Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 3. Ôn tập giữa học kì 1

Giáo án Bài 1. Ôn tập giữa học kì 1

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 4 tiết (140 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc hiểu được đoạn văn mới, trả lời được ai, ở đâu, làm gì trước và giải thích được vì sao Linh thấy buổi sáng vui hơn, có lí do lấy từ chi tiết trong bài.
  • Nhận biết được từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động, từ chỉ đặc điểm và vận dụng được vào việc viết câu đủ ý.
  • Viết được câu đủ ý, kết thúc bằng dấu câu phù hợp, đúng c/k trước e, ê, i và soát lại được tiếng khó, dấu thanh, chữ viết hoa đầu câu.
  • Kể được một việc em làm giúp bạn theo ba phần: lúc nào, việc gì, kết quả; biết lắng nghe và hỏi thêm điều chưa rõ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc hiểu đoạn văn mới theo hai lượt; nói và nghe kể việc giúp bạn; viết 3–4 câu về một việc ở trường, đúng chính tả và dấu câu.
  • Năng lực văn học: nhận biết hành động của nhân vật Linh (chào bạn, dẫn bạn, nhặt thẻ đánh dấu trang) thể hiện sự quan tâm; cảm nhận được niềm vui của Linh khi giúp bạn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại đoạn văn, tự soát bài viết theo bốn câu hỏi kiểm tra và tự sửa lỗi của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, cặp đôi; nói rõ ràng, lắng nghe bạn kể xong rồi mới hỏi thêm.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn được chi tiết phù hợp để trả lời câu hỏi, đặt được câu đủ ý khi kể việc giúp bạn.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: nêu được việc tốt mà bản thân đã làm để giúp đỡ bạn bè, học theo cách Linh quan tâm bạn mới.
  • Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, bài tập và soát lại bài viết của mình theo bốn câu hỏi.
  • Trách nhiệm: làm việc nhóm đúng phần việc được giao; khi kể chuyện, chỉ chia sẻ điều mình muốn nói và tôn trọng bạn không muốn chia sẻ thông tin riêng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn văn luyện đọc mới: “Sáng thứ hai, Linh đến lớp sớm…”
  • Tranh minh họa Linh chào và dẫn bạn mới vào phòng học; tranh chiếc thẻ đánh dấu trang rơi trên bàn.
  • Bộ thẻ từ ghi các từ: cặp, nhặt, vui, dẫn, mới, sớm, rụt rè, chào.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in đủ cho từng nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/on-tap-giua-hoc-ki-1 (dùng ở hoạt động luyện tập).
  • Bảng phụ ghi bốn câu hỏi kiểm tra bài viết: đủ chủ đề chưa, trình tự rõ chưa, có câu trọn ý không, chữ hoa và dấu câu đúng chưa?

2. Học sinh

  • Vở ô li, bút chì, bút mực, bút xoá.
  • Bảng con và bút dạ (để viết nhanh các từ cần ôn).
  • Bộ thẻ từ (nếu có) để phân loại từ.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Ai nhớ bài đã học?

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức đã học từ bài Tôi là học sinh lớp 2 đến bài Khi trang sách mở ra; tạo tâm thế vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhớ bài?”: GV nêu tên từng bài, HS giơ tay nói nhanh tên một nhân vật hoặc một điều em nhớ nhất trong bài đó.

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 4–5 HS nêu được tên bài, nhân vật hoặc điều nhớ nhất; cả lớp sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta cùng ôn lại những bài đã học. Cô đọc tên bài, các em giơ tay nói nhanh một nhân vật hoặc một điều em nhớ nhất nhé!” GV đọc lần lượt: Tôi là học sinh lớp 2, Khi trang sách mở ra.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, giơ tay chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    GV mời 4–5 HS trả lời. Gợi ý nếu HS lúng túng: “Em nhớ nhân vật nào trong bài? Điều gì làm em thích nhất?”

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em nhớ bạn Nam và việc nhận bạn mới ở lớp.” Hoặc “Em nhớ bài nói về việc mở sách và đọc chậm rãi.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong các bài vừa nhắc, em thích nhân vật nào nhất? Vì sao?”

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em thích bạn ấy vì bạn ấy luôn giúp đỡ mọi người.”

