NeoEdu
Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 4. Phép nhân, phép chia trong phạm vi 100

Giáo án Bài 29. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân từ phải sang trái và nhớ phần chục.
  • Giải thích được cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số từ trái sang phải, và nhận biết số dư luôn bé hơn số chia.
  • Vận dụng được quy tắc gấp một số lên một số lần (nhân) và giảm một số đi một số lần (chia) để giải bài toán.
  • Vận dụng được cách giải bài toán hai bước: tìm đại lượng trung gian rồi tìm kết quả cuối cùng.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 29 : 4 = 7 (dư 1) và kiểm tra bằng 7 × 4 + 1 = 29.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS tìm được số cam còn lại sau khi tính số cam ở 3 túi rồi trừ đi số cam đã cho đi.
  • Mô hình hoá toán học: HS vẽ sơ đồ đoạn thẳng biểu diễn 3 túi, mỗi túi 8 quả để thấy quan hệ gấp lên 3 lần.
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ tích, thương, số dư, số bị chia và viết được phép tính kiểm tra.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại cách làm, giải bài tập độc lập và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, trình bày cách làm và nhận xét bài của bạn bằng lời nói rõ ràng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vẽ sơ đồ đoạn thẳng để phân tích bài toán hai bước và lựa chọn phép tính phù hợp.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện tính, làm đủ các bài tập trong phiếu và trong trò chơi.
  • Trung thực: HS kiểm tra kết quả của mình bằng phép tính ngược và nhận sai sót của bản thân một cách thẳng thắn.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được phân công trong nhóm đôi và hoàn thành bài tập về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách giáo khoa Toán 3 (Kết nối tri thức với cuộc sống), Bài 29.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi ví dụ 23 × 3, 29 : 4 và đề bài toán 3 túi cam.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Thẻ đội (4 đội) và thẻ đáp án để chơi Truyền điện.
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-29-luyen-tap-chung.

2. Học sinh

  • Sách giáo khoa Toán 3, vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút dạ (hoặc phấn).
  • Que tính hoặc hình vẽ ô vuông để kiểm tra phép tính khi cần.
  • Phiếu học tập số 1 (làm theo cặp đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Khởi động: Trò chơi Truyền điện

Mục tiêu

Ôn nhanh cách nhân, chia số trong phạm vi 100 và tạo không khí sôi nổi cho tiết học.

Nội dung

GV chia lớp thành 4 đội. Mỗi đội lần lượt cử một bạn lên đáp phép tính GV đọc. Đội nào đúng và nhanh hơn được cộng điểm.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng kết quả của các phép tính 23 × 3 = 69, 84 : 3 = 28, 26 : 4 = 6 (dư 2).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: 4 đội xếp hàng, người đầu hàng nhận thẻ đội, đọc kết quả rồi truyền thẻ cho bạn tiếp theo. GV nhắc: viết nhanh trên bảng con trước khi đáp.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, cử đội trưởng và xếp hàng theo đội.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các phép tính: 23 × 3; 84 : 3; 26 : 4; 24 × 3. Sau mỗi phép tính, GV yêu cầu một bạn đứng lên đọc kết quả.

    Học sinh

    HS viết phép tính ra bảng con, đặt tính nếu cần và đáp. Dự kiến: 23 × 3 = 69; 84 : 3 = 28; 26 : 4 = 6 dư 2; 24 × 3 = 72.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, tuyên dương đội đúng và nhanh nhất. GV chốt: khi nhân thì tính từ phải sang trái, khi chia thì tính từ trái sang phải.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc nhân và chia đã ôn theo sự hướng dẫn của GV.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá cách nhân và chia số có nhiều chữ số

Mục tiêu

Nêu được cách nhân số có nhiều chữ số với số một chữ số và cách chia có dư, đồng thời kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Nội dung

Cặp đôi hoàn thành phần A của Phiếu học tập số 1: đặt tính và tính 23 × 3, chia 29 : 4, sau đó kiểm tra bằng phép tính ngược. Cặp đôi đổi phiếu cho nhau để kiểm tra chéo.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 phần A được điền đầy đủ: 23 × 3 = 69; 29 : 4 = 7 (dư 1), kiểm tra 7 × 4 + 1 = 29.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghi lên bảng hai ví dụ 23 × 3 và 29 : 4. GV hướng dẫn: nhân từng chữ số theo hàng, nhớ phần chục; với phép chia, tìm chữ số thương lớn nhất sao cho tích không vượt quá số bị chia. GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát cách đặt tính trên bảng và nhận nhiệm vụ làm phần A của phiếu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc các cặp kiểm tra số nhớ khi nhân và số dư khi chia. Gợi ý khi cần: 4 × 6 = 24 có lớn hơn 29 không?

