Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 8. Hành tinh xanh của em

Giáo án Bài 14. Cỏ non cười rồi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được diễn biến chính của câu chuyện: cỏ non bị giẫm nên buồn khóc, được bạn bảo vệ nên vui trở lại.
  • Đọc rõ lời kể và lời nhân vật, thay đổi giọng đọc theo từng chặng cảm xúc của cỏ.
  • Giải thích được vì sao tác giả để cỏ khóc, cười và vì sao lời nhắc “Mời bạn đi theo lối để giữ cỏ nhé” là lời nhắc lịch sự.
  • Vận dụng được các từ chỉ cảm xúc (thút thít, khóc nấc, nhoẻn miệng cười), cách phân biệt ch/tr (chăm cây, trồng cây) và cấu trúc việc – cách làm – người cùng làm – kết quả – cảm nghĩ để viết 4–5 câu về việc bảo vệ cây.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, lời nhân vật; nghe và nói đúng ngữ điệu cảm xúc; viết đúng chính tả ch/tr, viết được lời nhắc và 4–5 câu về việc bảo vệ cây.
  • Năng lực văn học: nhận biết cách tác giả nhân hoá cây cỏ (cỏ khóc, cười, chim tết chữ) và dùng chi tiết tưởng tượng đó để hiểu thông điệp giữ gìn thiên nhiên.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài để trả lời phiếu học tập và tự kiểm tra kết quả bài tập tương tác.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS cùng bạn trong nhóm đọc phân vai, thống nhất cách ghép thẻ, góp ý lời nhắc của bạn bằng lời nói lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra cách nhắc bạn không giẫm lên cỏ mới trồng và đề xuất việc làm cụ thể để giữ gìn cây xanh ở trường, ở nhà.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nhận ra việc giữ gìn cây cỏ, không giẫm lên bãi cỏ và đi đúng lối là việc của mỗi người trong không gian chung.
  • Nhân ái: biết thương cây cỏ và thể hiện sự quan tâm đến bạn bè bằng lời nhắc nhẹ nhàng, không mắng, không chế giễu.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai (Kết nối tri thức), bài 14 “Cỏ non cười rồi”.
  • Tranh minh họa bãi cỏ, cỏ non, chim én; thẻ hình mặt cười, mặt buồn, mặt khóc.
  • Bảng phụ hoặc giấy A0 kẻ bảng 3 chặng cảm xúc của cỏ; bảng ghi lời nhắc lịch sự và lời nhắc chưa lịch sự.
  • Phiếu học tập số 1, phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-14-co-non-cuoi-roi), dùng ở phần luyện tập trên máy chiếu hoặc bảng tương tác.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở ô li; bút chì, bút mực.
  • Bộ thẻ cảm xúc nhỏ (nếu có) hoặc giấy nháp để vẽ mặt cười, mặt khóc.
  • Bảng con và phấn/bút dạ để làm bài luyện tập nhanh.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán cảm xúc của cỏ

Mục tiêu

Tạo hứng thú vào bài; HS nhận ra cây cỏ có thể “có cảm xúc” trong câu chuyện và liên hệ với việc giữ gìn cây xanh.

Nội dung

GV treo tranh bãi cỏ xanh tươi và tranh bãi cỏ bị giẫm nát. HS quan sát, chơi trò “Đoán cảm xúc” bằng cách giơ thẻ mặt cười hoặc mặt buồn theo tình huống GV nêu: “Cỏ được tưới nước”, “Cỏ bị nhiều người giẫm lên”, “Có bạn nhắc mọi người đi đúng lối”.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất hai cảm xúc của cỏ tương ứng với tình huống và nêu được một điều có thể làm để cỏ vui.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo hai tranh (bãi cỏ xanh, bãi cỏ bị giẫm). Hỏi: “Các em thấy cỏ trong hai bức tranh có cảm giác thế nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Cỏ trong tranh 1 thấy vui vì xanh tươi.” “Cỏ trong tranh 2 thấy buồn vì bị giẫm.”

  2. Giáo viên

    GV nêu lần lượt ba tình huống, mời HS giơ thẻ mặt cười hoặc mặt buồn để thể hiện cảm xúc của cỏ.

    Học sinh

    HS giơ thẻ: cỏ được tưới nước (mặt cười); cỏ bị nhiều người giẫm (mặt buồn); có bạn nhắc đi đúng lối (mặt cười).

