NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 8. Hành tinh xanh của em

Giáo án Bài 10. Khủng long

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được khủng long là loài sống từ thời rất xa xưa, một số loài đã tuyệt chủng và ngày nay người ta tìm hiểu chúng qua hóa thạch, nghiên cứu và mô hình.
  • Giải thích được hình dáng, bộ phận cơ thể của khủng long có liên quan thế nào đến việc săn mồi hoặc tự vệ.
  • Phân biệt được hóa thạch, tuyệt chủng và mô hình khi nói về khủng long.
  • Vận dụng được từ tả bộ phận (tinh tường, thính) và cách hỏi “thế nào”, “làm gì” để viết 3–4 câu giới thiệu một con vật em biết.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ, đúng các tiếng khủng long, hóa thạch, tuyệt chủng; lập bảng bộ phận – đặc điểm – tác dụng; viết 3–4 câu giới thiệu con vật.
  • Năng lực văn học: dùng chi tiết trong văn bản thông tin để giải thích nội dung bài đọc và nhận ra cách văn bản mô tả đặc điểm các loài vật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc sách, tự tìm thông tin theo câu hỏi và kiểm tra lại đáp án của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm, cặp đôi để thống nhất bảng thông tin và hỏi đáp về đặc điểm bộ phận cơ thể con vật.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn đúng từ hỏi, đúng nguồn thông tin và viết được đoạn văn giới thiệu con vật quen thuộc.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực đọc, tìm thông tin và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, bài viết.
  • Trách nhiệm: chọn nguồn thông tin đáng tin cậy như sách khoa học, bảo tàng, nghiên cứu khi tìm hiểu về động vật cổ.
  • Trung thực: không nhầm mô hình khủng long hay tranh dựng lại với con vật thật còn sống; chỉ viết những điều em biết chắc về con vật.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa khủng long trong sách Tiếng Việt 2, tập hai, hoặc tranh in khổ lớn; thẻ từ ghi các bộ phận (mắt, tai, mũi, đuôi, giáp, sừng, răng, chân).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi câu hỏi “Đôi mắt thế nào?”, “Chân làm gì?” và các tiếng khó: khủng long, hóa thạch, tuyệt chủng.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in đủ cho nhóm và cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-10-khung-long), dùng để chiếu bài đọc và kiểm tra bài tập 2–7.
  • Bảng con, bút dạ để HS giơ đáp án.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai.
  • Vở Tập viết hoặc vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút dạ (nếu có).
  • Thẻ từ bộ phận cơ thể do nhóm chuẩn bị hoặc phát, nếu GV yêu cầu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán con vật thời xa xưa

Mục tiêu

Gợi nhớ vốn hiểu biết về con vật và tạo hứng thú vào bài “Khủng long”.

Nội dung

HS quan sát tranh khủng long, nói tên con vật và trả lời câu hỏi về thời gian sống, bộ phận cơ thể nổi bật.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên con vật trong tranh và một điều em biết về nó, ví dụ “Khủng long sống từ rất lâu trước đây”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh khủng long và hỏi: “Các em thấy con vật nào trong tranh? Con vật này sống ở thời nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay trả lời. Dự kiến: “Đây là khủng long. Nó sống từ rất lâu, rất lâu trước đây.”

  2. Giáo viên

    GV chỉ vào mắt, đuôi trong tranh và hỏi: “Đôi mắt con vật này thế nào? Cái đuôi dùng để làm gì?”

    Học sinh

    HS chỉ tranh và trả lời theo ý hiểu. Dự kiến: “Đôi mắt to. Cái đuôi để tự vệ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nói một câu về con vật trong tranh, khuyến khích dùng từ “thế nào”, “làm gì”.

    Học sinh

    2 HS nói trước lớp. Dự kiến: “Khủng long có cái đuôi dài, giúp nó tự vệ.”

  4. Giáo viên

    GV khen và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài Khủng long để biết thêm về loài vật rất xa xưa này.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở sách Tiếng Việt 2 trang bài 10.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và lập bảng thông tin về khủng long

Mục tiêu

Đọc đúng văn bản, tìm thông tin theo câu hỏi và lập bảng bộ phận – đặc điểm – tác dụng.