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp. Dự kiến: 23 × 3: 3 × 3 = 9, viết 9; 2 × 3 = 6, cộng 2 nhớ được 8, viết 8 nên 23 × 3 = 69. 29 : 4: 4 × 7 = 28, 29 − 28 = 1, vậy 29 : 4 = 7 (dư 1).

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày cách làm trên bảng và yêu cầu các cặp khác kiểm tra bằng phép tính ngược: 69 : 3 = 23 và 7 × 4 + 1 = 29.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày, các bạn khác nhận xét. Dự kiến: 69 : 3 = 23 đúng; 7 × 4 + 1 = 29 đúng nên phép chia đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: số dư luôn bé hơn số chia; kiểm tra phép chia bằng công thức số bị chia = thương × số chia + số dư.

    Học sinh

    HS ghi nhớ công thức kiểm tra và sửa lại phần bài làm của mình nếu sai.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Gấp, giảm và bài toán hai bước

Mục tiêu

Phân biệt được gấp một số lên nhiều lần (nhân) và giảm đi nhiều lần (chia); giải được bài toán hai bước bằng cách tìm đại lượng trung gian.

Nội dung

Cả lớp cùng làm phần B của Phiếu học tập số 1: Có 3 túi, mỗi túi 8 quả cam. Cho đi 5 quả. Hỏi còn bao nhiêu quả cam? Trước tiên vẽ sơ đồ đoạn thẳng để tìm số cam ở 3 túi, sau đó tìm số cam còn lại.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ đoạn thẳng biểu diễn 3 túi, mỗi túi 8 quả; lời giải: 8 × 3 = 24 (quả cam); 24 − 5 = 19 (quả cam). Đáp số: 19 quả cam.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề bài toán 3 túi cam. GV đặt câu hỏi gợi mở: Đề bài cho biết gì? Đề bài hỏi gì? Muốn biết kết quả cuối, còn thiếu gì?

    Học sinh

    HS đọc đề, gạch dữ kiện và xác định điều phải tìm.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ: 3 đoạn bằng nhau, mỗi đoạn tượng trưng cho 8 quả. Sau đó hỏi: Muốn biết 3 túi có bao nhiêu quả thì làm phép tính gì? Nhắc HS không nhầm gấp 8 lên 3 lần với thêm 3.

    Học sinh

    HS vẽ sơ đồ, nêu: 3 túi có 8 × 3 = 24 quả; sau đó tính 24 − 5 = 19 quả. Dự kiến: một số HS có thể viết 8 + 3 = 11, GV cần sửa kịp thời.

  3. Giáo viên

    GV chốt: gấp 8 lên 3 lần là 8 × 3, không phải 8 + 3. Bài toán hai bước cần tìm đại lượng trung gian trước. GV yêu cầu HS viết đáp số đầy đủ có đơn vị.

    Học sinh

    HS nhắc lại các bước giải bài toán hai bước và ghi vào vở lời giải đầy đủ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập: Tính nhanh và giải toán

Mục tiêu

Vận dụng được cách nhân, chia, gấp, giảm và giải bài toán hai bước vào làm các bài tập cụ thể; tự kiểm tra kết quả.

Nội dung

HS làm các bài tập 1 đến 6 (kèm đáp án) trên Phiếu học tập số 1 phần C và trên trang bài tập tương tác NeoEdu. Mỗi bài làm xong, HS kiểm tra bằng phép tính ngược hoặc dữ kiện đề bài. Đề và đáp án: 1) Tính 23 × 3 = 69; 2) Gấp 24 lên 3 lần được 72; 3) 26 : 4 = 6 (dư 2); 4) 84 : 3 = 28; 5) Giảm 24 đi 3 lần được 8; 6) 3 túi cam, mỗi túi 8 quả, cho đi 5 quả, còn 19 quả.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 phần C được điền đầy đủ với đáp án: 69; 72; 6 (dư 2); 28; 8; 19. Mỗi đáp án có kèm phép tính kiểm tra.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: làm bài độc lập trong 5 phút, không nhìn đáp án. Sau đó kiểm tra bằng phép tính ngược. GV mở học liệu số NeoEdu để HS làm thêm các câu tương tác.