  3. Giáo viên

    GV mời 1–2 HS nói vì sao cỏ có cảm xúc đó. Hỏi: “Muốn cỏ vui thì chúng ta làm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Vì cỏ bị giẫm thì đau.” “Chúng ta đi đúng lối và không giẫm lên cỏ.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn: “Hôm nay, cô trò mình cùng đọc câu chuyện Cỏ non cười rồi để xem cỏ đã khóc, cười thế nào và vì sao.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài, mở sách ở trang bài 14.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 18 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện “Cỏ non cười rồi”

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể và lời nhân vật, nêu được diễn biến và thay đổi cảm xúc của cỏ qua ba chặng; giải thích được chi tiết cỏ khóc, cười dựa vào nội dung bài.

Nội dung

Ba nhóm đọc bài theo kĩ thuật “Ghép đoạn”: mỗi nhóm nhận một chặng (cỏ đang tươi vui; cỏ bị giẫm nên buồn; cỏ được giúp nên vui). Nhóm đọc thầm, gạch chân từ chỉ cảm xúc, điền Phiếu học tập số 1, rồi cử đại diện đọc to. Cả lớp nghe, bổ sung và thống nhất ba chặng cảm xúc, đọc lại lời nhân vật bằng giọng phù hợp với từng chặng.

Sản phẩm dự kiến

Bảng ba chặng cảm xúc của cỏ đã điền đúng trên Phiếu học tập số 1; câu trả lời đúng: đáp án B (được các bạn giúp bảo vệ) và đáp án A (cây được tả như người để gợi sự thương cảm).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, đọc rõ lời kể và lời nhân vật, thay đổi giọng theo cảm xúc của cỏ. Chia lớp thành 3 nhóm, giao chặng đọc và Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát cách đọc. Nhóm nhận phiếu, đọc thầm đoạn được giao và gạch chân từ chỉ cảm xúc.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Cỏ đang tươi vui thì có chuyện gì xảy ra? Vì sao cỏ bắt đầu khóc?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Có người giẫm lên cỏ nên cỏ đau.” “Cỏ khóc thút thít vì bị giẫm.”

  3. Giáo viên

    Mời mỗi nhóm đọc to đoạn của mình và nói cảm xúc của cỏ. Hỏi: “Vì sao tác giả để cỏ khóc và cười?”

    Học sinh

    Nhóm 1, 2, 3 đọc và trình bày. HS trả lời dự kiến: “Tác giả tả cỏ như người để chúng ta thương cây cỏ.” “Cỏ vui lại khi được bạn chim én bảo vệ.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt ba chặng trên bảng: tươi vui → buồn vì bị giẫm → vui vì được giúp. Nhấn mạnh: “Chi tiết cỏ khóc, cười giúp chúng ta nghĩ tới việc tránh làm hại cây.”

    Học sinh

    HS ghi ba chặng vào vở hoặc phiếu, đọc lại ba chặng cảm xúc theo nhịp.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Từ chỉ cảm xúc và lời nhắc lịch sự

Mục tiêu

HS nhận biết từ chỉ trạng thái cảm xúc khác nhau và phân biệt lời nhắc lịch sự với lời mắng, chế giễu.

Nội dung

Trò chơi “Ghép thẻ cảm xúc”: GV đưa thẻ từ thút thít, khóc nấc, nhoẻn miệng cười và thẻ biểu hiện (đang khóc nhỏ, khóc to, cười tươi). HS ghép cặp. Sau đó, GV so sánh hai lời nhắc: “Đồ phá hoại!” và “Mời bạn đi theo lối để giữ cỏ nhé.” HS nêu điểm khác nhau.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng cặp: thút thít – buồn, đang khóc nhỏ; nhoẻn miệng cười – vui, thân thiện; khóc nấc – khóc to, đau buồn. HS nêu được lời nhắc lịch sự là lời nói rõ việc nên làm, không công kích người nghe.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát thẻ từ và thẻ biểu hiện cho các nhóm, nêu luật chơi: ghép đúng cặp nhanh nhất và đọc to cặp đã ghép.

    Học sinh

    HS nhận thẻ, ghép theo nhóm 4, đọc thầm các từ.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Từ nào gợi cảm xúc buồn? Từ nào gợi cảm xúc vui?” Đưa ra hai lời nhắc trên bảng và hỏi: “Lời nhắc nào làm bạn dễ tiếp nhận hơn? Vì sao?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Thút thít là buồn.” “Nhoẻn miệng cười là vui.” “Lời nhắc mời bạn đi theo lối dễ nghe hơn, vì nói việc cần làm.”

