Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 8. Hành tinh xanh của em

Giáo án Bài 12. Bờ tre đón khách

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên các vị khách trong bài (cò, bồ nông, bói cá, chim cu, ếch) và nhận ra bờ tre trở nên rộn ràng nhờ tiếng kêu, tiếng hót, dáng vẻ của các vị khách.
Giải thích được vì sao bài thơ tả bờ tre là ngôi nhà chung đón các bạn nhỏ, dựa trên chi tiết trong bài.
Nhận biết được hai tiếng cùng vần (mừng – bừng) và phân biệt được cùng vần với cùng âm đầu.
Vận dụng được dấu phẩy giữa các tên trong phần liệt kê, dấu chấm kết thúc câu và không tách dấu phẩy giữa tên con vật với hoạt động của nó.
Viết được 4–5 câu tả một con vật theo trình tự: tên – hình dáng – hoạt động – tình cảm hoặc cách bảo vệ.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ lời kể, đọc nhẹ và vui, làm rõ tên các vị khách; viết đúng dấu phẩy, dấu chấm trong liệt kê và trong đoạn tả 4–5 câu; nói rõ ràng khi trình bày ý kiến.
Năng lực văn học: cảm nhận không khí rộn ràng, sum họp của bờ tre; hiểu cách tả sinh động “bờ tre đón khách” và liên hệ với tình yêu thiên nhiên.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự đối chiếu đáp án với văn bản và tự sửa lỗi dấu câu trong bài viết của mình.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, trao đổi ý kiến để giải thích nội dung bài và trình bày kết quả trước lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn con vật yêu thích và sắp xếp các câu tả theo trình tự hợp lí.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập và bài viết 4–5 câu tả con vật.
Trách nhiệm: nêu được việc làm nhỏ để bảo vệ môi trường, nơi sống của chim và ếch (ví dụ không bắt chim, không vứt rác ra đồng ruộng).
Nhân ái: yêu quý các loài vật, biết đối xử nhẹ nhàng và không làm hại chúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh minh họa bài “Bờ tre đón khách” trong sách Tiếng Việt 2, tập hai.
Bảng phụ hoặc thẻ chữ ghi các tên con vật: cò, bồ nông, bói cá, chim cu, ếch.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in đủ cho các nhóm).
Máy tính, máy chiếu và học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-12-bo-tre-don-khach).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai.
Vở bài tập Tiếng Việt 2, bút chì, bút màu, thước kẻ.
Thẻ từ (hoặc giấy nháp nhỏ) để ghép từ và ghép dấu câu khi làm việc nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tên con vật bay đến bờ tre

Mục tiêu

Huy động vốn sống của HS về các loài chim, ếch quen thuộc và tạo hứng thú trước khi vào bài.

Nội dung

GV đưa tranh bờ tre có nhiều con vật nhưng che bớt một phần. HS đoán tên con vật qua gợi ý về tiếng kêu hoặc dáng bay. Lớp chơi “Ai nhanh hơn” theo tổ.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên ít nhất ba con vật xuất hiện trên tranh và nêu được một đặc điểm của mỗi con (ví dụ: cò chân dài, ếch kêu ồm ộp).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh bờ tre đã che bớt và nêu luật chơi: mỗi tổ cử một bạn đoán tên con vật khi GV đưa gợi ý. GV hỏi: “Các em có biết con vật nào thường đậu ở bờ tre hoặc bờ ao không?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, quan sát tranh và suy nghĩ về các con vật đã biết.
Giáo viên
GV đọc gợi ý ngắn: “Con vật này có cái cổ dài, chân cao, thường đứng ở ruộng.” Sau đó GV khuyến khích HS đoán tiếp các con vật khác.
Học sinh
HS đoán: “Con cò ạ!”, “Con chim cu ạ!”, “Con ếch ạ!”. Cả lớp nhận xét đúng hoặc sai.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài Bờ tre đón khách, xem bờ tre đón những vị khách nào.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và mở sách trang bài 12.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu bờ tre đón khách

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể, nhận ra các vị khách và chi tiết làm cho bờ tre rộn ràng; giải thích được nội dung bài.

