Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 10. Giao tiếp và kết nối

Giáo án Bài 18. Thư viện biết đi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên gọi “thư viện biết đi” và ích lợi chính của thư viện lưu động là mở rộng cơ hội đọc cho người dân ở nơi xa thư viện cố định.
Giải thích được vì sao sách được chở bằng xe buýt, tàu hoặc lạc đà tùy theo đường sá, sông biển, địa hình ở từng nơi.
Phân biệt được từ chỉ sự vật, người (thư viện, thủ thư, xe buýt, cuốn sách), từ chỉ hoạt động (đọc, mượn, trả) và đặt được câu có các từ đó.
Vận dụng được cách nói lịch sự khi mượn sách và trách nhiệm khi trả sách; viết được đoạn 4–5 câu giới thiệu một đồ dùng học tập quen thuộc.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể và lời nhân vật, nghe và nói đúng lời chào hỏi, lời hỏi mượn, lời cảm ơn; viết đúng chính tả các từ thư viện, thủ thư, xe buýt và viết được câu, đoạn ngắn về đồ dùng.
Năng lực văn học: nhận biết được chi tiết trong bài (sách được chở bằng xe buýt, tàu, lạc đà; ý nghĩa tên gọi “thư viện biết đi”) và dùng chi tiết đó để giải thích nội dung bài.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc văn bản, tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra đáp án theo phiếu học tập.
Giao tiếp và hợp tác: HS hợp tác theo nhóm khi thảo luận về phương tiện chở sách, đóng vai mượn sách và trình bày kết quả trước lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn cách ứng xử phù hợp trong tình huống mượn, trả sách và sáng tạo câu giới thiệu đồ dùng của mình.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: biết giữ gìn sách, trả sách đúng hẹn và báo cho thủ thư khi sách bị hư hỏng.
Nhân ái: biết chia sẻ sách với bạn bè và những người ở nơi xa thư viện, có ý thức tôn trọng người phục vụ thư viện.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Slide hoặc bảng phụ ghi tên bài, đoạn tóm tắt “Thư viện không chỉ ở trong một tòa nhà…” và các câu hỏi đọc hiểu.
Tranh minh họa xe buýt, tàu, lạc đà chở sách (vẽ hoặc in từ sách giáo khoa) và một tờ giấy khổ lớn để làm khăn trải bàn.
Phiếu học tập số 1 và phiếu bài tập in cho các nhóm; thẻ từ để ghép từ với nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-18-thu-vien-biet-di (dùng để chiếu bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai (Kết nối tri thức), vở ô li, bút chì, bút mực.
Bút màu hoặc bút dạ để ghi vào khăn trải bàn của nhóm.
Một đồ dùng học tập thật (hộp bút, cặp sách, thước) để mang đến lớp giới thiệu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai biết sách đi đâu?

Mục tiêu

Tạo hứng thú và gợi nhớ kinh nghiệm của HS về thư viện, về việc mượn sách.

Nội dung

Trò chơi “Đoán tên đồ vật”: GV đọc gợi ý, HS giơ tay đoán (ví dụ: “Nơi có rất nhiều sách, ai cũng có thể vào đọc và mượn về nhà” – thư viện).

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai từ chỉ sự vật liên quan đến thư viện và kể được một lần em đã đến thư viện hoặc mượn sách.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu trò chơi “Đoán tên đồ vật”, đọc lần lượt 3 gợi ý ngắn: thư viện, thủ thư, xe buýt. GV hỏi: “Các em đã từng đến thư viện chưa? Ở đó có những ai?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, giơ tay trả lời. Dự kiến: “Thư viện là nơi có nhiều sách.” “Có cô thủ thư ạ.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS kể nhanh một lần đến thư viện hoặc thư viện trường, hướng dẫn HS nói đủ câu.
Học sinh
HS kể nối tiếp. Dự kiến: “Em đến thư viện trường để mượn truyện, cô thủ thư rất vui vẻ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Nếu có một thư viện ở rất xa, không có đường đi, mọi người sẽ đọc sách bằng cách nào?”
Học sinh
HS trả lời tự do. Dự kiến: “Thư viện phải đến với mọi người.”“Có xe chở sách đến tận làng.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc bài Thư viện biết đi để xem sách có thể đi đến những nơi nào.” GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và mở sách Tiếng Việt 2, tập hai, trang bài 18.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc văn bản và tìm phương tiện chở sách

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể, tìm được chi tiết về phương tiện chở sách và giải thích được ích lợi của thư viện lưu động.