Nội dung

GV đọc mẫu toàn bài. Nhóm 4 HS đọc thầm, tìm trong bài các bộ phận cơ thể khủng long, đặc điểm và tác dụng của chúng, rồi điền vào Phiếu học tập số 1. Nhóm lưu ý: khủng long rất đa dạng, không phải loài nào cũng to, ăn thịt hay có cấu tạo giống nhau.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã điền đầy đủ theo nhóm, kèm 1–2 câu nói về tác dụng của một bộ phận.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, đọc rõ các tiếng khủng long, hóa thạch, tuyệt chủng. Sau đó phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: “Các nhóm tìm bộ phận, đặc điểm và tác dụng của bộ phận đó.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo. Nhóm trưởng nhận phiếu và phân công đọc, ghi, kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Bộ phận này giúp con vật làm gì?” Nhắc HS dùng câu hỏi “bộ phận ấy giúp ích gì” để tìm tác dụng.

    Học sinh

    Nhóm đọc, tìm và ghi vào phiếu. Dự kiến: “Mắt tinh tường: giúp phát hiện con mồi.” “Giáp: giúp tự vệ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày bảng thông tin và hỏi thêm: “Vì sao không phải khủng long nào cũng giống nhau?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Vì khủng long rất đa dạng, có loài to, có loài nhỏ, ăn thịt hoặc không ăn thịt.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: khủng long sống từ thời rất xa xưa, một số loài đã tuyệt chủng; ngày nay ta tìm hiểu qua hóa thạch, nghiên cứu và mô hình. GV nhắc HS ghi bảng vào vở.

    Học sinh

    HS ghi nhớ nội dung chốt và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Từ tả bộ phận và cách đặt câu hỏi

Mục tiêu

Nhận biết từ tả khả năng của bộ phận (tinh tường, thính) và phân biệt câu hỏi về đặc điểm với câu hỏi về hoạt động.

Nội dung

GV dùng câu hỏi “Đôi mắt thế nào?” và “Chân làm gì?” để so sánh. HS chơi trò “Hỏi nhanh – đáp đúng” với thẻ bộ phận cơ thể theo cặp đôi. Đồng thời luyện đọc các tiếng khủng long, hóa thạch, tuyệt chủng.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt và trả lời đúng ít nhất 3 cặp câu hỏi – đáp về bộ phận; đọc đúng các tiếng khó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hai câu lên bảng: “Đôi mắt thế nào?” và “Chân làm gì?” Hỏi: “Câu nào hỏi về đặc điểm, câu nào hỏi về hoạt động?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Đôi mắt thế nào” hỏi đặc điểm; “Chân làm gì” hỏi hoạt động.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi: một bạn rút thẻ bộ phận và hỏi, bạn kia trả lời bằng từ tả đúng, ví dụ “Đôi mắt tinh tường”, “Đôi tai thính”. Sau đó đổi vai.

    Học sinh

    Cặp đôi hỏi đáp theo thẻ. Dự kiến: “Đôi tai thế nào?” – “Đôi tai thính.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp đôi trình bày trước lớp, nhận xét ngữ điệu và cách dùng từ.

    Học sinh

    Các cặp đôi trình bày câu hỏi – đáp của mình.

  4. Giáo viên

    GV chỉ bảng từ khủng long (chú ý dấu hỏi ở khủng), hóa thạch (chú ý dấu nặng ở thạch), tuyệt chủng; cho cả lớp đọc theo 2 lần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, sau đó đọc cá nhân các từ khó.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập: chọn đáp án và ghép từ

Mục tiêu

Củng cố hiểu bài về đặc điểm, từ ngữ, cách hỏi và chính tả trong bài.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 2, 3, 4, 5, 6 của bài tập sách. HS giơ bảng con đáp án trắc nghiệm, sau đó ghép từ với nghĩa và điền kh hoặc h. Có thể dùng học liệu số NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: Bài 2: C (tác dụng của bộ phận). Bài 3: B (các loài có hình dáng và thức ăn khác nhau). Bài 4: hóa thạch – dấu tích sinh vật xưa lưu trong đất đá; tuyệt chủng – không còn cá thể sống của loài; mô hình – vật dựng lại để hình dung. Bài 5: C (Mắt khủng long thế nào?). Bài 6: khủng long (kh), hóa thạch (h).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, chiếu bài 2 và 3 lên bảng, đọc từng ý A, B, C và yêu cầu HS chọn đáp án bằng bảng con.