Nội dung

Tiết 1. GV đọc mẫu, HS đọc thầm và đọc nối tiếp theo đoạn. Nhóm 4 HS làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi người ghi một chi tiết về một vị khách (tiếng kêu, tiếng hót hoặc dáng vẻ) rồi cả nhóm thống nhất ý chung. Câu hỏi trọng tâm: Các vị khách làm bờ tre thay đổi thế nào? Chi tiết nào cho em thấy điều đó?

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của nhóm ghi tên 5 vị khách và chi tiết tương ứng; đáp án đúng cho câu hỏi: Bờ tre trở nên vui, rộn ràng hơn (đáp án A), vì nhiều âm thanh và hoạt động tạo không khí sum họp vui vẻ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu, hướng dẫn đọc nhẹ, vui, làm rõ tên các vị khách, không đọc vội dính tiếng. Sau đó chia nhóm 4 và phát khăn trải bàn ghi sẵn 5 ô tên các vị khách.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bài theo yêu cầu và nhận nhiệm vụ nhóm.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Chim cu hót thế nào? Bồ nông làm gì khi tới bờ tre?” Hỏi thêm: “Tại sao em nghĩ bờ tre được gọi là ngôi nhà chung?”
Học sinh
Mỗi HS viết chi tiết vào ô của mình rồi trao đổi với bạn. Dự kiến HS trả lời: “Cò bay đến, bồ nông kêu vang, chim cu hót, ếch kêu ồm ộp.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. GV hỏi: “Đáp án nào đúng: A. Vui, rộn ràng hơn; B. Trở thành căn nhà bằng gạch; C. Không còn con vật nào sống được?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. HS chọn đáp án A và giải thích: “Vì có nhiều tiếng kêu, tiếng hót nên bờ tre vui hơn.”
Giáo viên
GV chốt: bài thơ tả bờ tre vui như ngôi nhà chung đón các bạn nhỏ; “đón khách” là cách tả sinh động, không phải cây tre biết mở cửa.
Học sinh
HS ghi nội dung chính vào vở và đọc lại khổ thơ có chi tiết mình yêu thích.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận vần và nhóm từ chỉ con vật

Mục tiêu

HS nhận biết tiếng cùng vần, phân biệt cùng vần với cùng âm đầu và ghép từ với nhóm nghĩa.

Nội dung

Tiết 2. GV trình bày ví dụ mừng – bừng: cùng vần ưng, khác âm đầu m và b. HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi: ghép từ ếch, reo mừng, tưng bừng với nhóm nghĩa (con vật; hoạt động, biểu lộ vui; không khí vui và rộn rã).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: ếch – con vật; reo mừng – hoạt động, biểu lộ vui; tưng bừng – không khí vui và rộn rã. HS giải thích được: mừng và bừng cùng vần, khác âm đầu.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa ví dụ mừng – bừng lên bảng phụ, nêu câu hỏi: “Hai tiếng này giống nhau ở phần nào? Khác nhau ở phần nào?” Sau đó phát Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS quan sát bảng phụ và suy nghĩ về phần giống nhau, phần khác nhau của hai tiếng.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi ghép thẻ từ với nhóm nghĩa. GV hỏi: “Tưng bừng là từ chỉ việc làm hay chỉ không khí?”
Học sinh
HS ghép thẻ và thảo luận. Dự kiến HS trả lời: “Tưng bừng chỉ không khí vui, rộn rã.”
Giáo viên
GV mời một cặp trình bày, các cặp khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao cùng vần nhưng chưa chắc cùng cả tiếng?”
Học sinh
HS trình bày kết quả và trả lời: “Vì âm đầu khác nhau, ví dụ m và b.”
Giáo viên
GV chốt: cùng vần là có phần vần giống nhau; cùng cả tiếng cần thêm âm đầu giống nhau.
Học sinh
HS ghi vào vở: vần ưng ở mừng và bừng; âm đầu m khác âm đầu b.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Dấu phẩy trong liệt kê và dấu chấm kết thúc câu

Mục tiêu

HS nhận biết dấu phẩy tách các tên trong phần liệt kê, dấu chấm kết thúc câu và không tách dấu phẩy giữa tên con vật với hoạt động.

