Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 5. Một số đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích, nhiệt độ

Giáo án Bài 30. Mi-li-mét

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được mi-li-mét (mm) là đơn vị đo độ dài nhỏ và ghi đúng kí hiệu mm.
  • Nêu được quan hệ 1 cm = 10 mm.
  • Thực hiện được đổi cm sang mm bằng cách nhân với 10 và đổi mm sang cm bằng cách chia cho 10 (khi chia hết).
  • Vận dụng được cách đổi đơn vị và cộng, trừ cùng đơn vị mm để giải các bài toán đơn giản.
  • Thực hành đo độ dài các vật nhỏ bằng thước có vạch mm, đọc và ghi kết quả đúng đơn vị.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 1 cm bằng 10 mm và vì sao đổi cm sang mm thì nhân với 10.
  • Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn độ dài đã cho bằng phép nhân hoặc phép chia với 10 để tìm kết quả đổi đơn vị.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS đọc kĩ điều đã biết và điều cần tìm, chọn phép tính phù hợp, kiểm tra lại phép tính và đơn vị trước khi kết luận.
  • Giao tiếp toán học: HS nêu đúng cách đọc, ghi kết quả đo kèm đơn vị mm và dùng đúng kí hiệu toán học.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS đặt vạch 0 của thước trùng một đầu vật, đọc vạch ở đầu kia theo mm khi đo độ dài vật thật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát thước kẻ, đếm các vạch mm để rút ra quan hệ 1 cm = 10 mm và tự kiểm tra đáp án bằng bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp và nhóm, trình bày cách đổi đơn vị và cách đo bằng thước, nhận xét bài của bạn bằng câu có lí lẽ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức đổi đơn vị để ước lượng và đo độ dài vật thật trong lớp học, chọn đơn vị phù hợp cho từng vật.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực thực hành đo và làm đủ các bài tập trong giờ học.
  • Trách nhiệm: HS giữ gìn thước kẻ, dụng cụ đo và làm việc nhóm nghiêm túc.
  • Trung thực: HS ghi đúng kết quả đo thực tế, không ghi theo ý muốn hay theo kết quả của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thước kẻ lớn có vạch cm và mm (thước mẫu), bút chì, một thẻ giấy và một hộp bút để làm ví dụ đo.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi quan hệ 1 cm = 10 mm và các bài tập 1 đến 7.
  • Phiếu học tập số 1 đã in đủ cho các nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 30 Mi-li-mét (neoedu.vn/learn/3/math/bai-30-mi-li-met) gồm bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác để chiếu và cho HS kiểm tra kết quả.

2. Học sinh

  • Thước kẻ có vạch mm, bút chì, vở ô li hoặc vở Toán.
  • Bảng con và bút dạ, khăn lau.
  • Phiếu học tập số 1 (theo nhóm).
  • Một vài vật nhỏ để đo: thẻ giấy, bút chì, viên phấn hoặc hộp bút.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đoán độ dài bút chì

Mục tiêu

Gợi nhớ kiến thức đã học về đơn vị cm và tạo tình huống để HS thấy cần có đơn vị đo nhỏ hơn.

Nội dung

GV đưa một chiếc bút chì và hỏi HS ước lượng chiều dài bằng xăng-ti-mét. Sau đó GV đặt câu hỏi: Nếu cần đo chính xác hơn, chiều dài bút chì còn lẻ vài milimét, ta dùng đơn vị nào?

Sản phẩm dự kiến

HS ước lượng được chiều dài bút chì bằng cm và nêu được nhu cầu dùng đơn vị nhỏ hơn cm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ bút chì, nói: Các em ước lượng xem bút chì này dài khoảng bao nhiêu xăng-ti-mét? Chúng ta sẽ thử đo bằng thước.

    Học sinh

    HS quan sát bút chì và đưa ra ước lượng, ví dụ: 'Khoảng 15 cm' hoặc 'Khoảng 16 cm'.

  2. Giáo viên

    GV đặt bút chì dọc thước cm, chỉ cho HS thấy đầu bút không trùng đúng vạch cm. Hỏi: Phần lẻ dưới 1 cm thì ta làm thế nào để đo chính xác hơn?

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời dự kiến: 'Phải dùng đơn vị nhỏ hơn cm.' hoặc 'Đếm thêm các vạch nhỏ hơn.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nêu ước lượng và nhận xét. GV ghi các ý kiến lên bảng.

    Học sinh

    HS báo cáo kết quả ước lượng và nhận xét ý kiến của bạn.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và giới thiệu: Để đo những độ dài nhỏ, ta dùng đơn vị mi-li-mét, viết tắt là mm. Hôm nay chúng ta học bài Mi-li-mét.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên đơn vị mi-li-mét và kí hiệu mm.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Mi-li-mét và quan hệ 1 cm = 10 mm

Mục tiêu

HS nêu được mi-li-mét là đơn vị đo độ dài nhỏ và quan hệ 1 cm = 10 mm qua quan sát thước kẻ.

