Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 9. Ôn tập giữa học kì 2

Giáo án Bài 1. Ôn tập giữa học kì 2

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc hiểu đoạn văn mới và nêu được lí do của các việc làm từ chi tiết trong đoạn.
  • Nhận biết được từ chỉ sự vật, hoạt động, đặc điểm; tìm được từ trả lời câu hỏi “Ở đâu?”, “Khi nào?”, “Thế nào?”.
  • Viết đúng chính tả ch/tr, s/x, r/d/gi trong từ có nghĩa; dùng đúng dấu phẩy tách mục liệt kê và dấu chấm hỏi trong câu hỏi.
  • Giải thích được vì sao câu kết nhấn mạnh việc nhỏ của mỗi người và nêu được cấu trúc đoạn kể việc gồm một việc chính, cách làm, kết quả và cảm nhận.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc hiểu chi tiết đoạn văn, đặt được câu có từ chỉ nơi chốn, thời gian, đặc điểm; viết đúng chính tả và dấu câu; nói lời cảm ơn, đề nghị nhẹ nhàng.
  • Năng lực văn học: nhận ra cách tả sự vật như người (“Cây non mỉm cười trong nắng”) và hiểu ý nghĩa của việc nhỏ được góp sức trong đoạn văn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc lại đoạn văn, tự kiểm tra và sửa lỗi chính tả, dấu câu của mình theo gợi ý.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4, trao đổi, thống nhất đáp án và trình bày lí do trước lớp bằng câu đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức về từ ngữ, dấu câu để nói và viết về một việc làm bảo vệ môi trường ở nhà hoặc ở trường.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc, luyện viết và hoàn thành đầy đủ các bài tập trong phiếu.
  • Trách nhiệm: HS nhận công việc nhỏ của bản thân trong lớp, nhà trường và tự giác thực hiện khi được giao.
  • Nhân ái: HS biết nói lời cảm ơn, an ủi, đề nghị nhẹ nhàng với bạn bè khi cùng làm việc chung.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn văn “Ôn tập giữa học kì 2: luyện tập bằng văn bản mới”.
  • Tranh ảnh minh hoạ: bồn cây, chậu cây, giỏ, lối đi, lá khô, mầm non.
  • Bộ thẻ từ (ghi từ ngữ và thẻ câu hỏi Ở đâu? Khi nào? Thế nào?).
  • Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Bảng tương tác luyện tập trên trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/vietnamese/on-tap-giua-hoc-ki-2 (dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra nhanh đáp án).

2. Học sinh

  • Vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút dạ (dùng ở hoạt động luyện tập).
  • Bộ thẻ từ nhóm (nếu có) để ghép từ với câu hỏi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai nhanh hơn gọi tên

Mục tiêu

Huy động vốn từ đã học về sự vật, hoạt động và tạo tâm thế vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn gọi tên”: GV đưa lần lượt tranh bồn cây, chậu cây, giỏ, lối đi, lá khô; HS giơ tay gọi tên sự vật, sau đó nói một từ chỉ hoạt động (tưới, nhặt, ngắm).

Sản phẩm dự kiến

HS gọi được tối thiểu 5 từ chỉ sự vật và 3 từ chỉ hoạt động liên quan đến bồn cây.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu luật chơi: mỗi tranh, HS giơ tay trả lời nhanh, đúng một từ; bạn nào đúng được cả lớp vỗ tay. GV nói: “Hôm nay chúng ta cùng ôn lại những điều đã học qua một đoạn văn mới.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị tinh thần tham gia.

  2. Giáo viên

    GV lần lượt đưa tranh, hỏi: “Đây là gì? Người ta có thể làm gì với nó?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Đây là chậu cây.” “Chúng ta có thể tưới cây.” “Đây là lá khô.” “Chúng ta có thể nhặt lá khô.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nhắc lại các từ vừa tìm được và ghi nhanh lên bảng thành hai cột: sự vật, hoạt động.