Nội dung

GV viết câu mẫu “Cò, bói cá và chim cu cùng về bờ tre.” lên bảng. HS quan sát, nhận xét vị trí dấu phẩy và dấu chấm. GV đưa mẫu sai “Chim cu, hót.” để HS phân tích lỗi.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được quy tắc dùng dấu phẩy trong liệt kê và không tách tên con vật với hoạt động; biết chọn đúng câu “Chim cu hót trên cành.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết câu mẫu lên bảng, yêu cầu HS đọc to và tìm dấu phẩy, dấu chấm trong câu.
Học sinh
HS đọc câu mẫu, chỉ ra dấu phẩy sau “Cò” và “bói cá”, dấu chấm cuối câu.
Giáo viên
GV đưa câu “Chim cu, hót.” và hỏi: “Câu này có đúng không? Vì sao?”
Học sinh
HS thảo luận theo cặp và trả lời: “Chim cu là tên con vật, hót là hoạt động nên không tách bằng dấu phẩy.”
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu quy tắc và chữa lỗi trên bảng.
Học sinh
HS nêu: “Dấu phẩy tách các tên trong dãy liệt kê; dấu chấm kết thúc câu.”
Giáo viên
GV chốt quy tắc và nhấn mạnh: chỉ dùng dấu phẩy khi có liệt kê hoặc có lí do rõ ràng.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở, đọc lại câu mẫu để nhớ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập dấu câu và từ ngữ

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về vần, nhóm nghĩa, dấu phẩy và dấu chấm qua các bài tập trắc nghiệm và điền khuyết.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 theo nhóm đôi, sau đó chữa trên bảng và kiểm tra bằng bài tập tương tác trên NeoEdu. Các bài tập gồm: 2 (vị khách làm bờ tre thay đổi thế nào), 4 (cặp tiếng cùng vần), 5 (chọn tên các vị khách), 6 (điền dấu phẩy), 7 (chọn câu không ngắt sai).

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: Bài 2: A. Vui, rộn ràng hơn. Bài 4: B. mừng – bừng (cùng vần ưng, khác âm đầu). Bài 5: A, B, C – bói cá, chim cu, ếch (khủng long không phải vị khách trong bài). Bài 6: Cò, bói cá và chim cu cùng về bờ tre. (điền dấu phẩy sau “Cò”). Bài 7: B. Chim cu hót trên cành. Đáp án đúng và giải thích được ghi vào vở.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu làm Phiếu học tập số 2 theo nhóm đôi trong 8 phút và nhắc HS đọc kĩ từng câu trước khi chọn đáp án.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc đề và thảo luận cặp đôi.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng ở bài 6 và bài 7. GV gợi ý: “Trong câu này, có tên con vật nào được nối với nhau không?”
Học sinh
HS làm bài, điền dấu phẩy và chọn đáp án. Dự kiến HS điền: “Cò, bói cá và chim cu cùng về bờ tre.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp chữa bài trên bảng, các cặp khác nhận xét. GV bổ sung và chốt đáp án.
Học sinh
HS trình bày đáp án, giải thích lí do chọn và sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV tổng kết điểm dễ nhầm lẫn: dấu phẩy trong liệt kê, cùng vần khác âm đầu, khủng long không thuộc bài.
Học sinh
HS ghi lại các đáp án đúng vào vở bài tập và tự kiểm tra lại.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết đoạn tả con vật em yêu thích

Mục tiêu

HS vận dụng cách viết 4–5 câu tả một con vật theo trình tự tên – hình dáng – hoạt động – tình cảm, dùng đúng dấu câu.