Nội dung

Đọc tóm tắt văn bản; thảo luận nhóm 4 theo kỹ thuật khăn trải bàn để trả lời hai câu hỏi: “Sách được chở bằng gì?” và “Vì sao làm như vậy?”. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có khăn trải bàn ghi ba phương tiện chở sách (xe buýt, tàu, lạc đà), mỗi phương tiện kèm một lí do phù hợp với địa hình; cá nhân hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn tóm tắt, nhấn giọng ở các từ “xe buýt”, “tàu”, “lưng lạc đà”. Phát khăn trải bàn và chia nhóm 4. GV nêu hai câu hỏi trọng tâm: “Sách được chở bằng gì?” và “Vì sao làm như vậy?”.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm đoạn tóm tắt. Nhóm trưởng nhận khăn trải bàn và chia việc.
Giáo viên
GV gợi ý: “Ở đường đất lầy, đường núi có dốc đá, phương tiện nào phù hợp?” GV đi quan sát, hỗ trợ nhóm còn lúng túng.
Học sinh
Mỗi thành viên đọc một phần, ghi phương tiện vào ô trên khăn trải bàn. Dự kiến: “Sách được chở bằng xe buýt vì đường đi được.” “Lạc đà đi được ở vùng sa mạc.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày; yêu cầu HS đọc đúng câu có lời nhân vật hoặc chi tiết trong bài để chứng minh.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Tên gọi thư viện biết đi nhấn mạnh sách được mang đến nơi người đọc khó tới thư viện cố định.”
Giáo viên
GV chốt: thư viện lưu động mở rộng cơ hội đọc, phương tiện thay đổi theo đường sá, sông biển, địa hình; “biết đi” là cách gọi hình ảnh vì giá sách không tự đi được. GV phát Phiếu học tập số 1 để HS làm cá nhân.
Học sinh
HS ghi ý chính vào vở và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Từ ngữ chỉ sự vật, hoạt động và cách mượn, trả sách

Mục tiêu

HS phân biệt được từ chỉ sự vật/người và từ chỉ hoạt động; nêu được cách nói lịch sự khi mượn sách và trách nhiệm khi trả sách.

Nội dung

Phân loại từ trong bài theo ba nhóm: sự vật/người (thư viện, thủ thư, xe buýt, cuốn sách) và hoạt động (đọc, mượn, trả). Đóng vai: một HS làm người mượn, một HS làm thủ thư, theo các bước chào, nêu tên sách, hỏi cách mượn, cảm ơn; khi trả, đúng hẹn và báo nếu sách hư hỏng.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại được các từ theo hai nhóm; mỗi cặp đóng vai một đoạn hội thoại mượn sách lịch sự, đúng quy định.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng các từ: thư viện, thủ thư, xe buýt, cuốn sách, đọc, mượn, trả. GV yêu cầu HS phân loại vào hai cột: “chỉ người, sự vật” và “chỉ hoạt động”.
Học sinh
HS đọc các từ, suy nghĩ và chuẩn bị ý kiến.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS làm việc theo cặp: một bạn đóng người mượn sách, một bạn đóng thủ thư. GV nhắc các bước: chào, nêu tên sách muốn tìm, hỏi cách mượn, cảm ơn. GV đưa ví dụ mẫu: “Thưa cô, em muốn mượn quyển truyện về loài chim ạ.”
Học sinh
HS đọc các từ và phân loại. Cặp đôi đóng vai. Dự kiến lời thoại: “Cô ơi, cô giúp em tìm sách về loài chim được không ạ?” “Được em, em nhớ ngày trả sách nhé.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đóng vai trước lớp và hỏi: “Bạn mượn sách đã lịch sự chưa? Vì sao em biết?” GV hỏi thêm: “Nếu phát hiện sách bị rách, em nên làm gì?”
Học sinh
HS nhận xét về lời nói và thái độ của bạn. Dự kiến: “Bạn chào cô và nói cảm ơn nên lịch sự.” “Em sẽ báo cho thủ thư để sửa sách.”
Giáo viên
GV chốt: thư viện, thủ thư, xe buýt, cuốn sách chỉ sự vật/người; đọc, mượn, trả chỉ hoạt động. Khi mượn cần lễ phép; khi trả cần đúng hẹn, không xé trang sách. GV lưu ý viết đúng chính tả: thư viện, thủ thư, xe buýt (giữ đúng dấu hỏi ở thủ).
Học sinh
HS ghi vở các từ đã phân loại và quy tắc ứng xử khi mượn, trả sách.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập từ ngữ và cách nói khi mượn sách

