Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 8. Hành tinh xanh của em

Giáo án Bài 15. Những con sao biển

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bài “Những con sao biển”: cậu bé nhặt từng con sao biển bị dạt lên bờ để đưa về nước, và người đàn ông băn khoăn vì không thể giúp hết.
Giải thích được vì sao cậu bé vẫn tin việc cứu từng con là có ý nghĩa, dựa vào chi tiết trong truyện.
Nhận biết được lời kể và lời nhân vật, đọc đúng ngữ điệu lời người đàn ông băn khoăn và lời cậu bé bình tĩnh, quả quyết.
Nêu được nghĩa và cách dùng các động từ chỉ hoạt động “cúi, nhặt, thả, tiến lại”, sắp xếp đúng trình tự việc làm.
Viết đúng chữ hoa Y cỡ nhỏ và viết đúng câu ứng dụng “Yến giữ bờ biển sạch.”
Vận dụng được cấu trúc “vấn đề – hành động – kết quả mong muốn” để nói một lời rủ bạn cùng bảo vệ môi trường an toàn.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể và lời nhân vật; viết đúng chữ hoa Y, từ chỉ hoạt động và câu ứng dụng; nói và nghe rõ ràng một lời rủ theo cấu trúc vấn đề – hành động – kết quả.
Năng lực văn học: nhận ra tình cảm trắc ẩn của cậu bé qua hành động và lời nói; dùng chi tiết trong truyện để giải thích ý nghĩa của hành động nhỏ.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc bài, tự đối chiếu đáp án phiếu học tập và tự điều chỉnh cách viết chữ Y theo mẫu.
Giao tiếp và hợp tác: HS đọc phân vai, trao đổi theo cặp và nhóm để thống nhất trình tự hành động và cách nói lời rủ bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn việc nhỏ có ích phù hợp với khả năng bản thân và đề xuất cách bảo vệ môi trường an toàn trong tình huống gần gũi.

3. Phẩm chất

Nhân ái: biết quan tâm đến sinh vật biển bị dạt lên bờ và sẵn sàng làm việc nhỏ có ích trong khả năng của mình.
Trách nhiệm: nhận ra giới hạn an toàn khi tham gia bảo vệ môi trường, biết báo người lớn khi thấy sinh vật mắc cạn và không tự xuống vùng nước sâu.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 2, tập hai (Kết nối tri thức), trang bài 15 “Những con sao biển”, tranh minh họa cậu bé nhặt sao biển trên bãi biển.
Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn đối thoại, các động từ “cúi, nhặt, thả, tiến lại” và câu ứng dụng “Yến giữ bờ biển sạch.”
Thẻ hình hoặc thẻ chữ: “cúi”, “nhặt”, “thả”, “tiến lại” để HS sắp xếp trình tự.
Mẫu chữ Y hoa cỡ nhỏ trên bảng và vở tập viết.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho mỗi nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-15-nhung-con-sao-bien), dùng để đối chiếu đáp án bài tập 2–7 trên máy chiếu.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở Tập viết 2 có ô li.
Bút chì, bút mực, tẩy.
Bảng con và bút dạ (dùng cho bài tập sắp xếp và viết nhanh).
Thẻ chữ hoặc phiếu học tập theo nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán hành động qua trò chơi diễn tả

Mục tiêu

Gợi nhớ vốn hiểu biết của HS về bãi biển và các hành động cụ thể, tạo tâm thế vào bài đọc.

Nội dung

GV diễn tả không lời một số hành động (cúi xuống, nhặt lên, thả xuống, đi lại gần); HS quan sát và gọi tên hành động. Sau đó GV hỏi: “Các con đã thấy sao biển ở đâu chưa?”

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các hành động và nêu được một hình ảnh liên quan đến bãi biển hoặc sinh vật biển.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô sẽ làm động tác, các con đoán xem cô đang làm gì nhé.” GV lần lượt cúi xuống, giơ tay nhặt một vật nhỏ, rồi thả xuống, sau đó bước lại gần một HS.
Học sinh
HS quan sát, giơ tay phát biểu và đoán hành động.
Giáo viên
GV hỏi: “Các con có biết ở bãi biển thường có những con vật nào không?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Con sao biển.” “Con cua.” “Con ốc.” “Có cát và sóng.”
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc câu chuyện về một cậu bé nhặt những con sao biển bị dạt lên bờ. Chúng ta cùng xem cậu làm gì và nghĩ gì nhé.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài “Những con sao biển” và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc và tìm hiểu lời kể, lời nhân vật

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể và lời nhân vật; giải thích được nội dung bài bằng chi tiết trong truyện, đặc biệt là cách nghĩ của cậu bé và băn khoăn của người đàn ông.