    Học sinh

    HS đọc đề, suy nghĩ và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức bài 4 (ghép từ) bằng cách mời HS lên nối thẻ với nghĩa; sau đó hướng dẫn bài 5 và 6 làm cá nhân rồi kiểm tra cặp đôi.

    Học sinh

    HS giơ bảng con: bài 2 chọn C, bài 3 chọn B, bài 5 chọn C. HS lên nối từ hóa thạch, tuyệt chủng, mô hình với nghĩa, điền kh vào khủng long và h vào hóa thạch.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao không chọn A ở câu 3?”, “Vì sao mô hình khủng long không phải con vật còn sống?”

    Học sinh

    HS giải thích. Dự kiến: “Vì khủng long có nhiều kích thước và thức ăn khác nhau.” “Vì mô hình là vật dựng lại để hình dung.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, nhận xét và sửa lỗi dấu thanh khi viết từ.

    Học sinh

    HS đối chiếu và sửa bài vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Chọn nguồn thông tin đáng tin cậy

Mục tiêu

Nhận biết nguồn thông tin đáng tin cậy khi tìm hiểu về động vật cổ đã tuyệt chủng.

Nội dung

GV nêu bài 7 gồm các ý A, B, C, D. HS thảo luận nhóm đôi, chọn các nguồn đúng và giải thích lý do. GV nhắc phân biệt trò chơi có thể hư cấu với nguồn nghiên cứu.

Sản phẩm dự kiến

Đề: Chọn nguồn giúp tìm hiểu động vật cổ đã tuyệt chủng: A. Hóa thạch được nghiên cứu; B. Sách khoa học phù hợp tuổi; C. Khẳng định trong trò chơi luôn là sự thật; D. Trưng bày có thuyết minh ở bảo tàng. Đáp án: A, B, D (C là sai vì trò chơi có thể hư cấu).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài 7 và nêu nhiệm vụ: “Các nhóm đôi thảo luận, chọn các nguồn đúng và giải thích lý do.”

    Học sinh

    Cặp đôi đọc đề, thảo luận và thống nhất đáp án.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Vì sao khẳng định trong trò chơi không đáng tin hoàn toàn?”

    Học sinh

    Cặp đôi trao đổi. Dự kiến: “Trò chơi có thể thêm chi tiết cho vui, không phải kết quả nghiên cứu.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày, ghi các nguồn đúng lên bảng.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày: “Chọn A, B, D vì đó là hóa thạch được nghiên cứu, sách khoa học và bảo tàng có thuyết minh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: muốn tìm hiểu động vật cổ, nên dùng nguồn khoa học và đáng tin cậy.

    Học sinh

    HS ghi đáp án và lý do vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 18 phút

Viết giới thiệu một con vật em biết

Mục tiêu

Vận dụng từ tả bộ phận, cách đặt câu hỏi và cách viết 3–4 câu để giới thiệu một con vật gần gũi.

Nội dung

HS chọn một con vật em biết (ví dụ mèo, cá vàng, gà), viết 3–4 câu gồm: tên con vật, hình dáng nổi bật, nơi sống hoặc việc thường làm, và điều em muốn bảo vệ. Có thể đặt 1 câu hỏi về đặc điểm một bộ phận. Mẫu tham khảo: “Cá vàng là con vật nuôi em biết. Thân cá nhỏ, đuôi xòe như chiếc quạt. Cá bơi trong bể sạch. Em chỉ cho cá ăn theo hướng dẫn của bố.” Bài viết chỉ dùng điều em biết chắc.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 3–4 câu giới thiệu một con vật, có ít nhất một câu nêu bộ phận và một câu hỏi về đặc điểm bộ phận đó (ví dụ: “Đuôi cá vàng xòe rộng. Đuôi cá vàng có đặc điểm thế nào?”).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu viết, đọc mẫu “Cá vàng là con vật nuôi em biết…” và gợi ý các ý: tên, hình dáng, nơi sống, điều muốn bảo vệ.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn con vật mình biết và nêu nhanh một ý trong bài viết.

