Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 10. Giao tiếp và kết nối

Giáo án Bài 19. Cảm ơn anh hà mã

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc rõ lời kể và lời nhân vật trong câu chuyện “Cảm ơn anh hà mã”, nhận biết được ai đang nói.
Giải thích được vì sao lời nhờ của cún được hà mã vui vẻ giúp, còn lời nhờ cộc lốc của dê chưa được giúp như mong muốn.
Nêu được những mẫu câu dùng khi đề nghị (Anh giúp em lấy quả bóng được không ạ?) và khi cảm ơn (Em cảm ơn anh ạ.).
Viết đúng chữ hoa M kiểu 2 cỡ vừa (cao 5 li) và cỡ nhỏ (2,5 li), viết đúng câu “Minh mời bạn cùng đọc sách.”.
Kể lại được câu chuyện theo bốn chặng và nói được điều em học được về cách nhờ, cảm ơn.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể và lời nhân vật; nói và nghe kể lại câu chuyện theo bốn chặng; viết chữ hoa M kiểu 2 và câu có lời đề nghị, cảm ơn.
Năng lực văn học: nhận biết nhân vật qua lời nói và hành động (dê, cún, hà mã); hiểu thông điệp của câu chuyện về cách nói lời nhờ và cảm ơn đúng lúc.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự đối chiếu lời nói của nhân vật với lời nói của mình để điều chỉnh cách nói.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp đôi và nhóm về cách nhờ, cảm ơn; lắng nghe và nhận xét lời bạn nói một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lí tình huống nhờ bạn, nhờ người lớn bằng lời lẽ phù hợp và sáng tạo lời xin lỗi khi lỡ nói cộc lốc.

3. Phẩm chất

Nhân ái: biết giúp đỡ người khác khi họ nhờ vả và đối xử lễ phép, tôn trọng mọi người xung quanh.
Trách nhiệm: nhận ra lỗi khi nói chưa lịch sự, chủ động xin lỗi và nói lại cho đúng cách.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh minh họa bài “Cảm ơn anh hà mã” (phóng to), bảng phụ ghi bốn chặng của câu chuyện.
Thẻ lời thoại: “Lấy bút cho tớ!” / “Cậu cho tớ mượn bút được không?”; các thẻ mẫu câu đề nghị và cảm ơn.
Mẫu chữ hoa M kiểu 2 cỡ vừa và cỡ nhỏ, bảng phụ kẻ li.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-19-cam-on-anh-ha-ma (dùng ở phần luyện tập để HS tự kiểm tra).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở Tập viết 2 kẻ ô li; bút chì, bút mực, tẩy.
Bảng con và bút dạ (dùng khi viết chữ và ghép tình huống).
Phiếu học tập và thẻ mẫu câu (nếu GV phát cho nhóm).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nói lịch sự hơn?

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về cách nhờ và đề nghị; tạo tâm thế vào bài.

Nội dung

GV đưa hai cách nói của cùng một nhu cầu “mượn bút”: “Lấy bút cho tớ!” và “Cậu cho tớ mượn bút được không?”. HS chọn cách nói lịch sự hơn và giải thích ngắn gọn bằng một lí do.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận ra cùng một việc cần nhờ nhưng cách nói khác nhau sẽ tạo cảm giác khác nhau; HS có tâm thế sẵn sàng đọc bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo hai thẻ lời thoại lên bảng và hỏi: “Nếu em là bạn được nhờ, em thích nghe cách nói nào hơn? Vì sao?”
Học sinh
HS quan sát hai thẻ, suy nghĩ và giơ tay chọn.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc to từng câu với giọng cộc lốc và giọng nhẹ nhàng; yêu cầu cả lớp lắng nghe.
Học sinh
HS đọc theo yêu cầu; cả lớp lắng nghe và nhận xét cảm giác khi nghe.
Giáo viên
GV nhận xét: “Cùng một việc nhờ, cách nói lễ phép khiến người nghe dễ vui lòng giúp. Hôm nay chúng ta cùng đọc câu chuyện về một chú dê và một chú cún.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài “Cảm ơn anh hà mã” và mở sách.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm hiểu cách nhờ, cách cảm ơn qua câu chuyện

Mục tiêu

Đọc rõ lời kể và lời nhân vật; giải thích nội dung bài bằng chi tiết cụ thể trong truyện.

