Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 10. Giao tiếp và kết nối

Giáo án Bài 20. Từ chú bồ câu đến in-tơ-nét

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được một số cách chuyển tin xưa và nay, phân biệt được cách liên lạc trước đây với cách đang dùng.
  • Giải thích được vì sao phương tiện liên lạc thay đổi nhưng nhu cầu hỏi thăm, chia sẻ tin tức vẫn không đổi, dựa vào chi tiết trong bài.
  • Nhận biết được từ chỉ sự vật (điện thoại, bức thư, bồ câu), từ chỉ hoạt động (gửi, gọi, trao đổi) và dùng đúng dấu chấm, dấu hỏi ở cuối câu.
  • Vận dụng được cách viết tin nhắn gồm người nhận, nội dung và người gửi; nêu được việc không gửi thông tin riêng cho người lạ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể và lời nhân vật; nghe và nói rõ ràng ý kiến của nhóm; viết được tin nhắn 2–3 câu có người nhận, lời hỏi thăm và dấu câu đúng.
  • Năng lực văn học: nhận ra các chi tiết về cách chuyển tin xưa và nay, dùng chi tiết để giải thích vì sao nhu cầu kết nối của con người vẫn gần gũi qua các thời kì.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc bài, tìm chi tiết trong văn bản để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra đáp án phần luyện tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm, trao đổi, thống nhất nội dung trên phiếu học tập và trình bày trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: lựa chọn phương tiện liên lạc phù hợp với từng nhu cầu và viết tin nhắn hỏi thăm người thân ở xa.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nhận biết việc cần nhờ người lớn giúp khi dùng điện thoại và đồ dùng điện trong gia đình; không tự ý cắm, rút điện.
  • Nhân ái: thể hiện tình cảm, lời hỏi thăm chân thành với người thân ở xa trong tin nhắn.
  • Trung thực: ghi đúng tên người nhận, điều muốn báo hoặc nhờ; không tự bịa thông tin khi trả lời câu hỏi.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ hình minh họa: bức thư, điện thoại, chim bồ câu, máy tính bảng, thư trong chai (in khổ lớn hoặc chiếu bằng máy chiếu).
  • Bảng phụ hoặc bảng lớp, phấn/bút viết bảng; khăn trải bàn có in sẵn hai cột “Cách cũ” và “Cách đang dùng” (dùng cho nhóm 4).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm/HS).
  • Máy chiếu hoặc máy tính kết nối mạng để dùng học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-20-tu-chu-bo-cau-den-in-to-net), dùng ở hoạt động Luyện tập.
  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai, Kết nối tri thức.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút dạ (nếu có) để viết nhanh các từ trong bài.
  • Bút màu để đánh dấu chi tiết trong bài đọc.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi: Chuyển tin qua các thời đại

Mục tiêu

Huy động vốn sống của HS về các cách liên lạc với người ở xa và dẫn vào bài học.

Nội dung

HS quan sát các thẻ hình (bức thư, điện thoại, chim bồ câu, máy tính bảng), nêu tên đồ vật và việc người ta làm với đồ vật đó; sau đó xếp thẻ vào cột “xưa” hoặc “nay”.

Sản phẩm dự kiến

Các thẻ hình được xếp vào hai cột “xưa” và “nay”; HS nêu được ít nhất 2 cách liên lạc và tên bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo các thẻ hình lên bảng và hỏi: “Các em nhìn tranh, nói tên đồ vật và việc người ta làm với đồ vật đó.”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời dự kiến: “Đây là điện thoại, dùng để gọi cho người ở xa.”

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các cặp, mỗi cặp nhận một thẻ và lên gắn vào cột “xưa” hoặc “nay”. GV hỏi: “Bạn nghĩ cách này xuất hiện trước hay sau?”

    Học sinh

    Các cặp thảo luận và gắn thẻ. Dự kiến trả lời: “Thư và bồ câu xuất hiện trước; điện thoại và in-tơ-nét xuất hiện sau.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình bày cách xếp thẻ và lí do.