Nội dung

Quan sát thước kẻ có vạch cm và mm. Đếm số vạch mm nằm giữa hai vạch cm liền nhau. Từ đó rút ra quan hệ 1 cm = 10 mm và ghi nhớ mm dùng để đo độ dài nhỏ.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 1 cm = 10 mm; mm là đơn vị đo độ dài nhỏ; ghi được quan hệ này vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu thước mẫu có vạch cm và mm. Yêu cầu: Hãy quan sát đoạn từ vạch 0 đến vạch 1 cm và đếm xem có bao nhiêu vạch nhỏ.

    Học sinh

    HS quan sát thước kẻ của mình và đếm các vạch nhỏ giữa hai vạch cm.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: Giữa 1 cm và 2 cm có mấy khoảng mm? Vậy 1 cm bằng bao nhiêu mm? GV hướng dẫn HS đếm từ 0 đến 1 cm theo từng khoảng mm.

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi, đếm và trả lời dự kiến: 'Có 10 khoảng nhỏ, nên 1 cm bằng 10 mm.' GV yêu cầu HS viết vào bảng con: 1 cm = 10 mm.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo. GV hỏi: Vì sao mi-li-mét lại là đơn vị đo độ dài nhỏ?

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 'Vì 1 mm nhỏ hơn 1 cm rất nhiều, chỉ bằng một phần mười xăng-ti-mét.' HS khác bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: mm dùng để đo độ dài nhỏ; 1 cm = 10 mm. GV chiếu phần ghi nhớ và yêu cầu HS ghi vào vở.

    Học sinh

    HS đọc lại quan hệ 1 cm = 10 mm và ghi vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đổi cm sang mm và mm sang cm

Mục tiêu

HS thực hiện được đổi cm sang mm bằng phép nhân với 10 và đổi mm sang cm bằng phép chia cho 10.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm 4. Từ ví dụ 1 cm 25 mm bằng 35 mm, HS rút ra cách đổi đơn vị và thực hiện các phép đổi ngược lại.
Phiếu học tập số 1:

  • Ví dụ: 1 cm 25 mm bằng bao nhiêu mm? Giải: 10 + 25 = 35 (mm).
  • Câu 1: 2 cm bằng bao nhiêu mm?
  • Câu 2: 3 cm bằng bao nhiêu mm?
  • Câu 3: 40 mm bằng bao nhiêu cm?
  • Câu 4: Muốn đổi cm sang mm ta làm thế nào? Muốn đổi mm sang cm ta làm thế nào?

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được quy tắc: đổi cm sang mm thì nhân với 10; đổi mm sang cm thì chia cho 10. Hoàn thành Phiếu học tập số 1 với kết quả: 20 mm, 30 mm, 4 cm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1. GV nêu yêu cầu: Đọc ví dụ, thảo luận và hoàn thành các câu hỏi trong phiếu.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc ví dụ và cùng nhóm thảo luận cách làm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: 1 cm gồm mấy mm? Vậy 2 cm gồm bao nhiêu mm? Khi đổi 40 mm ra cm thì ta làm phép tính nào?

    Học sinh

    HS làm phiếu: 2 cm = 2×10=202 \times 10 = 20 (mm); 3 cm = 3×10=303 \times 10 = 30 (mm); 40 mm = 40:10=440 : 10 = 4 (cm). Với câu 4, HS trả lời dự kiến: 'Đổi cm sang mm thì nhân với 10; đổi mm sang cm thì chia cho 10.'

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện một nhóm trình bày câu 4. GV hỏi thêm: Vì sao 25 mm không đổi được thành số cm tròn?

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày quy tắc. HS khác nhận xét. HS trả lời dự kiến: '25 chia 10 không hết nên đổi ra cm có phần lẻ, ta viết là 2 cm 5 mm.'

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc đổi: cm sang mm nhân với 10; mm sang cm chia cho 10 khi chia hết. Nhấn mạnh: khi cộng trừ các số cùng đơn vị mm thì giữ nguyên đơn vị.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc đổi đơn vị vào vở và đọc lại theo nhóm.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Ai nhanh hơn trên bảng con

Mục tiêu

Củng cố cách đổi đơn vị, so sánh và tính với số đo có đơn vị mm qua các bài tập tương tác.

Nội dung

GV chiếu lần lượt các câu hỏi, HS làm vào bảng con rồi giơ bảng. Sau đó HS làm việc theo cặp để kiểm tra kết quả bằng học liệu số NeoEdu.
Bài tập:

  1. 2 cm bằng bao nhiêu mm?
  2. 3 cm bằng bao nhiêu mm?
  3. 40 mm bằng bao nhiêu cm?
  4. 25 mm − 5 mm bằng bao nhiêu mm?
  5. 1 cm và 6 mm = ... mm.
  6. So sánh 1 cm và 9 mm. Chọn: A. Bằng nhau; B. 1 cm bé hơn; C. 1 cm lớn hơn.
  7. Mỗi phần có 25 mm. Ba phần như vậy có bao nhiêu mm?