  4. Giáo viên

    GV khen các bạn nhớ bài và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc một đoạn văn mới, cùng tìm hiểu xem bạn Linh đã làm gì nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở vở ôn tập.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 30 phút

Đọc hiểu đoạn văn mới

Mục tiêu

Đọc hiểu đoạn văn mới theo hai lượt; trả lời được ai, ở đâu, làm gì trước và giải thích được vì sao Linh thấy vui, có chi tiết làm chứng cứ.

Nội dung

Kĩ thuật khăn trải bàn theo nhóm 4 HS. Lượt 1: đọc cả đoạn để hiểu toàn cảnh. Lượt 2: tìm chi tiết trả lời từng câu hỏi trong Phiếu học tập số 1. Chỉ dùng chi tiết có trong đoạn, không dùng kỉ niệm ngoài đoạn để thay chứng cứ.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ; mỗi nhóm có câu trả lời kèm chi tiết trong đoạn để giải thích vì sao Linh thấy buổi sáng vui hơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu đoạn văn mới, nêu nhiệm vụ: “Lượt một, cả nhóm đọc thầm cả đoạn để hiểu chuyện gì xảy ra. Lượt hai, tìm chi tiết trả lời Phiếu số 1 và ghi lên khăn trải bàn ở ô của mình.” GV chia nhóm 4, phát Phiếu số 1.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, nhóm trưởng phân công: một bạn đọc to, một bạn tìm chi tiết ai, một bạn tìm ở đâu, một bạn tìm việc làm trước.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc to đoạn văn, cả lớp đọc thầm theo. GV hỏi: “Đoạn văn kể về ai? Chuyện xảy ra vào lúc nào?” Sau đó đi các nhóm hỗ trợ, nhắc HS tìm đúng chi tiết trong đoạn.

    Học sinh

    HS đọc to và đọc thầm. Trả lời dự kiến: “Đoạn văn kể về bạn Linh và bạn mới. Chuyện xảy ra vào sáng thứ hai.” Nhóm thảo luận, ghi chi tiết vào khăn trải bàn.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 3 nhóm trình bày. Hỏi: “Lúc đầu bạn mới đang làm gì? Bằng chứng nằm ở câu nào?” và “Vì sao Linh thấy buổi sáng vui hơn? Em lấy chi tiết nào để chứng minh?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trả lời: “Lúc đầu bạn mới đứng ôm cặp, chưa biết đi đâu. Đây là câu ‘Dưới sân, một bạn mới đứng ôm cặp, chưa biết đi đâu.’” Và: “Linh vui vì bạn mới mỉm cười cảm ơn Linh sau khi Linh nhặt thẻ đánh dấu trang.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Muốn trả lời đúng, các em phải dựa vào chi tiết trong bài. Niềm vui của Linh đến từ việc Linh giúp bạn mới.” GV nhận xét và chuyển sang phần học từ và câu.

    Học sinh

    HS lắng nghe, sửa câu trả lời của nhóm nếu cần và ghi vào phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 25 phút

Sự vật, hoạt động, đặc điểm trong câu

Mục tiêu

Nhận biết được từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động, từ chỉ đặc điểm trong câu; hiểu thế nào là câu đủ ý để kể và giới thiệu.

Nội dung

Cặp đôi phân loại thẻ từ và tìm ví dụ trong hai câu “Bạn mới rụt rè” và “Linh dẫn bạn vào lớp”. Thực hành mẫu giới thiệu “Đây là bạn mới của lớp em.” Ghi kết quả vào Phiếu học tập số 2, phần A.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2, phần A: bảng ba cột (sự vật, hoạt động, đặc điểm) được điền đúng; HS giải thích được câu đủ ý là câu cho biết ai/vật nào và điều nói về người/vật ấy.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hai câu lên bảng: “Bạn mới rụt rè.” và “Linh dẫn bạn vào lớp.” GV nêu nhiệm vụ: “Cặp đôi tìm từ chỉ người hoặc vật được nói tới, từ chỉ việc làm, từ chỉ đặc điểm, rồi xếp thẻ từ vào đúng cột trong phiếu số 2.”

    Học sinh

    HS nhận thẻ từ và phiếu, cùng bạn bàn bạc.

  2. Giáo viên

    GV quan sát cặp đôi, gợi ý: “Từ nào chỉ người được nói tới? Từ nào chỉ việc người ấy làm? Từ nào nói về tính cách hoặc trạng thái?”