Nội dung

Đọc mẫu toàn bài; đọc phân vai theo nhóm 3 (người kể, cậu bé, người đàn ông); trao đổi các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1. Trọng tâm: vì sao người đàn ông băn khoăn; vì sao cậu bé vẫn cho rằng cứu từng con là có ích. Nhấn mạnh: không cứu được tất cả và cứu được một số vẫn có ích là hai điều không mâu thuẫn; lấy việc cậu tiếp tục giúp làm bằng chứng.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS đọc đúng lời kể và lời nhân vật; HS nêu được ít nhất hai chi tiết để giải thích cách nghĩ của cậu bé.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng lời người đàn ông (băn khoăn) và lời cậu bé (bình tĩnh, quả quyết). GV giao nhiệm vụ: “Nhóm 3 bạn đọc phân vai, bạn thứ nhất đọc lời kể, bạn thứ hai đọc lời cậu bé, bạn thứ ba đọc lời người đàn ông.”
Học sinh
HS lắng nghe, theo dõi trong sách; nhóm nhận vai và luyện đọc khoảng 3 phút.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm đọc phân vai trước lớp. Sau đó phát Phiếu học tập số 1 và hỏi: “Người đàn ông băn khoăn điều gì? Vì sao cậu bé vẫn tin việc cứu từng con là có ý nghĩa?”
Học sinh
HS đọc phân vai; các nhóm thảo luận và ghi đáp án vào phiếu. Trả lời dự kiến: “Ông băn khoăn vì có rất nhiều sao biển, cậu không thể giúp hết.” “Cậu bé nói: con sao biển này được về nước, con kia cũng vậy, như thế là có ích.”
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày; GV hỏi thêm: “Con thấy cậu bé là người như thế nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Cậu bé kiên trì.” “Cậu bé biết quan tâm đến con vật.” “Cậu bé không nản khi thấy còn nhiều sao biển.”
Giáo viên
GV tổng kết: “Không cứu được tất cả không có nghĩa là việc nhỏ vô ích. Cậu bé tiếp tục giúp là bằng chứng cho điều đó.” GV chốt ghi nhớ ngắn gọn về nội dung bài.
Học sinh
HS ghi nội dung chính vào vở hoặc sách; nhắc lại ý nghĩa của hành động nhỏ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Từ chỉ hoạt động và chữ hoa Y

Mục tiêu

HS nhận biết và dùng đúng các động từ “cúi, nhặt, thả, tiến lại” theo trình tự việc làm; viết đúng chữ hoa Y và câu ứng dụng.

Nội dung

HS sắp xếp thẻ động từ theo trình tự: người đàn ông tiến lại gần, cậu bé cúi xuống rồi nhặt, sau đó mới thả con sao biển xuống nước. Sau đó HS quan sát mẫu chữ Y hoa cỡ nhỏ (cao 4 li, nét kéo xuống dưới dòng cơ sở), viết vào bảng con và vở, rồi viết câu “Yến giữ bờ biển sạch.”

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng trình tự bốn động từ; viết được chữ Y đúng mẫu và câu ứng dụng đúng độ cao, khoảng cách chữ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn lên bảng bốn thẻ “cúi”, “nhặt”, “thả”, “tiến lại” không theo thứ tự. GV hỏi: “Muốn kể việc cậu bé làm, chúng ta cần xếp các việc này theo thứ tự nào?”
Học sinh
HS quan sát thẻ, suy nghĩ và giơ tay xin trả lời.
Giáo viên
GV mời 1 HS sắp xếp thẻ; cả lớp kiểm tra. GV hướng dẫn: “Cúi xuống rồi mới nhặt, nhặt xong mới thả.” Sau đó GV viết mẫu chữ Y lên bảng, chỉ điểm đầu nét, phần nét kéo xuống dưới dòng cơ sở.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Tiến lại, cúi, nhặt, thả.” HS quan sát và viết chữ Y vào bảng con 2 lần, sau đó viết câu “Yến giữ bờ biển sạch.” vào vở.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhận xét một số bài viết; yêu cầu HS đặt một câu có động từ “nhặt”.
Học sinh
HS đọc bài viết của mình; đặt câu, ví dụ: “Em nhặt vỏ ốc trên bãi biển.”
Giáo viên
GV chốt: các động từ chỉ hoạt động giúp kể việc theo đúng trình tự; chữ Y cần viết đúng mẫu, không ép hết vào 2,5 li.
Học sinh
HS nhắc lại trình tự các động từ và cách viết chữ Y.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện tập đọc hiểu, từ ngữ và chính tả

Mục tiêu

Củng cố hiểu nội dung, nghĩa từ, chính tả và trình tự hành động qua các bài tập đã cho; HS tự đối chiếu đáp án và sửa lỗi.