  3. Giáo viên

    Mời 2 nhóm trình bày cặp đã ghép và giải thích. GV nhận xét, sửa ngữ điệu đọc.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “Thút thít – đang khóc nhỏ.” HS nêu: “Lời nhắc lịch sự không mắng, không chế giễu.”

  4. Giáo viên

    GV kết luận: “Lời nhắc tốt nêu việc cần làm. Không dùng lời mắng hay chế giễu.” Yêu cầu HS nhắc lại.

    Học sinh

    HS nhắc lại kết luận và ghi vào vở một lời nhắc lịch sự.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập chính tả và từ ngữ

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả các từ cỏ non, chim én, thút thít; phân biệt ch/tr trong chăm cây, trồng cây; ghép biểu hiện với cảm xúc.

Nội dung

HS làm bài trên bảng con và phiếu học tập số 2. GV dùng bài tập tương tác trên trang NeoEdu để kiểm tra nhanh: ghép biểu hiện với cảm xúc (bài 4), điền ch hoặc tr (bài 5), chọn hành động hợp với việc giữ công viên (bài 7). GV đọc cho HS viết nhanh một số từ khó.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: Bài 4: thút thít – buồn, đang khóc nhỏ; nhoẻn cười – vui, thân thiện; lo lắng – chưa yên tâm. Bài 5: {{1}} ăm cây → ch; {{2}} ồng cây → tr. Bài 7: đáp án A, C, D (đọc biển hướng dẫn; đi đúng lối ở khu mới trồng cỏ; nhờ người lớn khi thấy cây bị hại). Không chọn B (vứt túi ni lông vào bụi cây).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV mở bài tập tương tác trên NeoEdu, nêu yêu cầu từng bài. Nhắc HS: chăm viết ch, trồng viết tr.

    Học sinh

    HS mở sách, theo dõi yêu cầu, chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Chữ đầu của từ chăm là ch hay tr? Vì sao?” Đọc từng câu bài 5 và yêu cầu HS giơ bảng con.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Chăm viết ch.” “Trồng viết tr.” HS giơ bảng con: ch (chăm), tr (trồng).

  3. Giáo viên

    Mời HS làm bài 4 và bài 7 trên máy chiếu. Nhận xét, sửa lỗi phát âm và chính tả.

    Học sinh

    HS ghép cặp, chọn đáp án A, C, D và giải thích: “Không vứt rác vì làm bẩn không gian chung.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: ghép biểu hiện với cảm xúc đúng trong tình huống; phân biệt ch/tr theo nghĩa của từ.

    Học sinh

    HS sửa bài vào vở, đọc lại các từ cỏ non, chim én, thút thít.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Viết lời nhắc và câu về việc bảo vệ cây

Mục tiêu

HS viết được lời nhắc lịch sự không giẫm lên khu cỏ mới trồng, không mắng bạn; viết được mẫu câu về việc giữ gìn cây xanh.

Nội dung

HS làm bài trên Phiếu học tập số 2: viết một lời nhắc (bài 8) và đọc mẫu câu kể việc bảo vệ cây (bài 9), theo cấu trúc việc – cách làm – người cùng làm – kết quả – cảm nghĩ. GV đọc mẫu bài “Lớp em chăm bồn hoa trước cửa” để HS học cấu trúc.

Sản phẩm dự kiến

Lời nhắc mẫu (bài 8): “Bạn đi trên lối này nhé, cỏ mới trồng còn yếu lắm.” Đạt yêu cầu khi có lời nhắc nhẹ nhàng, nêu chỗ nên đi hoặc lí do, không xúc phạm. Câu mẫu (bài 9): Hôm qua, gió làm nghiêng chậu cây nhỏ. Em gọi bố ra xem. Em nhặt các lá khô trong chậu khi bố dựng cây lại. Chúng em đặt chậu ở chỗ bớt gió. Em vui vì cây đã đứng vững.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc yêu cầu bài 8 và bài 9, nêu tiêu chí: lời nhắc lịch sự; câu có đủ việc, cách làm, người cùng làm, kết quả, cảm nghĩ.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, suy nghĩ và viết nháp.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Nếu bạn đang giẫm lên cỏ mới trồng, em sẽ nói thế nào để bạn không buồn?” Gợi ý HS nêu lí do.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Bạn đi bên lối gạch nhé, để cỏ mới lớn được.” “Cỏ còn non, đi lên cỏ thì cỏ bị đau.”