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập với đáp án: 1) 20 mm; 2) 30 mm; 3) 4 cm; 4) 20 mm; 5) 16 mm; 6) C (1 cm lớn hơn 9 mm vì 1 cm = 10 mm); 7) 75 mm (25 × 3 = 75).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: Mỗi câu HS làm vào bảng con, giơ bảng khi có kết quả. Đội nào làm đúng và nhanh nhất được cộng điểm.

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị bảng con, bút dạ.

  2. Giáo viên

    GV chiếu câu 1 đến câu 4, yêu cầu HS giơ bảng. Sau đó chiếu câu 5 đến câu 7. Với câu 6, GV hỏi: Vì sao 1 cm lớn hơn 9 mm?

    Học sinh

    HS làm bài và giơ bảng. Câu 6 HS trả lời dự kiến: 'Vì 1 cm bằng 10 mm, mà 10 mm lớn hơn 9 mm nên 1 cm lớn hơn 9 mm.' Với câu 7, HS tính 25 × 3 = 75 (mm).

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra nhanh đáp án, yêu cầu HS sai thì nêu lại cách làm. GV mở học liệu số NeoEdu để HS kiểm tra lại kết quả bài tập tương tác.

    Học sinh

    HS đối chiếu bảng con với đáp án, sửa lỗi sai. HS trao đổi theo cặp về cách kiểm tra đáp án trên học liệu số.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen các đội làm nhanh, chính xác. Nhắc HS luôn kiểm tra đơn vị trước khi kết luận.

    Học sinh

    HS lắng nghe, tự đánh giá kết quả của mình và của đội.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đo độ dài vật nhỏ bằng thước mm

Mục tiêu

HS vận dụng cách đo bằng thước mm, đọc và ghi kết quả đúng đơn vị vào tình huống thực tế.

Nội dung

Nhóm đo thẻ giấy, bút chì và hộp bút. Đặt vạch 0 của thước trùng một đầu vật, giữ thước dọc theo vật, đọc vạch ở đầu kia theo mm và ghi kết quả kèm đơn vị mm. Sau đó nhóm nhận xét: vật nào phù hợp đo bằng mm, vật nào phù hợp đo bằng cm.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm ghi được kết quả đo ba vật bằng mm, kèm nhận xét về đơn vị phù hợp. Ví dụ: độ dài bút chì khoảng 150 mm; độ dày thẻ giấy khoảng 1 mm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm, phát thước và vật đo. GV nêu nhiệm vụ: Đo ba vật, ghi kết quả bằng mm và nêu vì sao chọn đơn vị đó.

    Học sinh

    HS nhận dụng cụ, thảo luận cách đặt thước đúng.

  2. Giáo viên

    GV đi kiểm tra, nhắc HS đặt vạch 0 đúng chỗ, không đo từ mép thước nếu mép không trùng vạch 0.

    Học sinh

    HS đo và ghi kết quả vào phiếu nhóm. HS trả lời dự kiến: 'Độ dày thẻ giấy là khoảng 1 mm, đo bằng mm là hợp lí.'

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm báo cáo kết quả và cách đo. GV hỏi: Chiều dài sân trường nên đo bằng đơn vị nào?

    Học sinh

    Nhóm báo cáo kết quả. HS trả lời dự kiến: 'Chiều dài sân trường nên đo bằng mét vì mm quá nhỏ.'

  4. Giáo viên

    GV nhận xét về cách đo và cách ghi đơn vị. Nhắc HS giữ gìn thước kẻ và ghi kết quả trung thực.

    Học sinh

    HS lắng nghe và tự rút kinh nghiệm cho bản thân.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Ví dụ: 1 cm 25 mm bằng bao nhiêu mm?
Giải: 10 + 25 = 35 (mm).

Hoàn thành:

  • Câu 1: 2 cm = ... mm
  • Câu 2: 3 cm = ... mm
  • Câu 3: 40 mm = ... cm
  • Câu 4: Muốn đổi cm sang mm ta làm thế nào? Muốn đổi mm sang cm ta làm thế nào?

Nhóm thảo luận và ghi kết quả vào phiếu, cử đại diện trình bày.

Hướng dẫn về nhà

  • Lấy thước có vạch mm, đo chiều dài ba đồ vật trong nhà (ví dụ: bút chì, thẻ thẻ, hộp bút), ghi kết quả theo đơn vị mm vào vở.
  • Viết hai phép đổi đơn vị: một từ cm sang mm, một từ mm sang cm, dựa theo quan hệ 1 cm = 10 mm.
  • Ghi nhớ quan hệ 1 cm = 10 mm, đổi cm sang mm bằng phép nhân với 10 và đổi mm sang cm bằng phép chia cho 10.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.