Nội dung

HS đọc thầm, đọc nối tiếp và đọc phân vai (người kể, dê, cún, hà mã). Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 gồm 4 câu hỏi: Dê nhờ hà mã như thế nào? Cún chào và nhờ như thế nào? Hà mã phản ứng ra sao? Dê cảm thấy thế nào và nhận ra điều gì? Đọc nhấn mạnh giọng lời kể và lời nhân vật. Tóm tắt để học đọc của bài chỉ là tài liệu tham khảo; GV hướng dẫn HS đọc văn bản trong sách.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành; HS đọc rõ lời kể và lời nhân vật; HS nêu được điểm khác nhau giữa cách nhờ của dê và cún bằng chi tiết trong truyện.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn dê hỏi nhờ và đoạn cún chào, nhờ. Hướng dẫn HS đọc thầm, gạch dưới lời nhân vật, khoanh tròn từ chào hỏi và từ xưng hô. Phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm.
Học sinh
HS đọc thầm; gạch chân lời nhân vật; khoanh từ chào hỏi, xưng hô; nhận phiếu và đọc các câu hỏi trong phiếu.
Giáo viên
GV tổ chức đọc phân vai theo nhóm; đi quanh lớp kiểm tra và gợi ý: “Giọng cún nghe thế nào khi chào? Dê nói có điều gì khác?”
Học sinh
Nhóm đọc phân vai, thảo luận và ghi câu trả lời vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: “Dê nói cộc lốc, không chào. Cún chào hà mã trước, rồi nói lời đề nghị và xin giúp.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày; hỏi: “Vì sao hà mã vui vẻ giúp cún mà chưa giúp dê?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì cún chào và đề nghị lịch sự, còn dê nhờ cộc lốc nên hà mã chưa muốn giúp ngay.”
Giáo viên
GV chốt: Lời nói lịch sự giúp người nghe hiểu nhu cầu và cảm thấy được tôn trọng; khi được giúp cần cảm ơn; khi nhận ra mình nói chưa lễ phép thì cần sửa lại.
Học sinh
HS ghi ý chính vào vở hoặc phiếu; đọc lại lời nhân vật có giọng phù hợp.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Kể lại câu chuyện theo bốn chặng

Mục tiêu

Kể lại được diễn biến câu chuyện theo trình tự và nói được điều học được qua hoạt động nói và nghe.

Nội dung

Bốn chặng: (1) Dê và cún cần sang sông. (2) Dê nhờ hà mã nhưng cách nói chưa lịch sự. (3) Cún chào, đề nghị lịch sự và được hà mã giúp. (4) Dê nhận ra lỗi của mình và cảm ơn. Cặp đôi kể lại theo chặng, người nghe đặt câu hỏi: “Cún đã nói khác dê ở điểm nào?”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp kể được đủ bốn chặng theo đúng trình tự; HS trả lời được câu hỏi “Cún đã nói khác dê ở điểm nào?” bằng chi tiết cụ thể.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng phụ bốn chặng, đọc từng chặng và yêu cầu HS nói kèm hình ảnh tranh minh họa tương ứng.
Học sinh
HS quan sát bảng phụ và tranh; nhắc lại từng chặng theo thứ tự.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi kể lại, một bạn kể hai chặng đầu, bạn kia kể hai chặng sau; bạn nghe đặt câu hỏi để đối chiếu.
Học sinh
Cặp đôi luân phiên kể và hỏi – đáp. Dự kiến HS hỏi: “Cún đã nói khác dê ở điểm nào?” Trả lời: “Cún chào trước, xưng hô và nói lời đề nghị; dê nói cộc lốc.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp kể trước lớp và nhận xét về sự rõ ràng, đúng trình tự.
Học sinh
Các cặp kể trước lớp; cả lớp nhận xét bạn kể đã đủ bốn chặng chưa.
Giáo viên
GV hỏi: “Em học được điều gì từ câu chuyện?” và chốt: Khi nhờ vả cần chào, nói rõ và lễ phép; khi được giúp cần cảm ơn.
Học sinh
HS nêu điều học được, ví dụ: “Em cần chào trước khi nhờ bạn.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Viết chữ hoa M kiểu 2 và câu đề nghị, cảm ơn

Mục tiêu

Viết đúng nét chữ hoa M kiểu 2 và viết đúng câu có lời đề nghị, cảm ơn; trình bày sạch đẹp.

Nội dung

Chữ M kiểu 2 có ba nét: móc hai đầu, móc xuôi và nét lượn kết hợp cong tạo vòng nhỏ. Cỡ vừa cao 5 li, cỡ nhỏ 2,5 li. HS luyện từng nét theo mẫu trên bảng con, sau đó viết chữ M cỡ vừa, cỡ nhỏ và câu “Minh mời bạn cùng đọc sách.” trong vở Tập viết. Đồng thời HS viết mẫu câu đề nghị “Anh giúp em lấy quả bóng được không ạ?” và câu cảm ơn “Em cảm ơn anh ạ.” (viết cỡ nhỏ).