  3. Giáo viên

    Mời 2 HS đọc lời nhắc và 1 HS đọc câu kể. Nhận xét về cách dùng từ, dấu câu.

    Học sinh

    HS đọc bài viết; các bạn nhận xét về lời nhắc và câu kể.

  4. Giáo viên

    GV chốt: lời nhắc lịch sự nêu việc nên làm; khi viết câu kể cần đủ năm ý theo cấu trúc.

    Học sinh

    HS sửa bài, ghi lời nhắc đã hoàn chỉnh vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em là người bảo vệ cây xanh

Mục tiêu

HS vận dụng từ ngữ, câu và cách viết trong bài vào một tình huống gần gũi ở trường hoặc nhà, nêu được việc có thể làm ngay để giữ gìn cây xanh.

Nội dung

Tình huống: Trước cổng lớp có bồn hoa mới trồng, nhiều bạn chạy qua làm cỏ bị giẫm. Theo cặp, HS viết 4–5 câu theo cấu trúc việc – cách làm – người cùng làm – kết quả – cảm nghĩ về việc em và bạn giúp bồn hoa, rồi kể lại trước lớp. HS cũng nêu một việc có thể làm ngay ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 4–5 câu viết đúng chính tả, có đủ năm ý; một lời nhắc lịch sự dành cho bạn khi chạy qua bồn hoa mới trồng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống, chia HS theo cặp, phát giấy nháp. Nhắc HS dùng lời nhắc lịch sự khi nói với bạn.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, cùng bạn thống nhất việc làm và người cùng làm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Các em có thể dùng tên bạn nào để kể việc làm? Kết quả là gì?”

    Học sinh

    HS viết nháp, trao đổi: “Em nhặt rác quanh bồn hoa. Bạn Lan tưới nước. Bồn hoa sạch hơn.”

  3. Giáo viên

    Mời 2–3 cặp đọc đoạn văn. GV nhận xét về nội dung và cách viết.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc đoạn văn và nói lời nhắc đã viết cho bạn.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: giữ gìn cây xanh bắt đầu từ việc nhỏ, đi đúng lối, không xả rác và nói lời nhắc nhẹ nhàng với bạn. Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ thông điệp và nhắc lại một việc sẽ làm ngay.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn được giao, trả lời các câu hỏi sau:

  • Chặng 1: Cỏ đang như thế nào? (Cỏ trông thế nào? Cỏ có cảm xúc gì?)
  • Chặng 2: Điều gì xảy ra với cỏ? Cỏ khóc ra sao? Vì sao cỏ khóc?
  • Chặng 3: Ai đã giúp cỏ? Cỏ cười thế nào?
    Điền vào bảng:
  • Chặng | Cỏ cảm thấy | Vì sao
  • Chặng 1: ……………………………
  • Chặng 2: ……………………………
  • Chặng 3: ……………………………
    Khoanh tròn đáp án đúng cho câu hỏi: Điều gì khiến tâm trạng cỏ thay đổi từ buồn sang vui?
    A. Không còn ai quan tâm.
    B. Được các bạn giúp bảo vệ.
    C. Bị giẫm nhiều hơn.

Phiếu học tập số 2

Phần 1: Điền ch hoặc tr vào chỗ trống.

  • {{1}}ăm cây
  • {{2}}ồng cây
    Phần 2: Viết một lời nhắc bạn không giẫm lên khu cỏ mới trồng. Lời nhắc cần nhẹ nhàng, nêu việc nên làm hoặc lí do, không mắng bạn.
  • Lời nhắc của em: ……………………………
    Phần 3: Viết 4–5 câu kể một việc em làm để giữ cây xanh, theo cấu trúc:
  • Việc em làm: ……………………………
  • Cách làm: ……………………………
  • Người cùng làm: ……………………………
  • Kết quả: ……………………………
  • Cảm nghĩ của em: ……………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Cỏ non cười rồi” ba lần, đọc rõ lời kể và lời nhân vật, thay đổi giọng theo cảm xúc của cỏ.
  • Viết 4–5 câu theo cấu trúc việc – cách làm – người cùng làm – kết quả – cảm nghĩ về một việc em làm để chăm sóc cây ở nhà hoặc ở trường.
  • Ghi lại một lời nhắc lịch sự em có thể nói với người thân khi thấy họ làm hại cây, rồi đọc cho người thân nghe.
  • Học sinh luyện thêm bài tập tương tác bài 14 trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-14-co-non-cuoi-roi) để tự kiểm tra.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.