Nội dung

HS làm các bài tập 2–7 (bài 1 là phần đọc đã học). Làm theo cặp đôi: đọc đề, thảo luận, ghi đáp án vào Phiếu học tập số 2. GV dùng học liệu số NeoEdu để chiếu bài tập tương tác và kiểm tra đáp án.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đáp án: Câu 2: A. Câu 3: C. Câu 4: cúi xuống – hạ thấp đầu và thân; nhặt – cầm vật ở dưới lên; tiến lại – đi đến gần hơn. Câu 5: nhiều (tiếng có vần iêu và dấu huyền, không viết nhìu). Câu 6: A, B, D. Câu 7: (1) Người đàn ông thấy cậu bé liên tục cúi xuống; (2) Ông tới gần và nhận ra cậu đang giúp sao biển; (3) Ông nêu băn khoăn vì có quá nhiều con; (4) Cậu giải thích từng con được giúp đều có ý nghĩa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Các cặp làm lần lượt các câu 2 đến 7 trong Phiếu học tập số 2. Làm xong, đổi phiếu kiểm tra chéo.” GV nhắc: câu 6 có thể chọn nhiều đáp án.
Học sinh
HS đọc đề, thảo luận theo cặp đôi, ghi đáp án.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp còn lúng túng, đặc biệt câu 5 và câu 7. Sau đó GV chiếu đáp án từ học liệu số NeoEdu.
Học sinh
HS làm bài; khi đối chiếu, HS trả lời dự kiến: “Câu 2 chọn A vì cậu thấy được ích lợi với những con được giúp.” “Câu 5 viết nhiều vì tiếng nhiều có vần iêu, dấu huyền.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày đáp án câu 3 và câu 6, yêu cầu giải thích lý do chọn.
Học sinh
HS giải thích: “Câu 3 chọn C vì không làm hết việc lớn vẫn có thể làm một phần việc tốt.” “Câu 6 không chọn C vì trẻ không tự bơi ra xa để cứu con vật.”
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng, nhấn mạnh: giới hạn khả năng không xóa đi ích lợi của phần đã làm được; trẻ không tự ra vùng nước sâu, cần báo người lớn khi gặp tình huống nguy hiểm.
Học sinh
HS sửa lỗi trong phiếu (nếu có) và ghi chú đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 30 phút

Nói rủ bạn bảo vệ môi trường và viết việc nhỏ có ích

Mục tiêu

HS vận dụng cấu trúc vấn đề – hành động – kết quả để nói lời rủ bạn bảo vệ môi trường, viết được 2 câu về việc nhỏ có ích em làm hôm nay, và nhận biết giới hạn an toàn khi tham gia bảo vệ sinh vật biển.