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ M kiểu 2 đúng ba nét, đúng độ cao; viết đúng câu “Minh mời bạn cùng đọc sách.” và hai mẫu câu đề nghị, cảm ơn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu chữ M kiểu 2 trên bảng, vừa viết vừa nói từng nét: “Nét một móc hai đầu, nét hai móc xuôi, nét ba lượn và tạo vòng nhỏ.”
Học sinh
HS quan sát, nhắc lại tên từng nét và thực hiện trên không trung.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS viết chữ M trên bảng con, sau đó viết cỡ vừa trong vở; kiểm tra tư thế ngồi và cách cầm bút; viết câu mẫu “Minh mời bạn cùng đọc sách.”.
Học sinh
HS viết bảng con rồi viết vở; đọc thầm câu vừa viết, đánh dấu chữ có độ cao chưa đúng.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, chọn 2–3 bài viết để nhận xét; yêu cầu cả lớp so sánh với mẫu.
Học sinh
HS đổi vở cho bạn cùng bàn, nhận xét về nét chữ, độ cao, khoảng cách giữa các chữ.
Giáo viên
GV chốt các lỗi thường gặp (nét lượn chưa tạo vòng nhỏ, chữ M cao quá 5 li) và hướng dẫn viết lại hai mẫu câu đề nghị, cảm ơn ở cỡ nhỏ.
Học sinh
HS viết lại phần còn lỗi và viết thêm hai mẫu câu đề nghị, cảm ơn.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập lời đề nghị, cảm ơn và chính tả s/x

Mục tiêu

Củng cố cách dùng lời đề nghị, lời cảm ơn, lời xin lỗi và chính tả s/x; sắp xếp đúng mạch truyện.

Nội dung

Thực hiện nhanh Phiếu học tập số 2 gồm các bài sau. (a) Ghép tình huống với lời nói: bắt đầu nhờ – “Em chào anh, anh giúp em với ạ.”; được giúp xong – “Em cảm ơn anh ạ.”; lỡ nói cộc lốc – “Em xin lỗi vì đã nói chưa lễ phép.” (b) Điền s hoặc x: {{1}}in lỗi; lịch {{2}}ự. (c) Chọn lời đề nghị phù hợp với một người lớn quen biết: A. Bác chỉ giúp cháu lối vào thư viện được không ạ?; B. Chỉ đường ngay!; C. Cô lấy giúp em quyển sách ấy với ạ.; D. Không đưa thì thôi! (d) Xếp việc theo mạch truyện: Dê và cún cần sang sông; Dê hỏi nhờ cộc lốc; Cún chào và nhờ hà mã lịch sự; Được giúp, dê hiểu ra cách cư xử cần sửa. HS đối chiếu với học liệu số NeoEdu sau khi làm.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (a) Bắt đầu nhờ – Em chào anh, anh giúp em với ạ.; Được giúp xong – Em cảm ơn anh ạ.; Lỡ nói cộc lốc – Em xin lỗi vì đã nói chưa lễ phép. (b) x (xin lỗi); s (lịch sự). (c) Đáp án A và C. (d) Dê và cún cần sang sông → Dê hỏi nhờ cộc lốc → Cún chào và nhờ hà mã lịch sự → Được giúp, dê hiểu ra cách cư xử cần sửa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu từng phần và nhắc: “Chính tả: xin lỗi viết bằng x, lịch sự viết bằng s.”
Học sinh
HS đọc đề, nhận phiếu và làm cá nhân trong thời gian ngắn.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS yếu; gợi ý với câu (c): “Người lớn quen biết cần xưng hô thế nào để lịch sự?”
Học sinh
HS làm bài; đổi phiếu với bạn kiểm tra chéo; dự kiến HS chọn A và C với lí do có xưng hô và nêu rõ việc cần nhờ.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS nêu đáp án từng phần; cả lớp kiểm tra bằng học liệu số NeoEdu nếu có thời gian.
Học sinh
HS trình bày đáp án và giải thích ngắn gọn; các bạn nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: Chào, cảm ơn, xin lỗi dùng ở các thời điểm khác nhau; khi nhờ cần có xưng hô và lời đề nghị lễ phép.
Học sinh
HS sửa lỗi trong phiếu và ghi nhớ các mẫu câu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đóng vai tình huống nhờ và cảm ơn an toàn

Mục tiêu

Vận dụng cách nhờ, cảm ơn, xin lỗi vào tình huống gần gũi; nhận biết hành vi an toàn khi gặp việc nhờ liên quan đến sông nước.