    Học sinh

    HS làm bài tập độc lập vào phiếu và vào vở.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS yếu bằng cách gợi ý đặt tính và đếm thêm trên que tính. Với bài 6, GV hỏi: Bước đầu tiên cần tính gì?

    Học sinh

    HS làm bài và kiểm tra. Dự kiến: bài 3 có HS ghi số dư là 4 do nhầm, GV hướng dẫn kiểm tra bằng 6 × 4 + 2 = 26.

  3. Giáo viên

    GV gọi 3 HS trình bày đáp án các bài 1, 3, 6 và yêu cầu cả lớp nhận xét cách kiểm tra.

    Học sinh

    HS trình bày và nhận xét bài của bạn. Dự kiến: 6 × 4 + 2 = 26 đúng; 8 × 3 = 24, 24 − 5 = 19 đúng.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, nêu lỗi thường gặp: quên nhớ, viết số dư lớn hơn số chia, nhầm gấp với thêm. GV yêu cầu HS sửa ngay bài sai.

    Học sinh

    HS sửa bài sai vào phiếu và ghi lại lỗi cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Vận dụng: Chia quà trong lớp học

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức nhân, chia và giải toán hai bước vào tình huống thực tế ở lớp học.

Nội dung

Lớp có 26 cái bút chì chia đều cho 4 nhóm, mỗi nhóm nhận được một số bút và số bút còn dư để tặng bạn thư viện. Mỗi nhóm có 3 hộp bút, mỗi hộp có 8 cái bút. Các nhóm tính và đố nhau: Tổng số bút của 3 hộp là bao nhiêu? Nếu cho đi 5 cái thì còn bao nhiêu?

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một lời giải ngắn với phép tính và đáp số đúng, ví dụ: 26 : 4 = 6 (dư 2), 8 × 3 = 24, 24 − 5 = 19 cái bút.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4 bạn và nêu tình huống chia bút chì. GV yêu cầu nhóm thảo luận cách giải và chuẩn bị trình bày bằng một phép tính kiểm tra.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, thảo luận trong nhóm để tìm phép tính phù hợp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: Số bút dư có thể để tặng bạn không? Vì sao số dư phải bé hơn số chia?

    Học sinh

    HS tính 26 : 4 = 6 (dư 2), giải thích số dư là 2 bút còn lại; tính tiếp 8 × 3 = 24 và 24 − 5 = 19.

  3. Giáo viên

    GV tuyên dương nhóm có lời giải rõ ràng, nêu được cách kiểm tra. GV nhắc HS vận dụng cách tính này khi gặp các tình huống chia đồ dùng ở nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách giải bài toán thực tế và lắng nghe nhận xét.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Đặt tính rồi tính và kiểm tra.

  • 23 × 3 = ?
  • 29 : 4 = ? (ghi thương và số dư)
  • Kiểm tra: 7 × 4 + 1 = ?

B. Bài toán: Có 3 túi, mỗi túi 8 quả cam. Cho đi 5 quả. Hỏi còn bao nhiêu quả cam?

  • Vẽ sơ đồ đoạn thẳng.
  • Tìm số cam ở 3 túi: ...
  • Tìm số cam còn lại: ...
  • Đáp số: ...

C. Tính nhẩm và điền kết quả.

  • 24 × 3 = ...
  • Gấp 24 lên 3 lần được ...
  • 26 : 4 = ... (dư ...)
  • 84 : 3 = ...
  • Giảm 24 đi 3 lần được ...
  • Gấp 18 lên 2 lần được ...
  • Số dư của 26 : 4 là ...
  • 87 : 3 = ... Kiểm tra: ... × 3 = 87.

Hướng dẫn về nhà

  • Làm lại các bài tập 1 đến 10 trong SGK Toán 3, Bài 29 vào vở; với mỗi phép chia, ghi phép tính kiểm tra.
  • Tự ôn ba lượt: nhắc lại cách làm, giải không nhìn đáp án, rồi kiểm tra bằng phép tính ngược.
  • Vận dụng: Hỏi người thân ở nhà có bao nhiêu chiếc bát chia đều cho 3 người, hoặc đếm số trái cây trong 3 túi. Viết một bài toán hai bước và lời giải vào vở.
  • Luyện thêm trên học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-29-luyen-tap-chung.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.