Giáo án Bài 11. Sự tích cây thì là

Kích hoạt vốn hiểu biết về các loài rau gia vị và tạo tâm thế cho bài học về việc nghe hết lời người khác.

Trò chơi “Ai nghe hết câu?”: GV đọc chậm từng câu đố ngắn về rau gia vị nhưng dừng trước khi nói hết tên cây. HS chỉ được giơ tay đoán khi GV đọc xong câu. GV chọn 3 thẻ tên rau (rau mùi, rau răm, thì là) để HS chọn đáp án đúng.

HS nêu được tên 2–3 loài rau gia vị quen thuộc và nhận ra cần nghe hết lời trước khi trả lời.

Đọc đúng lời kể và lời thoại; xác định sự việc chính, nhân vật và chi tiết gây hiểu nhầm trong truyện.

GV đọc mẫu, HS đọc nhẩm, sau đó đọc nối tiếp theo đoạn. Nhóm 4 HS làm Phiếu học tập số 1: sắp xếp thẻ sự việc theo trình tự, tìm nhân vật và tìm chi tiết khiến cây nhỏ hiểu nhầm. Kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS ghi ý kiến cá nhân vào ô của mình, sau đó cả nhóm thống nhất ý chung vào ô giữa.

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh; sơ đồ 4 sự việc của truyện; một câu giải thích vì sao cây nhỏ hiểu nhầm.

Nhận biết cách nói lời đề nghị lịch sự và cách hỏi lại khi chưa nghe rõ; hiểu sự khác nhau giữa điều người nói định nói và điều người nghe tưởng.

Đóng vai theo cặp: một HS đóng vai trời (nói chậm, suy nghĩ), một HS đóng vai cây nhỏ (háo hức, nói chen). Sau đó đổi vai và thảo luận: cách nào lịch sự hơn? Cặp đôi tìm các câu: “Xin … giúp con … ạ.” và “Ý của cô là gì ạ?”.

HS nêu được ít nhất 2 mẫu câu đề nghị lịch sự và 1 mẫu câu hỏi lại khi chưa nghe rõ; giải thích được vì sao không nên nói chen.

Viết đúng chữ V hoa cỡ nhỏ và câu ứng dụng; phân biệt V với U.

GV hiển thị mẫu chữ V hoa cỡ nhỏ (cao 2,5 li), chỉ cách nối hai nét. HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết câu Vân tưới luống rau nhỏ. GV nhắc viết hoa tên riêng Vân.

Chữ V hoa đúng mẫu, nét nối rõ; câu Vân tưới luống rau nhỏ viết đúng độ cao, viết hoa tên Vân và phân biệt được V với U.

Vận dụng kiến thức về chi tiết hiểu nhầm, cách lắng nghe, cách nói lịch sự và chính tả l/n.

HS làm các bài tập 2 đến 6 của bài (trắc nghiệm giơ thẻ, ghép cách nói với mục đích, điền l hoặc n). GV dùng học liệu NeoEdu để HS kiểm tra nhanh một số câu trên màn hình sau khi làm xong bằng thẻ.
Đề 2: Chi tiết nào tạo sự hiểu nhầm hài hước? A. Các cây khác đã có tên; B. Cây nhận mấy tiếng trời đang suy nghĩ làm tên mình; C. Cây có lá nhỏ.
Đề 3: Bài học giao tiếp phù hợp nhất là gì? A. Nghe hết, hỏi lại khi chưa rõ; B. Nói chen để được đặt tên trước; C. Ai nói chậm đều không biết gì.
Đề 4: Ghép cách nói với mục đích: Xin cô nhắc lại giúp em ạ. / Em cảm ơn cô ạ. / Em xin lỗi vì đã nói chen. với các mục đích đề nghị, cảm ơn, xin lỗi.
Đề 5: Chọn các cách thể hiện biết lắng nghe. A. Đợi người nói dứt ý; B. Hỏi lại chỗ chưa hiểu; C. Tự kết luận khi mới nghe nửa câu; D. Nhìn và tập trung vào lời hướng dẫn.
Đề 6: Điền l hoặc n: cây thì {{1}}à; {{2}}ắng nghe.

Đáp án: Đề 2 là B (cây vội kết luận khi trời chưa nói xong). Đề 3 là A (nghe trọn và xác nhận giúp tránh hiểu nhầm). Đề 4: đề nghị nhắc lại – “Xin cô nhắc lại giúp em ạ.”; cảm ơn – “Em cảm ơn cô ạ.”; xin lỗi – “Em xin lỗi vì đã nói chen.” Đề 5 là A, B, D. Đề 6 là l và l (là, lắng).

Sắp xếp đúng trình tự các sự việc theo nguyên nhân – kết quả; viết lời đề nghị lịch sự khi chưa nghe rõ.

Bài 7: HS sắp xếp thẻ sự việc theo trình tự truyện. Bài 8: HS viết một lời đề nghị khi cô dặn bài nhưng em nghe chưa rõ, xưng hô em – cô, nêu rõ cần nhắc lại và nói lễ phép.
Đề 7: Xếp mạch câu chuyện: Trời đặt tên các cây; Cây nhỏ xin tên và kể ích lợi; Trời còn suy nghĩ, nói ngập ngừng; Cây nhỏ vội nhận tên là thì là.
Đề 8: Cô dặn bài nhưng em nghe chưa rõ. Viết một lời đề nghị phù hợp.

Đáp án Đề 7: thứ tự 1 – 2 – 3 – 4 như trên (sự vội vàng chỉ xảy ra sau lời xin và khi trời chưa nói xong). Đáp án Đề 8 (gợi ý): “Thưa cô, em chưa nghe rõ phần cuối, cô nhắc lại giúp em được không ạ?”. Phiếu học tập số 2 hoàn thành.

Vận dụng các kiến thức của bài để kể lại câu chuyện trong 3–4 câu và liên hệ với tình huống lắng nghe trong lớp học.

Mỗi cặp HS kể lại câu chuyện trong 3–4 câu, nêu rõ có nhân vật, cây xin tên, lời trời chưa nói xong và kết quả. Sau đó, cặp đôi đóng vai một tình huống trong lớp: cô dặn bài, bạn chưa nghe rõ và hỏi lại lịch sự. Về nhà: kể lại chuyện cho người thân nghe và viết lời đề nghị khi chưa hiểu.

Mỗi HS kể được câu chuyện trong 3–4 câu, nêu đúng chỗ cây nhỏ hiểu nhầm; đóng vai được tình huống nghe và hỏi lại lịch sự.