Mục tiêu

HS củng cố kiến thức về phương tiện chở sách, từ ngữ, cách ứng xử khi mượn sách và viết đúng chính tả; biết viết đoạn hội thoại ngắn.

Nội dung

Làm các bài tập 2 đến 8 trong sách. GV chiếu bài tập tương tác trên trang NeoEdu, HS làm nhanh vào vở; sau đó đổi chéo kiểm tra. Bài 8 làm theo cặp: viết cuộc trao đổi 2 lượt khi mượn sách.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (2) Câu hỏi: Vì sao xe mang sách tới làng có thể được gọi là thư viện biết đi? Đáp án B (nó di chuyển để đưa sách tới người đọc). (3) Câu hỏi: Ích lợi nào phù hợp nhất với vùng xa thư viện cố định? Đáp án A (giúp người dân tiếp cận sách mà không phải đi quá xa). (4) Ghép: thủ thư – người; xe buýt – phương tiện; mượn – hoạt động. (5) Chọn việc của người mượn sách có trách nhiệm: Đáp án A, B, D (trả đúng hẹn, giữ trang sách sạch, báo thủ thư khi phát hiện rách). (6) Điền tiếng: thư viện; xe buýt. (7) Lời nói lịch sự: Đáp án A (“Cô ơi, cô giúp em tìm sách về loài chim được không ạ?”). (8) Cuộc trao đổi 2 lượt, ví dụ: “Thưa cô, em mượn quyển truyện này về đọc được không ạ?” – “Được, em đăng kí và nhớ ngày trả nhé.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: làm bài 2 đến 7 vào vở, bài 8 làm theo cặp. GV nhắc HS đọc kĩ đề, chọn đáp án đúng và giải thích ngắn gọn. Mở học liệu số NeoEdu để HS đối chiếu.
Học sinh
HS đọc đề, làm bài vào vở.
Giáo viên
GV quan sát, hỗ trợ HS yếu; với bài 6, GV nhắc HS không đổi dấu thanh và phụ âm cuối khi viết thư viện, xe buýt.
Học sinh
HS làm bài cá nhân, sau đó đổi vở kiểm tra chéo. Cặp đôi thảo luận và viết cuộc trao đổi bài 8.
Giáo viên
GV đọc đáp án, yêu cầu HS giơ thẻ hoặc tự sửa. Mời 2 cặp đọc cuộc trao đổi bài 8, nhận xét về cách xưng hô và lời lịch sự.
Học sinh
HS đối chiếu và sửa bài. Dự kiến: “Em chọn B vì xe đưa sách đến người đọc.” “Bạn dùng ‘thưa cô’ và ‘ạ’ nên lịch sự.”
Giáo viên
GV nhận xét chung về mức độ hoàn thành, khen các cặp viết hội thoại tự nhiên và chỉ ra lỗi chính tả thường gặp.
Học sinh
HS ghi lại đáp án đúng và sửa lỗi trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Giới thiệu đồ dùng học tập của em

Mục tiêu

HS vận dụng cách viết về đồ dùng (tên, bộ phận/đặc điểm, công dụng, cách giữ) để viết và nói về một đồ dùng học tập của mình.