  2. Giáo viên

    GV bao quát lớp, hướng dẫn HS viết nháp 8 phút; gợi ý dùng từ tinh tường, thính và câu hỏi “... thế nào?”. Sau đó yêu cầu HS đổi vở cặp đôi để đọc và góp ý.

    Học sinh

    HS viết bài vào vở. Dự kiến: “Mèo là con vật em thường gặp. Mèo có bộ râu dài và móng vuốt sắc. Mèo đi nhẹ trên nền nhà. Em thích ngắm mèo cuộn tròn khi ngủ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc bài trước lớp, khen những câu dùng đúng từ tả và câu hỏi.

    Học sinh

    3 HS đọc bài, các bạn nhận xét về nội dung và cách viết.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, nhắc HS viết đúng dấu câu, chữ hoa đầu câu; chốt rằng khi giới thiệu con vật cần dùng điều mình biết chắc.

    Học sinh

    HS chỉnh sửa bài viết và lưu vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: .................. Đọc bài “Khủng long” và điền bảng sau:

  • Cột 1: Bộ phận cơ thể khủng long (ví dụ: mắt, đuôi, giáp, sừng, răng)
  • Cột 2: Đặc điểm của bộ phận đó (ví dụ: tinh tường, thính, xòe rộng, cứng chắc)
  • Cột 3: Tác dụng của bộ phận (săn mồi, phát hiện con mồi, tự vệ)

Câu hỏi thảo luận:

  • Khủng long sống vào thời nào?
  • Vì sao không phải khủng long nào cũng to, ăn thịt hoặc có cấu tạo giống nhau?
  • Ngày nay, người ta tìm hiểu khủng long qua những cách nào?

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ..................
Bài 2. Thông tin nào cần tìm khi hỏi “bộ phận ấy giúp ích gì”?

  • A. Chỉ màu của bìa sách
  • B. Tên người đang cầm sách
  • C. Tác dụng của bộ phận

Bài 3. Nhận xét nào tránh hiểu sai về khủng long?

  • A. Mọi khủng long đều có cùng kích thước
  • B. Các loài có hình dáng và thức ăn khác nhau
  • C. Mọi khủng long đều ăn thịt

Bài 4. Nối từ với thông tin phù hợp:

  • hóa thạch – ?
  • tuyệt chủng – ?
  • mô hình – ?
    (Các ý để chọn: không còn cá thể sống của loài; vật dựng lại để hình dung; dấu tích sinh vật xưa lưu trong đất đá)

Bài 5. Câu hỏi nào tìm đặc điểm của mắt?

  • A. Khủng long sống khi nào?
  • B. Khủng long đang làm gì?
  • C. Mắt khủng long thế nào?

Bài 6. Điền kh hoặc h:

  • {{1}}ủng long
  • {{2}}óa thạch

Bài 7. Chọn nguồn giúp tìm hiểu động vật cổ đã tuyệt chủng:

  • A. Hóa thạch được nghiên cứu
  • B. Sách khoa học phù hợp tuổi
  • C. Khẳng định trong trò chơi luôn là sự thật
  • D. Trưng bày có thuyết minh ở bảo tàng

Hướng dẫn về nhà

  • Viết lại đoạn 3–4 câu giới thiệu con vật em biết vào vở, sửa lỗi dấu thanh và dấu câu sau khi có góp ý của bạn.
  • Hỏi người thân hoặc xem sách, tranh về khủng long; ghi lại 1 bộ phận cơ thể và 1 câu hỏi “thế nào” hoặc “làm gì” về bộ phận đó để chia sẻ trong tiết sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.