    Học sinh

    Đại diện cặp nêu kết quả, các bạn bổ sung ý kiến.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nói: “Hôm nay chúng ta đọc bài Từ chú bồ câu đến in-tơ-nét để biết con người đã chuyển tin như thế nào qua các thời kì.” GV ghi tựa bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu cách liên lạc xưa và nay

Mục tiêu

Đọc rõ lời kể, nhận biết các cách liên lạc trước đây và đang dùng; giải thích được chi tiết trong bài bằng lời của mình.

Nội dung

Nhóm 4 HS dùng khăn trải bàn chia hai nhóm nội dung: cách liên lạc trước đây (thư nhờ bồ câu, thư trong chai) và cách đang dùng (điện thoại, in-tơ-nét, thư giấy vẫn được dùng). HS đọc đoạn về bồ câu và thư trong chai rồi hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành với hai cột cách cũ và cách đang dùng; HS giải thích được vì sao bồ câu không tự đem thư tới bất cứ nhà nào và vì sao thư trong chai không phải cách gửi tin khẩn đáng tin cậy.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, nhấn giọng khác nhau giữa lời kể và lời nhân vật. Hướng dẫn HS đọc thầm, gạch chân các cách liên lạc. Phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm và nêu câu hỏi: “Khi được huấn luyện, bồ câu quay về đâu?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và trả lời dự kiến: “Bồ câu quay về nơi quen.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu nhóm thảo luận và điền vào phiếu. GV hỏi: “Vì sao bồ câu không tự đem thư tới bất cứ nhà nào?”

    Học sinh

    Các nhóm thảo luận, điền phiếu. Dự kiến trả lời: “Vì bồ câu chỉ quay về nơi quen, không biết đọc địa chỉ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm treo phiếu lên bảng và hỏi: “Thư trong chai có phải cách gửi tin khẩn đáng tin cậy không? Vì sao?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến trả lời: “Không phải, vì thư trong chai có thể trôi dạt rất lâu.” Các nhóm khác bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: phương tiện liên lạc thay đổi qua thời gian, nhưng thư giấy vẫn được dùng và mục đích chuyển tin vẫn không đổi.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở, nêu lại một cách liên lạc cũ và một cách liên lạc mới.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Nhận biết từ chỉ sự vật, hoạt động và dấu câu

Mục tiêu

Phân biệt được từ chỉ sự vật và từ chỉ hoạt động; viết đúng tên “in-tơ-nét” và dùng đúng dấu chấm, dấu hỏi.

Nội dung

GV viết câu “Em gọi điện cho bà.” lên bảng và hỏi để tìm từ chỉ hoạt động. HS phân loại các từ điện thoại, bức thư, bồ câu, gửi, gọi, trao đổi; luyện chép đúng tên “in-tơ-nét” với dấu nối; xác định dấu câu kết thúc từng câu mẫu.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại đúng hai nhóm từ (sự vật: điện thoại, bức thư, bồ câu; hoạt động: gửi, gọi, trao đổi); chép đúng “in-tơ-nét”; chọn đúng dấu chấm hoặc dấu hỏi cho câu mẫu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu “Em gọi điện cho bà.” lên bảng, hỏi: “Em làm gì?” và “Điện thoại là gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Em gọi.” và “Điện thoại là đồ vật.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS làm việc theo cặp: ghép các từ vào hai cột “tên sự vật” và “hoạt động”; luyện chép tên “in-tơ-nét” trên bảng con. GV nhắc: không bỏ dấu nối khi chép tên.

    Học sinh

    Các cặp ghép từ, viết lại tên bài và đọc to kết quả trên bảng con.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc cột từ và kiểm tra. GV hỏi: “Khi chép tên bài, em cần chú ý điều gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Phải viết đúng dấu nối, không bỏ dấu nối ngẫu nhiên.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: dấu chấm kết thúc một thông báo; dấu hỏi kết thúc điều muốn biết. GV đọc mẫu “Bà đã nhận thư chưa?” và “Con nhớ bà nhiều.” để HS phân biệt.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, nêu lại quy tắc dùng dấu chấm và dấu hỏi.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết tin nhắn rõ ràng và an toàn khi dùng đồ dùng

Mục tiêu

Nhận biết cấu trúc tin nhắn rõ ràng; nêu được các quy tắc an toàn khi dùng điện thoại và đồ dùng trong gia đình.