Nội dung

HS chọn một con vật em biết (con thỏ, con mèo, chim sẻ, bướm...) và viết 4–5 câu theo mẫu gợi ý. Có thể viết câu tạo bằng liệt kê, ví dụ “Chim sẻ, chim sâu và bướm cùng bay trong vườn.” Phần việc chưa xong được hoàn thiện ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 4–5 câu tả con vật, có tên con vật, hình dáng, hoạt động cụ thể, tình cảm hoặc cách bảo vệ; đúng dấu chấm, dấu phẩy. Ví dụ: “Em biết con thỏ ở nhà bác. Thỏ có đôi tai dài và bộ lông trắng. Nó nhai rau rất chậm. Em đứng ngoài chuồng ngắm thỏ. Em không cho nó ăn đồ lạ.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu viết 4–5 câu theo bốn phần: tên – hình dáng – hoạt động – tình cảm hoặc cách bảo vệ. GV nhắc: “Chỉ dùng dấu phẩy khi có liệt kê.”
Học sinh
HS lắng nghe, chọn con vật mình muốn tả và chuẩn bị giấy nháp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi từng nhóm: “Con vật của em có hình dáng gì nổi bật? Nó hay làm gì?” Gợi ý HS dùng từ ngữ quen thuộc để viết.
Học sinh
HS viết đoạn văn. Dự kiến HS trả lời: “Em thích con mèo. Mèo có bộ lông mượt. Mèo hay nằm ngủ trên ghế. Em rất thương mèo và không trêu chọc nó.”
Giáo viên
GV mời 3 HS đọc đoạn văn trước lớp, các bạn nhận xét về tên con vật, hình dáng, hoạt động và dấu câu.
Học sinh
HS đọc đoạn văn, bạn nhận xét và góp ý về cách dùng dấu phẩy, dấu chấm.
Giáo viên
GV khen những bài viết rõ ý, đúng dấu câu và nhắc HS yêu quý, bảo vệ các loài vật quanh em.
Học sinh
HS sửa lỗi trong đoạn văn của mình, ghi lại một việc làm nhỏ để bảo vệ con vật đó.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Làm việc theo cặp đôi. Ghép thẻ từ với nhóm nghĩa phù hợp.

Thẻ từ: ếch, reo mừng, tưng bừng
Nhóm nghĩa: (1) con vật; (2) hoạt động, biểu lộ vui; (3) không khí vui và rộn rã
Điền vào chỗ trống: Hai tiếng mừng và bừng có cùng vần ……; khác nhau ở âm đầu ……
Viết lại lí do vì sao tiếng cùng vần chưa chắc đã cùng cả tiếng.

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ: Làm việc theo nhóm đôi, đọc kĩ từng câu rồi trả lời.

Câu 1: Các vị khách làm bờ tre thay đổi thế nào? A. Vui, rộn ràng hơn; B. Trở thành căn nhà bằng gạch; C. Không còn con vật nào sống được.
Câu 2: Cặp tiếng nào cùng vần? A. cò – khách; B. mừng – bừng; C. tre – mừng.
Câu 3: Chọn tên các vị khách được nhắc trong bài (có thể chọn nhiều đáp án). A. bói cá; B. chim cu; C. ếch; D. khủng long.
Câu 4: Điền dấu phẩy vào câu sau: Cò bói cá và chim cu cùng về bờ tre.
Câu 5: Câu nào không ngắt sai giữa người/vật và hoạt động? A. Chim, cu hót trên cành. B. Chim cu hót trên cành. C. Chim cu, hót trên cành.

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thiện đoạn văn 4–5 câu tả một con vật em yêu thích theo bốn phần: tên – hình dáng – hoạt động – tình cảm hoặc cách bảo vệ; kiểm tra lại dấu chấm và dấu phẩy.
Đọc lại bài Bờ tre đón khách cho người thân nghe, đọc nhẹ, vui và làm rõ tên các vị khách.
Tìm đọc thêm một bài ngắn về loài vật (trong sách hoặc sách thư viện), ghi lại tên con vật và một đặc điểm, nói rõ thông tin lấy từ sách nào; không gọi mọi chim trắng là cò.
Trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-12-bo-tre-don-khach), làm thêm các bài tập tương tác về dấu phẩy và tiếng cùng vần.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.