    Học sinh

    HS đọc to các từ vừa nêu, quan sát bảng.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nêu: “Các từ chỉ sự vật, hoạt động sẽ giúp chúng ta đọc hiểu đoạn văn hôm nay.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên hai nhóm từ vừa tìm.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu đoạn văn mới và nêu lí do

Mục tiêu

Đọc đúng, hiểu chi tiết đoạn văn và nêu được lí do của các việc làm trong đoạn.

Nội dung

HS làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 1. GV đọc mẫu một lần, sau đó HS đọc thầm đoạn văn trên bảng phụ, trả lời các câu hỏi trong phiếu, nêu lí do từ chi tiết.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: HS nêu được việc Bình làm trước khi tưới nước là kiểm tra đất; câu kết nhấn việc nhỏ vì kết quả chung đến từ sự góp sức của nhiều người; An nhặt lá khô vì lá khô phủ kín miệng chậu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn, chú ý ngắt nghỉ sau dấu phẩy và dấu chấm. Sau đó GV phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ: đọc thầm, thảo luận nhóm để trả lời, bắt buộc có lí do bằng chi tiết trong đoạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm đoạn văn và nhận phiếu, phân công người đọc, người ghi, người báo cáo trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Trong đoạn có câu nào nói về việc Bình làm trước khi tưới?” “Vì sao lá khô phải được nhặt đi?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Bình kiểm tra đất rồi mới tưới nước theo lời cô.” “Vì lá khô phủ kín miệng chậu nên An nhặt vào giỏ.” “Câu kết nói mỗi người chỉ làm một việc nhỏ nhưng bồn cây đã gọn và sạch hơn, nên kết quả đến từ nhiều người cùng làm.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét. GV hỏi thêm: “Vì sao cô nhắc cả lớp không giẫm lên những mầm mới?”

    Học sinh

    HS trình bày, nhận xét bạn và trả lời: “Vì mầm mới còn non, giẫm lên sẽ bị hỏng, bồn cây không phát triển được.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: đọc hiểu cần tìm chi tiết trong bài rồi suy nghĩ về lí do; mỗi việc nhỏ đều góp phần làm kết quả chung tốt hơn.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở hoặc vào phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Từ chỉ nơi chốn, thời gian và đặc điểm

Mục tiêu

Phân biệt từ trả lời câu hỏi “Ở đâu?”, “Khi nào?”, “Thế nào?” và đặt được câu với từ phù hợp.

Nội dung

Trò chơi ghép thẻ theo nhóm: nhóm nhận bộ thẻ từ và thẻ câu hỏi (Ở đâu? Khi nào? Thế nào?). HS tìm trong đoạn văn các cụm từ “cạnh sân”, “sáng chủ nhật”, “gọn và sạch hơn” và ghép đúng với câu hỏi. Sau đó đặt một câu với mỗi loại từ.

Sản phẩm dự kiến

Ghép đúng: sáng chủ nhật – khi nào?; cạnh sân – ở đâu?; gọn và sạch hơn – thế nào?. HS đặt được 3 câu đúng, ví dụ: “Chiều nay, lớp em tưới cây.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: ghép mỗi cụm từ trong đoạn văn với thẻ câu hỏi phù hợp. GV nhắc: “Không chọn đáp án chỉ vì trong câu hỏi có một tiếng giống với từ trong đoạn.”

    Học sinh

    HS nhận bộ thẻ, đọc lại đoạn văn để tìm cụm từ.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi ý: “Cụm sáng chủ nhật nói về lúc nào?” “Cụm cạnh sân chỉ nơi nào?” Sau đó hướng dẫn nhóm đặt câu mẫu: “Em đọc sách ở thư viện.”

    Học sinh

    HS thảo luận và ghép: sáng chủ nhật ghép với khi nào?; cạnh sân ghép với ở đâu?; gọn và sạch hơn ghép với thế nào?. HS đặt câu, ví dụ: “Sáng mai, em tưới cây ở sân trường.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày cách ghép và đọc câu vừa đặt. GV nhận xét về cách dùng từ và dấu câu cuối câu.

