Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 7. Vẻ đẹp quanh em

Giáo án Bài 8. Lũy tre

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được các thời điểm trong ngày (sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm) xuất hiện trong bài “Lũy tre”.
Giải thích được vì sao tre được tả “nhớ gió” và cảnh làng quê thay đổi theo thời gian.
Phân biệt được câu hỏi “khi nào” (hỏi thời gian) và “ở đâu” (hỏi nơi chốn).
Viết đúng các từ lũy tre, rì rào, gọng vó; điền đúng r, d, gi trong từ cho sẵn.
Vận dụng được từ chỉ thời gian và cách viết câu để viết đoạn 3–4 câu kể một việc em thích làm.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, đọc đúng các từ khó (rì rào, gọng vó), viết đúng chính tả và viết được đoạn văn ngắn kể việc đã làm có thời điểm rõ ràng.
Năng lực văn học: nhận ra hình ảnh âm thanh, ánh sáng, dáng tre trong bài và hiểu cách tả tre như có nỗi nhớ, gần gũi với con người.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm chi tiết về thời gian trong bài và tự sửa lỗi chính tả của mình.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi trong nhóm, nói rõ ý kiến và lắng nghe bạn khi thảo luận về hình ảnh trong bài.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn đúng câu hỏi phù hợp với câu trả lời cho trước và viết đoạn văn về việc em thích làm.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết và hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập.
Nhân ái: biết yêu quý cảnh làng quê, cây cối và chia sẻ nhận xét chân thành với bạn khi nhận xét bài viết của nhau.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh hoặc ảnh minh họa một làng quê có lũy tre, vẽ bốn khung cảnh: sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm.
Bảng phụ ghi đoạn trích tóm tắt bài “Lũy tre” và các từ khó: lũy tre, rì rào, gọng vó.
Thẻ từ ghi các từ chỉ thời gian (sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm) và thẻ câu hỏi (Khi nào? Ở đâu? Có màu gì?).
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho các nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-8-luy-tre), dùng để kiểm tra nhanh phần luyện tập sau khi HS làm xong phiếu.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai.
Vở Tập viết, vở ô li, bút chì, bút mực, bút màu.
Bảng con và bút dạ (nếu có) để viết nháp chính tả.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Cảnh làng thay đổi theo giờ

Mục tiêu

Gợi nhớ kiến thức về các buổi trong ngày và tạo hứng thú trước khi đọc bài “Lũy tre”.

Nội dung

GV treo tranh bốn khung cảnh làng quê (sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm) và đặt câu hỏi gợi mở. HS quan sát, nói nhanh cảnh vật ở mỗi thời điểm.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất ba thời điểm trong ngày kèm một đặc điểm cảnh vật đi kèm; HS sẵn sàng bước vào bài đọc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh và nêu trò chơi “Đoán giờ”: “Các cô các bác đang ở đâu trong tranh? Đây là buổi nào trong ngày?”
Học sinh
HS quan sát tranh, giơ tay trả lời theo lượt.
Giáo viên
GV hỏi: “Sớm mai, làng quê có những âm thanh nào? Buổi trưa, nắng thế nào? Chiều tối và ban đêm có gì khác?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Sớm mai có tiếng chim hót, sương còn đọng.” “Buổi trưa nắng to, mọi người nghỉ ngơi.” “Chiều tối chim bay về tổ.” “Ban đêm trời tối, có trăng sao.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS nói lại cả chuỗi thời gian từ sáng đến đêm.
Học sinh
HS nối tiếp trình bày: “Sớm mai… buổi trưa… chiều tối… ban đêm…”
Giáo viên
GV nhận xét và nói: “Bài đọc hôm nay cũng kể cảnh làng quê theo trình tự thời gian như vậy. Các em hãy để ý xem lũy tre thay đổi thế nào.”
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại tên bài “Lũy tre”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Theo dõi lũy tre qua thời gian

Mục tiêu

Đọc rõ lời kể và tìm được các chi tiết về âm thanh, dáng tre, chim chóc, ánh sáng theo từng thời điểm trong bài.