Nội dung

GV đọc mẫu tin nhắn “Bà ơi, chiều nay con sẽ gọi hỏi thăm bà sau giờ học. Con mong bà có ngày vui. Minh.” HS tìm người nhận, điều muốn báo, người gửi; thảo luận các tình huống an toàn: không gửi địa chỉ, mật khẩu, ảnh riêng cho người lạ; nhờ người lớn khi dùng đồ điện.

Sản phẩm dự kiến

HS chỉ ra đúng ba phần của tin nhắn (người nhận, nội dung, người gửi) và nêu được ít nhất hai quy tắc an toàn khi dùng điện thoại hoặc đồ điện.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu tin nhắn và hỏi: “Tin nhắn này có mấy phần? Đó là những phần nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Có người nhận là bà, nội dung là chiều nay gọi hỏi thăm, người gửi là Minh.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS gạch chân từng phần trong tin nhắn và thảo luận theo cặp. GV hỏi: “Khi có người lạ hỏi địa chỉ nhà, em làm gì?”

    Học sinh

    HS gạch chân và thảo luận. Dự kiến trả lời: “Em không gửi địa chỉ, báo ngay cho bố mẹ hoặc người lớn.”

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp trình bày, hỏi thêm: “Khi dùng điện thoại hoặc đồ điện, em cần làm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Em nhờ người lớn, dùng tay khô, không tự cắm hay rút điện.”

  4. Giáo viên

    GV chốt và nhắc HS đọc tên nút, thao tác và cảnh báo trước khi dùng đồ dùng.

    Học sinh

    HS ghi vào vở ba phần của tin nhắn và hai quy tắc an toàn đã nêu.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Luyện tập: Chọn đúng, ghép đúng

Mục tiêu

Củng cố nhận biết từ chỉ sự vật, hoạt động, cách chọn phương tiện liên lạc và dấu câu; giải thích được lựa chọn của mình.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 2–7 trong sách, theo cặp. Có thể dùng bài tương tác trên trang bài học NeoEdu để đối chiếu. GV yêu cầu HS giải thích vì sao chọn đáp án.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (2) C – Nhu cầu hỏi thăm và chia sẻ thông tin; (3) B – Bồ câu được huấn luyện về nơi quen, không tự đọc địa chỉ; (4) muốn nghe giọng bà ngay – gọi điện; muốn gửi vài dòng để đọc sau – tin nhắn; muốn giữ nét chữ trên giấy – thư viết tay; (5) A, C, D – gửi, trao đổi, gọi; (6) Bà đã nhận thư chưa? – dấu hỏi (?); Con nhớ bà nhiều – dấu chấm (.); (7) A – không gửi, báo người lớn đáng tin.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu từng bài, hướng dẫn HS mở trang bài tập tương tác của NeoEdu nếu có thiết bị. GV hỏi: “Ở câu 2, em chọn đáp án nào? Vì sao?”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu. Dự kiến trả lời: “Em chọn C, vì bà và con cần hỏi thăm nhau.”

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm phiếu theo cặp, đi quan sát và hỗ trợ nhóm còn lúng túng ở câu 4 và câu 6.

    Học sinh

    Các cặp làm bài, thảo luận, ghi đáp án vào phiếu và kiểm tra lại dấu câu.

  3. Giáo viên

    GV chiếu đáp án, mời HS đối chiếu và nêu lí do ở câu 3 và câu 7.

    Học sinh

    HS đối chiếu. Dự kiến trả lời câu 3: “Bồ câu chỉ quay về nơi quen, không biết đọc địa chỉ.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: chọn phương tiện theo nhu cầu và sự tiện lợi của người nhận; thông tin riêng cần được bảo vệ.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong phiếu và ghi lại quy tắc chọn đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Viết tin nhắn hỏi thăm người thân ở xa

Mục tiêu

Vận dụng cách viết tin nhắn rõ ràng vào tình huống gần gũi: hỏi thăm người thân ở xa, có dấu câu đúng và không nêu thông tin riêng.