    Học sinh

    HS trình bày, đọc câu và nhận xét câu của bạn.

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: “Ở đâu?” tìm nơi chốn; “Khi nào?” tìm thời gian; “Thế nào?” tìm đặc điểm. GV đưa ví dụ câu “Cây non mỉm cười trong nắng” và hỏi: “Mỉm cười là thật hay là cách làm cây như người?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đó là cách làm cây như người để câu văn sinh động.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập chính tả, dấu câu và từ ngữ

Mục tiêu

Củng cố chính tả ch/tr, dấu phẩy và dấu chấm hỏi; nhận biết từ chỉ hoạt động và cách tả sự vật như người.

Nội dung

Luyện tập theo bài tập 2 đến 10 trong bài học. HS làm bảng con và trả lời nhanh; GV dùng bảng tương tác trên NeoEdu để kiểm tra đáp án. Với bài 9, HS sắp xếp các bước viết đoạn kể việc.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Bài 2: B (Kiểm tra đất). Bài 3: A (Kết quả chung gắn với sự góp sức của nhiều người). Bài 4: 2B. Bài 6: A, B, D (nhặt, tưới, ngắm là từ chỉ hoạt động). Bài 7: ch, ch (chậu cây, chồi non). Bài 8: B (tả cây như người để câu sinh động). Bài 9: Chọn một việc chính → Ghi ý về cách làm và kết quả → Viết các câu theo trình tự → Đọc lại, sửa từ và dấu câu. Bài 10: An, Bình và Lan cùng chăm cây. Các bạn đứng ở đâu?

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu cách chơi: “Ai nhanh hơn” theo 2 đội. GV đọc hoặc chiếu từng câu hỏi bài 2 đến 10, yêu cầu HS viết đáp án ra bảng con và giơ lên khi có hiệu lệnh.

    Học sinh

    HS chuẩn bị bảng con, lắng nghe luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV chiếu câu hỏi trên bảng tương tác NeoEdu, hướng dẫn HS chọn đáp án. Với câu 7 (điền ch hoặc tr), GV hỏi: “Chậu cây và chồi non viết bằng chữ cái nào?” Với câu 10, GV hỏi: “Dấu phẩy dùng để làm gì khi liệt kê tên?”

    Học sinh

    HS viết và giơ bảng: bài 2 chọn B; bài 3 chọn A; bài 6 chọn A, B, D; bài 7 viết ch, ch; bài 8 chọn B; bài 10 viết dấu phẩy sau An và dấu chấm hỏi sau “ở đâu”. HS trả lời: “Dấu phẩy dùng để tách các tên trong dãy.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 đội đọc đáp án, cả lớp kiểm tra và sửa lỗi. Với bài 9, GV yêu cầu một HS sắp xếp thứ tự bằng thẻ, cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc đáp án, nhận xét và sắp xếp thứ tự các bước viết đoạn kể việc: chọn một việc chính, ghi ý về cách làm và kết quả, viết các câu theo trình tự, đọc lại và sửa.

  4. Giáo viên

    GV chốt: viết đúng ch/tr theo từ có nghĩa; dùng dấu phẩy để tách mục liệt kê, dấu hỏi khi câu hỏi; đoạn kể việc cần có ý trước khi viết và sửa sau khi viết.

    Học sinh

    HS ghi nhớ các lỗi thường gặp, sửa lại bài của mình trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể việc bảo vệ môi trường và nói lời cảm ơn

Mục tiêu

Vận dụng cấu trúc đoạn kể việc và cách nói lời cảm ơn, an ủi, đề nghị vào tình huống thực tế ở trường, ở nhà.