Nội dung

HS đọc bài “Lũy tre” (văn bản trong sách). Làm việc nhóm 4 hoàn thành Phiếu học tập số 1: sắp xếp chi tiết về lũy tre vào dòng thời gian từ sớm mai đến đêm.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: dòng thời gian gồm bốn thời điểm, mỗi thời điểm có ít nhất một chi tiết đúng về âm thanh, dáng tre, chim chóc hoặc ánh sáng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn đầu bài, nhấn giọng ở các từ chỉ thời gian. Sau đó nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm, tìm các thời điểm trong bài và các chi tiết đi kèm. Ghi vào Phiếu số 1 theo nhóm.”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bài trong sách và gạch dưới các từ chỉ thời gian.
Giáo viên
GV mời HS đọc nối tiếp, hướng dẫn nhóm thảo luận. GV đi quanh lớp, nhắc HS chú ý từ khó: rì rào, lũy tre. Gợi ý: “Lá tre phát ra âm thanh gì? Ánh sáng lúc chiều tối khác buổi sớm thế nào?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp từng đoạn. Nhóm thảo luận và điền vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: “Sớm mai có tiếng lá rì rào.” “Buổi trưa, ánh nắng chiếu trên ngọn tre.” “Chiều tối có chim bay về lũy tre.” “Ban đêm cảnh làng yên tĩnh.”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày dòng thời gian. Cả lớp nhận xét, bổ sung.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác góp ý bổ sung chi tiết còn thiếu.
Giáo viên
GV chốt: “Bài văn không tả tất cả trong một cảnh mà đặt các chi tiết theo thời gian. Nhờ vậy, ta thấy lũy tre thay đổi theo từng giờ.”
Học sinh
HS ghi nhận và sửa lại phiếu nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tre “nhớ gió” và những hình ảnh trong bài

Mục tiêu

Hiểu nghĩa của các từ rì rào, gọng vó và hiểu cách tả tre như có nỗi nhớ, gần gũi với con người.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, trả lời câu hỏi về nghĩa từ và cách tả nhân hoá. Sau đó HS nói về hình ảnh em thích nhất trong bài.

Sản phẩm dự kiến

HS giải thích được nghĩa của rì rào (tiếng lá nhỏ, liên tiếp), gọng vó (phần khung cong đỡ chiếc vó đánh cá) và hiểu “tre nhớ gió” là cách tả như người, không phải cây có suy nghĩ như người.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giải nghĩa từ rì rào và gọng vó bằng hình ảnh (vẽ hoặc chỉ tranh chiếc vó). Nêu câu hỏi: “Tre ‘nhớ gió’ nghĩa là gì? Vì sao tác giả lại tả như vậy?”
Học sinh
HS quan sát hình, lắng nghe và nhắc lại nghĩa của từ.
Giáo viên
GV tổ chức cặp đôi: một HS hỏi, một HS trả lời, sau đổi vai. GV gợi ý: “Tre không biết suy nghĩ như người, vậy vì sao nói tre nhớ gió?”
Học sinh
HS trao đổi. Dự kiến trả lời: “Tre nhớ gió là tác giả tả như người có nỗi nhớ, làm cảnh gần gũi.” “Gọng vó là cái khung cong, giống ngọn tre cong.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày. GV hỏi thêm: “Em thấy hình ảnh nào trong bài làm em thích nhất?”
Học sinh
Các cặp trình bày. HS nêu hình ảnh yêu thích, ví dụ: “Em thích tiếng lá rì rào.”
Giáo viên
GV chốt: “Tả cây như người giúp bài văn có hồn và gần gũi hơn. Cách tả này gọi là nhân hoá.” (GV dùng từ nhân hoá ở mức nhận biết, không mở rộng kiến thức ngoài bài.)
Học sinh
HS ghi nhớ: tre nhớ gió là cách tả gần gũi như con người.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Khi nào hay ở đâu?