Nội dung

HS viết tin nhắn 2–3 câu gửi người thân ở xa (ông bà, cô chú, anh chị): có người nhận, lời hỏi thăm, nội dung rõ, người gửi; không ghi địa chỉ, số điện thoại thật hay mật khẩu. Sau đó, 3–4 HS đọc, cả lớp nhận xét theo tiêu chí: có người nhận, có lời hỏi thăm, dấu câu đúng.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một tin nhắn 2–3 câu đúng cấu trúc, ví dụ: “Bà ơi, dạo này bà có khỏe không? Con đã làm xong bài tập và đang chờ ngày cuối tuần để gọi cho bà. Con yêu bà. Minh.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Người thân đang ở xa, em muốn hỏi thăm họ. Em viết tin nhắn 2–3 câu.” GV hỏi: “Tin nhắn cần có những phần nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Có người nhận, lời hỏi thăm, nội dung và tên người gửi.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết vào vở hoặc phiếu, đi giúp HS còn lúng túng. GV hỏi: “Em có cần ghi địa chỉ nhà người thân không?”

    Học sinh

    HS viết tin nhắn. Dự kiến trả lời: “Em không cần ghi địa chỉ hay số điện thoại thật.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS đọc tin nhắn; hướng dẫn các bạn nhận xét theo ba tiêu chí: người nhận, lời hỏi thăm, dấu câu.

    Học sinh

    HS đọc và nhận xét bạn, ví dụ: “Bạn có dấu hỏi sau câu hỏi thăm, rất đúng.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết, khen các tin nhắn có tình cảm chân thành và giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi lại việc cần làm ở nhà và cam kết thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc bài “Từ chú bồ câu đến in-tơ-nét”, điền vào bảng dưới đây.

  • Cách liên lạc trước đây: ……………………………………………
  • Cách đang dùng: ……………………………………………
  • Cách vẫn được sử dụng: ……………………………………………
    Câu hỏi 1: Khi được huấn luyện, bồ câu quay về đâu?
    Câu hỏi 2: Vì sao bồ câu không tự đem thư tới bất cứ nhà nào?
    Câu hỏi 3: Vì sao thư trong chai không phải cách gửi tin khẩn đáng tin cậy?

Phiếu học tập số 2

Bài 2. Điều gì không đổi dù phương tiện liên lạc thay đổi?

  • A. Mọi người chỉ được gửi thư bằng chim
  • B. Điện thoại không truyền tin
  • C. Nhu cầu hỏi thăm và chia sẻ thông tin

Bài 3. Cách hiểu nào đúng về bồ câu đưa thư?

  • A. Bay tới bất cứ địa chỉ nào chỉ cần nghe tên
  • B. Được huấn luyện về nơi quen, không tự đọc địa chỉ
  • C. Biết đọc mọi bức thư

Bài 4. Nối mục đích với cách liên lạc phù hợp.

  • Muốn nghe giọng bà ngay, khi bà tiện: ………
  • Muốn gửi vài dòng để đọc sau: ………
  • Muốn giữ nét chữ trên giấy: ………
    (Chọn: gọi điện / tin nhắn / thư viết tay)

Bài 5. Chọn từ chỉ hoạt động liên lạc.

  • A. gửi B. điện thoại C. trao đổi D. gọi E. bức thư

Bài 6. Điền dấu kết thúc phù hợp.

  • Bà đã nhận thư chưa ……
  • Con nhớ bà nhiều ……

Bài 7. Khi tài khoản lạ hỏi địa chỉ nhà, em nên làm gì?

  • A. Không gửi, báo người lớn đáng tin
  • B. Gửi để được kết bạn nhanh
  • C. Gửi cả mật khẩu cho tiện

Hướng dẫn về nhà

  • Viết tin nhắn 2–3 câu hỏi thăm một người thân ở xa; nhờ bố mẹ kiểm tra và giúp gửi tới đúng người. Không ghi địa chỉ, mật khẩu hay ảnh riêng.
  • Viết 3–4 câu kể về một đồ dùng gia đình em dùng an toàn (tên đồ, cách dùng, việc cần người lớn giúp). Ví dụ: “Em dùng đèn bàn khi đọc sách. Em nhờ bố kiểm tra dây và cắm điện.”
  • Đọc lại bài “Từ chú bồ câu đến in-tơ-nét” và phần Ghi nhớ; kể lại cho người thân nghe một cách liên lạc xưa và một cách liên lạc ngày nay.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.