Nội dung

HS chọn một việc nhỏ đã làm để giữ gìn môi trường (nhặt rác, tưới cây, quét lớp) và kể trong nhóm 2 theo mẫu: một việc chính, cách làm, kết quả, cảm nhận. Sau đó HS nói một lời cảm ơn và một lời đề nghị nhẹ nhàng với bạn. Phần viết là bài tập về nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 3 đến 4 câu kể việc nhỏ có đủ việc chính, cách làm và kết quả; nói được một lời cảm ơn và một lời đề nghị đúng lịch sự; viết được đoạn 4 đến 5 câu về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Các em hãy kể một việc nhỏ đã giúp lớp hoặc nhà mình sạch hơn. Kể xong, nói lời cảm ơn hoặc đề nghị với bạn trong nhóm.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhớ lại việc mình đã làm và cách trình bày.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS nói theo khung: “Em đã... (việc chính). Em làm bằng cách... (cách làm). Kết quả là... (kết quả). Em cảm thấy... (cảm nhận).” GV hỏi thêm: “Bạn có thể nói lời cảm ơn thế nào khi bạn tưới cây giúp em?”

    Học sinh

    HS kể theo nhóm 2. Trả lời dự kiến: “Em nhặt rác ở sân trường. Em dùng tay và giỏ để nhặt. Sân trường sạch hơn. Em thấy vui.” “Cảm ơn bạn đã giúp mình tưới cây.” “Bạn có thể giúp mình nhặt lá khô nhé?”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS kể trước lớp. Cả lớp nhận xét về nội dung và cách nói lời cảm ơn, đề nghị.

    Học sinh

    HS trình bày, các bạn khác nhận xét, góp ý cách nói lịch sự hơn.

  4. Giáo viên

    GV nhắc: mỗi việc nhỏ đều có ích, bảo vệ môi trường bắt đầu từ việc làm hằng ngày. GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà, cam kết làm một việc nhỏ bảo vệ môi trường trong tuần.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc thầm đoạn văn trên bảng phụ, trả lời các câu hỏi sau và nêu lí do bằng chi tiết trong đoạn.

  • Câu 1: Bình làm gì trước khi tưới nước?
  • Câu 2: Vì sao An nhặt lá khô vào giỏ?
  • Câu 3: Vì sao cô nhắc cả lớp không giẫm lên những mầm mới?
  • Câu 4: Vì sao câu kết nhấn việc nhỏ của mỗi người?
  • Câu 5: Lớp nào chăm bồn cây cạnh sân?
    Lí do của em (ghi bằng một câu có chi tiết trong đoạn): ...........................

Phiếu học tập số 2

Ghép từ in đậm trong đoạn với câu hỏi phù hợp, sau đó đặt một câu cho mỗi loại.

  • Sáng chủ nhật → (Khi nào? / Ở đâu? / Thế nào?)
  • Cạnh sân → (Khi nào? / Ở đâu? / Thế nào?)
  • Gọn và sạch hơn → (Khi nào? / Ở đâu? / Thế nào?)
    Đặt câu:
  • Câu với từ chỉ thời gian: ..........................
  • Câu với từ chỉ nơi chốn: ..........................
  • Câu với từ chỉ đặc điểm: ..........................
    Điền dấu câu: An{{1}} Bình và Lan cùng chăm cây. Các bạn đứng ở đâu{{2}} (dấu phẩy, dấu chấm hỏi).

Hướng dẫn về nhà

  • Viết đoạn văn 4 đến 5 câu kể về một việc nhỏ em đã làm để giữ gìn môi trường ở nhà hoặc ở trường: nêu một việc chính, cách làm, kết quả và cảm nhận của em.
  • Đọc lại đoạn văn “Sáng chủ nhật, lớp 2B chăm bồn cây cạnh sân” và tìm ba từ chỉ thời gian, nơi chốn, đặc điểm; đặt mỗi loại một câu vào vở.
  • Kiểm tra lại bài viết của mình: đúng chính tả ch/tr, s/x, r/d/gi; có dấu phẩy khi liệt kê và dấu chấm hỏi ở câu hỏi.
  • Luyện đọc đoạn văn mới cho người thân nghe và kể lại việc bảo vệ môi trường mà em đã làm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.