Mục tiêu

Phân biệt câu hỏi “khi nào” (hỏi thời gian) với “ở đâu” (hỏi nơi chốn) và viết đúng các từ khó.

Nội dung

HS chơi trò chơi “Ai hỏi đúng?” với thẻ câu hỏi và thẻ câu trả lời. Sau đó HS luyện viết các từ lũy tre, rì rào, gọng vó (chú ý dấu ngã ở lũy).

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng câu trả lời với câu hỏi “khi nào” hoặc “ở đâu”; viết đúng ba từ lũy tre, rì rào, gọng vó trên bảng con.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu ví dụ: “Chiều tối, chim bay về lũy tre.” Hỏi: “Câu này cho ta biết điều gì? Thời gian nào? Nơi nào?”
Học sinh
HS quan sát ví dụ và trả lời: “Chiều tối là thời gian; lũy tre là nơi chốn.”
Giáo viên
GV đưa thẻ câu trả lời “Vào chiều tối” và “Ở lũy tre”. Yêu cầu HS chọn thẻ câu hỏi phù hợp: “Khi nào?” hoặc “Ở đâu?”. Sau đó GV viết mẫu lên bảng: lũy tre, rì rào, gọng vó; nhấn dấu ngã ở lũy.
Học sinh
HS chọn thẻ đúng: “Vào chiều tối” → Khi nào? “Ở lũy tre” → Ở đâu? HS viết từ vào bảng con, đọc thành tiếng.
Giáo viên
GV kiểm tra nhanh 2–3 bảng con, nhận xét về cách viết, dấu thanh.
Học sinh
HS giơ bảng con, đọc lại từ đã viết.
Giáo viên
GV chốt: “Hỏi khi nào là hỏi thời gian; hỏi ở đâu là hỏi nơi chốn. Các em nhớ viết dấu ngã ở lũy nhé.”
Học sinh
HS ghi nhớ hai loại câu hỏi và cách viết từ khó.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập từ ngữ và câu hỏi

Mục tiêu

Củng cố nhận biết từ chỉ thời gian, thứ tự các buổi trong ngày, chính tả r/d/gi và chọn câu hỏi phù hợp với câu trả lời.

Nội dung

HS làm bốn bài tập: (1) ghép từ với loại thông tin; (2) xếp thời điểm trong ngày; (3) điền r, d hoặc gi; (4) chọn câu hỏi phù hợp với “Vào chiều tối”. HS làm cá nhân rồi đối chiếu với bạn cùng bàn.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Ghép: sớm mai – thời gian; rì rào – âm thanh; lũy tre – sự vật. (2) Xếp: sớm mai → buổi trưa → chiều tối → ban đêm. (3) Điền: rì rào (r); gió thổi (gi). (4) Với câu trả lời “Vào chiều tối”, câu hỏi phù hợp là A. Chim về tổ khi nào?

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hoặc ghi bảng bốn bài tập và nêu yêu cầu: “Làm cá nhân trong 4 phút, sau đó đổi vở cho bạn cùng bàn kiểm tra.”
Học sinh
HS đọc đề, làm bài cá nhân vào vở.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS yếu. Gợi ý khi cần: “Vào chiều tối có phải là thời gian không? Vậy ta hỏi khi nào hay ở đâu?”
Học sinh
HS làm bài, đối chiếu với bạn. Dự kiến lỗi: nhầm r với d ở rì rào; nhầm gi với r ở gió thổi.
Giáo viên
GV mời HS chữa bài bằng cách đọc đáp án, cả lớp kiểm tra. Có thể mở học liệu số NeoEdu để HS làm thêm bài tương tác nếu còn thời gian.
Học sinh
HS đọc đáp án, sửa lỗi trong vở.
Giáo viên
GV nhấn mạnh: “Rì rào viết bằng r; gió viết bằng gi. Thứ tự thời gian luôn là sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm.”
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc chính tả đơn giản và thứ tự các buổi.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Kể việc em thích làm

Mục tiêu

Vận dụng từ chỉ thời gian, cách viết câu và cách nêu cảm xúc để viết đoạn 3–4 câu kể một việc em thích làm.