Nội dung

Mỗi HS mang đồ dùng thật đến lớp (hoặc vẽ hình), viết 4–5 câu giới thiệu theo mẫu: “Em có một hộp bút màu xanh. Hộp có khóa kéo và hai ngăn nhỏ…”. Trình bày trước nhóm; sau đó nhóm bình chọn cách giới thiệu rõ ràng nhất. Đọc thêm một bài về chuyện lạ đó đây, ghi nguồn và điều mới biết.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được đoạn 4–5 câu có tên đồ dùng, ít nhất hai đặc điểm/công dụng và một cách giữ gìn; nói trước nhóm được ít nhất 3 câu.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa mẫu đoạn văn về chiếc cặp: “Chiếc cặp của em có hai ngăn…” và nêu cấu trúc: tên → bộ phận/đặc điểm → công dụng → cách giữ.
Học sinh
HS quan sát mẫu, chọn một đồ dùng học tập của mình.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết nháp 4–5 câu, sau đó luyện nói trong nhóm. GV hướng dẫn HS dùng từ “giữ”, “đựng”, “có”, “dùng để”.
Học sinh
HS viết đoạn văn vào vở và nói thử với bạn. Dự kiến: “Em có một cái thước kẻ bằng nhựa. Thước có vạch chia số rõ ràng. Thước giúp em kẻ thẳng. Em giữ thước sạch và không bẻ cong.”
Giáo viên
GV mời 3 HS trình bày trước lớp. Hướng dẫn các bạn nhận xét theo tiêu chí: có đủ bốn ý không, câu có rõ ràng không.
Học sinh
HS trình bày, các bạn góp ý. Dự kiến: “Bạn giới thiệu đủ tên, công dụng và cách giữ nên dễ hiểu.”
Giáo viên
GV chốt: đọc một bài về chuyện lạ đó đây cần ghi nguồn và điều mới biết; không khẳng định mọi hình ảnh trên mạng đều là thật. Giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở và nhận xét bạn trình bày.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn tóm tắt bài Thư viện biết đi, trả lời các câu hỏi sau.

Câu 1. Sách có thể được đưa tới người đọc bằng những phương tiện nào? (khoanh vào ý đúng) a) xe buýt b) tàu c) lưng lạc đà d) máy bay
Câu 2. Điền vào chỗ trống: Sách được chở bằng ______ vì ______.
Câu 3. Tên gọi “thư viện biết đi” nhấn mạnh điều gì? (chọn một ý) a) Sách tự đi được b) Sách được mang tới nơi người đọc khó tới thư viện cố định c) Thư viện có nhiều xe đẹp
Câu 4. Phương tiện chở sách thay đổi theo yếu tố nào? (khoanh vào ý đúng) a) đường sá b) sông biển c) địa hình d) màu sắc xe
Câu 5. Em hãy nêu một ích lợi của thư viện lưu động đối với người dân ở vùng xa.
Lưu ý: Trả lời bằng câu đầy đủ, viết vào vở. Ghi rõ họ tên và lớp.

Hướng dẫn về nhà

Viết lại đoạn 4–5 câu giới thiệu về đồ dùng học tập của em (nếu chưa hoàn thiện trên lớp), chú ý dùng đủ tên, đặc điểm, công dụng và cách giữ.
Hỏi người lớn trong gia đình hoặc đọc thêm một bài về chuyện lạ đó đây; ghi lại nguồn tài liệu và một điều em mới biết. Không khẳng định mọi thông tin trên mạng là đúng nếu chưa kiểm tra.
Đọc lại bài Thư viện biết đi và nói cho người thân nghe tên gọi “thư viện biết đi” có nghĩa là gì.
Luyện viết đúng chính tả các từ: thư viện, thủ thư, xe buýt, cuốn sách.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.