Nội dung

Bước 1: GV dùng tình huống “Góc lớp còn vài mẩu giấy” để HS nói theo mẫu: “Góc lớp còn vài mẩu giấy. Cậu cùng mình nhặt giấy sạch bỏ vào thùng nhé. Nếu thấy mảnh kính, chúng mình gọi cô. Làm xong, góc lớp sẽ gọn hơn.” Bước 2: HS viết 2 câu về một việc nhỏ có ích em có thể làm hôm nay (bài 8). Lưu ý an toàn: không tự bắt, ném hoặc di chuyển động vật biển; báo người lớn khi thấy sinh vật mắc cạn; không tự xuống vùng nước sâu.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 3–4 câu rủ bạn theo cấu trúc vấn đề – hành động – kết quả. Viết được 2 câu về việc nhỏ có ích, ví dụ: “Em sẽ tắt đèn khi ra khỏi phòng không có ai. Việc ấy giúp tránh dùng điện không cần thiết.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống và mẫu lời nói: “Sân còn vỏ bánh. Em cùng bạn nhặt rác khô bỏ đúng thùng. Sân sẽ sạch hơn.” GV nhấn mạnh ba phần: vấn đề, hành động, kết quả mong muốn.
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại ba phần của lời nói.
Giáo viên
GV chia lớp thành nhóm 4, mỗi bạn nói một lời rủ theo tình huống khác nhau (ví dụ: sân trường, bãi biển trong tranh). GV nhắc: không rủ bạn làm việc nguy hiểm. Sau đó GV hướng dẫn HS viết 2 câu bài 8 vào vở.
Học sinh
HS luyện nói theo nhóm. Trả lời dự kiến: “Bãi biển còn rác, cậu cùng mình nhặt rác bỏ vào thùng nhé. Bãi biển sẽ sạch đẹp hơn.” HS viết câu về việc tự làm hằng ngày.
Giáo viên
GV mời 3 HS nói trước lớp và 2 HS đọc câu đã viết; GV hỏi: “Nếu gặp con vật mắc cạn trên bãi biển, con cần làm gì?”
Học sinh
HS trình bày; trả lời dự kiến: “Con sẽ báo người lớn.” “Con không tự xuống nước sâu để cứu con vật.”
Giáo viên
GV nhận xét về cách nói rủ bạn và cách viết câu; nhấn mạnh: việc nhỏ có ích phải an toàn và thực hiện được. GV giao bài về nhà.
Học sinh
HS tự nhận xét bản thân qua một câu, ví dụ: “Em đã nói rõ vấn đề và kết quả.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc lại đoạn đối thoại giữa cậu bé và người đàn ông, trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Người đàn ông băn khoăn điều gì?
Câu 2: Cậu bé nói việc cứu từng con sao biển có ý nghĩa gì?
Câu 3: Vì sao cậu bé vẫn tiếp tục giúp dù còn nhiều sao biển?
Câu 4: Em nhận xét về cậu bé qua một chi tiết trong truyện.
Gợi ý đáp án: Câu 1: Ông băn khoăn vì có rất nhiều sao biển, cậu không thể giúp hết. Câu 2: Mỗi con được về nước là có ích. Câu 3: Vì cậu thấy được ích lợi cụ thể với từng con được giúp. Câu 4: HS nêu chi tiết phù hợp, ví dụ “cậu liên tục cúi xuống nhặt sao biển”.

Phiếu học tập số 2

Câu 2: Cách suy nghĩ của cậu bé cho thấy điều gì? A. Giúp từng con vẫn có giá trị dù chưa giúp được hết; B. Chỉ khi giúp được tất cả mới nên bắt đầu; C. Cậu chắc chắn chỉ một mình cứu được mọi con.
Câu 3: Hai ý nào có thể cùng đúng? A. Không cứu được hết nên việc nhỏ luôn vô ích; B. Muốn giúp thì không cần chú ý an toàn; C. Không làm hết việc lớn nhưng một phần việc tốt vẫn có ích.
Câu 4: Nối động từ với nghĩa: cúi xuống – ; nhặt – ; tiến lại – (Nghĩa: hạ thấp đầu và thân; cầm vật ở dưới lên; đi đến gần hơn).
Câu 5: Chọn tiếng đúng: có … con sao biển (nhiều/nhìu).
Câu 6: Chọn việc bảo vệ bãi biển phù hợp trẻ lớp 2. A. Bỏ vỏ bánh vào thùng; B. Báo người lớn khi thấy con vật mắc cạn; C. Tự bơi ra xa để cứu con vật; D. Không mang san hô, sao biển sống về làm đồ chơi.
Câu 7: Sắp xếp theo trình tự được kể: (a) Ông nêu băn khoăn vì có quá nhiều con. (b) Người đàn ông thấy cậu bé liên tục cúi xuống. (c) Cậu giải thích từng con được giúp đều có ý nghĩa. (d) Ông tới gần và nhận ra cậu đang giúp sao biển.
Đáp án: Câu 2: A. Câu 3: C. Câu 4: cúi xuống – hạ thấp đầu và thân; nhặt – cầm vật ở dưới lên; tiến lại – đi đến gần hơn. Câu 5: nhiều. Câu 6: A, B, D. Câu 7: (b), (d), (a), (c).

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Những con sao biển” cho người thân nghe, đọc rõ lời kể và lời của cậu bé, người đàn ông.
Viết 2 câu về một việc nhỏ có ích em có thể làm hôm nay, ví dụ: “Em sẽ tắt đèn khi ra khỏi phòng không có ai. Việc ấy giúp tránh dùng điện không cần thiết.”
Luyện viết chữ Y hoa cỡ nhỏ và câu “Yến giữ bờ biển sạch.” mỗi dòng 1 lần trong vở Tập viết.
Cùng người thân quan sát xung quanh nhà và nói một lời rủ người thân làm việc bảo vệ môi trường theo cấu trúc vấn đề – hành động – kết quả. Nhắc nhở: không tự bắt, ném hoặc di chuyển động vật biển; khi thấy sinh vật mắc cạn, báo người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.