Nội dung

Nhóm 4 HS chọn một tình huống và đóng vai: (1) Nhờ bạn cho mượn thước, sau đó cảm ơn. (2) Lỡ nói cộc lốc khi nhờ bạn; xin lỗi rồi nhờ lại. (3) Nhờ người lớn đưa qua đường hoặc qua cầu. Sau khi đóng vai, cả lớp thảo luận: Khi cần sang sông hay đi qua chỗ nguy hiểm, em nên làm gì? Không tự ra sông hay tới gần hà mã thật; nhờ người lớn đưa qua cầu, đò theo quy định, không làm theo cảnh động vật chở bạn trong truyện.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm đóng được một vai hoàn chỉnh có lời đề nghị, lời cảm ơn hoặc lời xin lỗi; HS nêu được cách làm an toàn khi gặp tình huống sang sông.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu ba tình huống trên bảng và yêu cầu nhóm chọn một tình huống, phân vai, chuẩn bị 1 phút.
Học sinh
Nhóm chọn tình huống, phân vai và thống nhất lời nói.
Giáo viên
GV mời 2–3 nhóm đóng vai trước lớp; yêu cầu cả lớp chú ý đến lời chào, lời đề nghị và lời cảm ơn.
Học sinh
Nhóm đóng vai. Dự kiến lời nói: “Em chào bạn, bạn cho mình mượn thước một lát được không? Cảm ơn bạn nhé.”
Giáo viên
GV hỏi: “Nếu cần sang sông, em nên nhờ ai? Vì sao không tự đi qua?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Em nhờ người lớn đưa qua cầu hoặc đi đò theo quy định, vì tự ra sông rất nguy hiểm.”
Giáo viên
GV chốt nội dung bài học và nhắc HS luôn nói lời nhờ, cảm ơn lịch sự và giữ an toàn khi đi qua sông, không tới gần động vật nguy hiểm.
Học sinh
HS nhắc lại điều học được và cam kết thực hiện trong cuộc sống.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động đọc và tìm hiểu văn bản (nhóm 4 HS).

Câu 1: Dê nhờ hà mã như thế nào? Gạch chân lời dê nói.
Câu 2: Cún chào hà mã và nhờ như thế nào? Khoanh tròn từ chào hỏi và từ xưng hô.
Câu 3: Hà mã phản ứng ra sao với lời nhờ của dê và của cún?
Câu 4: Dê cảm thấy thế nào khi nhận ra cách nói của mình?
Bảng so sánh (điền vào vở):
- Cách nhờ của dê | Cách nhờ của cún | Kết quả
Nhóm thống nhất một điều học được từ câu chuyện và ghi vào dòng cuối phiếu.

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động luyện tập (cá nhân, đổi chéo kiểm tra).

Bài 1: Ghép tình huống với lời nói.
- Bắt đầu nhờ anh giúp → ?
- Được giúp xong → ?
- Lỡ nói cộc lốc → ?
  Lời nói để chọn: a) Em chào anh, anh giúp em với ạ. b) Em cảm ơn anh ạ. c) Em xin lỗi vì đã nói chưa lễ phép.
Bài 2: Điền s hoặc x: {{1}}in lỗi; lịch {{2}}ự.
Bài 3: Chọn lời đề nghị phù hợp với một người lớn quen biết.
A. Bác chỉ giúp cháu lối vào thư viện được không ạ?
B. Chỉ đường ngay!
C. Cô lấy giúp em quyển sách ấy với ạ.
D. Không đưa thì thôi!
Bài 4: Xếp việc theo mạch truyện (đánh số 1 đến 4).
- Cún chào và nhờ hà mã lịch sự.
- Dê và cún cần sang sông.
- Được giúp, dê hiểu ra cách cư xử cần sửa.
- Dê hỏi nhờ cộc lốc.

Hướng dẫn về nhà

Viết lại một lời nhờ lịch sự và một lời cảm ơn để nói với người thân trong gia đình; đọc cho người thân nghe và xin nhận xét.
Kể lại câu chuyện “Cảm ơn anh hà mã” cho người thân nghe theo bốn chặng, nói rõ cún đã nói khác dê ở điểm nào.
Luyện viết chữ M kiểu 2 cỡ vừa và cỡ nhỏ trong vở Tập viết; viết câu “Minh mời bạn cùng đọc sách.” ít nhất 2 dòng.
Ghi nhớ nguyên tắc an toàn: không tự ra sông, không tới gần động vật nguy hiểm; khi cần sang sông hãy nhờ người lớn đưa qua cầu hoặc đi đò theo quy định.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.