Nội dung

GV đưa mẫu đoạn văn: “Chiều thứ bảy, em ra sân tưới cây cùng bố. Em cầm bình nhỏ và tưới quanh gốc. Bố chỉ em quan sát đất trước khi thêm nước. Em thích được chăm khu vườn của nhà mình.” HS nói về một việc mình thích làm, nêu thời điểm, sau đó viết 3–4 câu.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 3–4 câu có thời điểm rõ ràng, nêu việc làm và cảm nhận; viết hoa đầu câu, dùng đúng dấu câu; HS biết chỉ ra câu nào kể việc, câu nào nói cảm xúc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn văn và hỏi: “Câu nào kể việc? Câu nào nói cảm xúc?” Sau đó nêu nhiệm vụ: “Các em chọn một việc thích làm và nêu thời điểm, rồi viết 3–4 câu.”
Học sinh
HS lắng nghe, chỉ ra: câu “Em cầm bình nhỏ và tưới quanh gốc” là câu kể việc; câu “Em thích được chăm khu vườn” là câu nói cảm xúc.
Giáo viên
GV gợi ý: “Việc em thích làm là gì? Làm vào lúc nào: buổi sáng, chiều hay tối?” HS nói với bạn cùng bàn, sau đó viết vào vở.
Học sinh
HS trao đổi và viết. Dự kiến HS viết: “Buổi sáng chủ nhật, em đạp xe đi dạo cùng mẹ. Em nhìn những hàng cây xanh mát. Em thích đi dạo vào buổi sáng.”
Giáo viên
GV mời 3 HS đọc đoạn văn. Cả lớp nhận xét: đã có thời điểm chưa, câu có đủ ý không, viết hoa và dấu câu đúng chưa.
Học sinh
HS đọc bài, các bạn góp ý chân thành.
Giáo viên
GV khen ngợi, nhắc HS hoàn thiện đoạn văn ở nhà và nối tiếp bài học: “Hôm nay các em đã viết được đoạn văn kể việc có thời gian rõ ràng.”
Học sinh
HS ghi nhớ: đoạn văn kể việc cần có thời điểm, việc làm và cảm xúc.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc bài “Lũy tre”, tìm chi tiết và điền vào dòng thời gian.

Sớm mai: ……………………………
Buổi trưa: ……………………………
Chiều tối: ……………………………
Ban đêm: ……………………………
Câu hỏi: Tre “nhớ gió” có nghĩa là gì?
Câu trả lời: ……………………………………………………
Gọng vó là gì?
Câu trả lời: ……………………………………………………

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Điền r, d hoặc gi vào chỗ trống:

{{1}}ì rào
{{2}}ó thổi
Bài 2. Với câu trả lời “Vào chiều tối”, chọn câu hỏi phù hợp:
A. Chim về tổ khi nào?
B. Chim có màu gì?
C. Chim đậu ở đâu?
Bài 3. Viết một câu có từ chỉ thời gian và một việc em làm:
……………………………………………………

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Lũy tre” cho người thân nghe, nhấn giọng ở các từ chỉ thời gian: sớm mai, buổi trưa, chiều tối, ban đêm.
Viết hoàn chỉnh đoạn 3–4 câu kể một việc em thích làm vào thời gian rảnh, nêu rõ thời điểm, cách làm và cảm nhận của em.
Đọc mở rộng một bài thơ hoặc đoạn văn tả cây; ghi lại ít nhất ba từ chỉ màu sắc, âm thanh và thời gian trong bài đó vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.