    Học sinh

    HS xếp thẻ: bạn mới, Linh, lớp (sự vật); dẫn (hoạt động); rụt rè (đặc điểm). Các cặp đối chiếu với nhau và sửa lại nếu cần.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày. Hỏi: “Vì sao câu ‘Bạn mới rụt rè’ được coi là đủ ý?” Gợi ý thêm: “Câu ‘Bạn mới’ có đủ ý không? Vì sao?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Câu ‘Bạn mới rụt rè’ đủ ý vì cho biết ai (bạn mới) và điều nói về bạn ấy (rụt rè). Câu ‘Bạn mới’ thiếu ý vì chưa nói bạn làm gì hoặc thế nào.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Câu đủ ý phải cho biết ai hoặc vật nào và điều nói về người hoặc vật ấy. Khi giới thiệu, các em có thể nói: Đây là bạn mới của lớp em.” GV yêu cầu cả lớp đọc theo mẫu hai lần.

    Học sinh

    HS đọc theo mẫu, ghi nhớ cách dùng câu đủ ý.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 35 phút

Luyện đọc hiểu và từ ngữ

Mục tiêu

Làm đúng các bài tập về đọc hiểu, nhận biết từ chỉ hoạt động và sắp xếp trình tự sự việc trong đoạn văn.

Nội dung

Làm bài tập 2 đến bài tập 7 trong đoạn văn mới. HS làm trên vở hoặc trên trang bài học NeoEdu (phần bài tập tương tác), sau đó đổi vở chữa chéo.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (2) B. Chưa biết đi đâu; (3) A. Linh dẫn bạn đến lớp và nhặt thẻ đánh dấu trang; (4) Linh; (5) Linh tới lớp sớm → Linh dẫn bạn mới vào phòng học → Linh nhặt thẻ đánh dấu trang → Bạn mỉm cười cảm ơn; (6) cặp – sự vật; nhặt – hoạt động; vui – đặc điểm, cảm xúc; (7) A, B, D (chào, dẫn, nhặt).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em làm bài 2 đến bài 7. Với bài 1, làm bằng cách mở trang bài học NeoEdu và chọn bài tập tương tác. Làm xong, đổi vở với bạn bên cạnh để chữa.” GV đưa đoạn văn lên bảng để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân trong 15 phút, sau đó đổi vở với bạn bên cạnh.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS đọc kĩ đoạn văn trước khi chọn đáp án. Với bài 5, GV hỏi: “Việc nào xảy ra đầu tiên ở sân trường?”

    Học sinh

    HS làm bài và trao đổi nhỏ với bạn. Trả lời dự kiến cho bài 5: “Việc đầu tiên là Linh đến lớp sớm.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS trình bày đáp án bài 2, 3, 5, 6, 7. Hỏi thêm: “Vì sao không chọn đáp án C ở bài 2?”

    Học sinh

    HS trình bày: “Bài 2 chọn B vì đoạn văn viết bạn mới đứng ôm cặp, chưa biết đi đâu. Không có chi tiết nào nói bạn không muốn đi học hay không mang cặp.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng, nhận xét bài làm của cả lớp và khen những HS giải thích được lí do chọn đáp án.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trong vở, ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Chính tả, dấu câu và câu đủ ý

Mục tiêu

Điền đúng c hoặc k; chọn được câu đủ ý; ghép đúng dấu kết thúc câu.

Nội dung

Làm bài tập 8 đến bài tập 10. Khi viết, HS soát lại bằng bốn câu hỏi: đủ chủ đề chưa, trình tự rõ chưa, có câu trọn ý không, chữ hoa và dấu câu đúng chưa?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (8) c – cặp sách; k – kể chuyện; (9) A. Linh dẫn bạn tới lớp (câu đủ ý); (10) Bạn học lớp nào? – dấu hỏi (?); Mình học lớp 2A. – dấu chấm (.)

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc các bài 8, 9, 10 và nêu lưu ý: “Cặp viết c trước ă; kể viết k trước ê. Câu cần có đủ người làm và việc làm. Câu hỏi dùng dấu hỏi, câu kể dùng dấu chấm.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, làm vào vở hoặc bảng con.

  2. Giáo viên

    GV cho HS viết nhanh đáp án bài 8 lên bảng con, sau đó đối chiếu. Với bài 9, GV hỏi: “Câu B thiếu gì?”

