm vụ: “Cân vật, ghi kết quả chính xác, không đoán bằng mắt.”

    Học sinh

    HS nhận dụng cụ, chia việc: người đặt vật, người đọc số, người ghi kết quả, người kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn thao tác: “Đặt cân thăng bằng về 0, đặt vật lên đĩa cân, đọc số khi cân ổn định.” Hỏi: “Nếu kim chưa đứng yên thì nên làm gì?”

    Học sinh

    HS thực hiện cân. Trả lời dự kiến: “Phải đợi kim đứng yên rồi mới đọc số.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc kết quả và hỏi: “Kết quả này ghi như thế nào để người khác hiểu đúng?”

    Học sinh

    HS báo cáo: “Gói trà nặng 250 g.” Trả lời: “Ghi số kèm đơn vị g.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét kĩ năng cân và nhắc: “Chỉ ghi số cân đo được và luôn ghi kèm đơn vị.” Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi kết quả vào vở và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Quan sát cân và hoàn thành bảng đổi đơn vị.

  • Quan hệ: 1 kg = ... g
  • Bảng cần điền:
    • 2 kg = ... g
    • 3 kg = ... g
    • 5000 g = ... kg
    • 4 kg = ... g
  • Câu hỏi: Muốn đổi kg sang g em làm phép tính gì? Muốn đổi g sang kg em làm phép tính gì?

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ: Giải bài toán và so sánh số đo khối lượng.

  • Bài 1: Có 1000 g, đã dùng 275 g. Còn bao nhiêu g?
    Bài giải: ...
  • Bài 2: So sánh 1 kg và 999 g. Chọn đáp án đúng: A. Bằng nhau; B. 1 kg bé hơn; C. 1 kg lớn hơn.
    Giải thích: ...
  • Bài 3: Mỗi phần có 25 g. Ba phần như vậy có bao nhiêu g?
    Bài giải: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Tìm trên bao bì một đồ vật trong gia đình có ghi khối lượng bằng gam (ví dụ: gói bánh, gói gia vị) và ghi lại số đo.
  • Làm bài tập: Mẹ mua một gói đường 1 kg và đã dùng 350 g. Còn lại bao nhiêu g? Viết lời giải đầy đủ kèm đơn vị.
  • Luyện thêm trên trang NeoEdu bài 31 (neoedu.vn/learn/3/math/bai-31-gam) và ghi nhớ: 1 kg = 1000 g; kg sang g thì nhân 1000; g sang kg thì chia cho 1000.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.