    Học sinh

    HS viết c và k trên bảng con, giơ lên. Trả lời dự kiến: “Câu B thiếu người làm việc, không biết ai dẫn bạn tới lớp.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc câu đã ghép dấu ở bài 10 và hỏi: “Vì sao câu hỏi cần dấu hỏi?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Câu Bạn học lớp nào? là câu hỏi nên dấu cuối câu là dấu hỏi. Câu Mình học lớp 2A. là câu kể nên dấu cuối câu là dấu chấm.”

  4. Giáo viên

    GV hướng dẫn cả lớp soát bài bằng bốn câu hỏi kiểm tra, viết lên bảng để HS nhớ.

    Học sinh

    HS tự soát vở theo bốn câu hỏi và sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Kể việc giúp bạn và viết 3–4 câu

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về nói, nghe và viết để kể một việc em làm giúp bạn và viết 3–4 câu về một việc ở trường.

Nội dung

Bước 1 (nói và nghe theo cặp): kể một việc em làm giúp bạn theo ba phần: lúc nào, việc gì, kết quả; người nghe đợi bạn kể xong rồi hỏi thêm điều chưa rõ. Chỉ kể điều mình muốn chia sẻ. Bước 2 (viết): viết 3–4 câu về một việc ở trường, không kể mọi việc trong ngày; soát bài theo bốn câu hỏi. Giao về nhà kể lại việc đó cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được 3–4 câu đủ ý về một việc ở trường, đã soát lỗi; kể được việc giúp bạn theo đủ ba phần và biết dùng lời chào, cảm ơn, xin lỗi phù hợp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ và mẫu: “Lúc nào: sáng nay ở lớp. Việc gì: em giúp bạn nhặt sách. Kết quả: bạn cảm ơn em.” GV nhắc: “Người nghe đợi bạn kể xong rồi mới hỏi thêm. Nếu có điều bạn không muốn kể, em đừng hỏi.”

    Học sinh

    HS lắng nghe mẫu, chọn một việc em đã làm giúp bạn.

  2. Giáo viên

    GV cho HS kể theo cặp, đổi vai hai lần. Sau đó yêu cầu HS viết 3–4 câu về một việc ở trường vào vở, nhắc soát bằng bốn câu hỏi.

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe, người nghe hỏi thêm: “Lúc đó bạn nói gì?” Sau đó viết 3–4 câu và soát lỗi.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc bài viết trước lớp. Hỏi: “Bài viết của bạn đã đủ chủ đề chưa? Có câu nào chưa trọn ý không?”

    Học sinh

    HS đọc bài và nhận xét bạn. Trả lời dự kiến: “Bài của bạn đã nói rõ việc ở trường, có đủ ba phần, nhưng câu thứ hai cần thêm chủ ngữ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, khen các bạn biết lắng nghe và viết câu đủ ý. Giao bài về nhà: kể lại việc giúp bạn cho người thân nghe và viết lại bài cho sạch lỗi.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn “Sáng thứ hai, Linh đến lớp sớm…” hai lượt, rồi trả lời các câu sau.

  • Câu 1: Đoạn văn kể về những ai? Chuyện xảy ra vào lúc nào?
  • Câu 2: Lúc đầu, bạn mới gặp khó khăn gì? Tìm câu trong đoạn làm chứng.
  • Câu 3: Linh đã làm những việc gì để giúp bạn mới? Ghi lại từng việc.
  • Câu 4: Vì sao Linh thấy buổi sáng của mình vui hơn? Chọn một chi tiết trong đoạn để giải thích.
  • Câu 5: Sắp xếp các việc theo thứ tự trong đoạn: Bạn mỉm cười cảm ơn. / Linh nhặt thẻ đánh dấu trang. / Linh tới lớp sớm. / Linh dẫn bạn mới vào phòng học.

Phiếu học tập số 2

Phần A: Phân loại từ trong hai câu “Bạn mới rụt rè” và “Linh dẫn bạn vào lớp”.

  • Cột 1, từ chỉ sự vật (người, vật được nói tới): ...
  • Cột 2, từ chỉ hoạt động (việc làm): ...
  • Cột 3, từ chỉ đặc điểm (tính chất, trạng thái): ...

Phần B: Chọn c hoặc k rồi viết lại.

  • ...ặp sách
  • ...ể chuyện

Phần C: Soát bài viết theo bốn câu hỏi.

  • Đủ chủ đề chưa?
  • Trình tự rõ chưa?
  • Có câu nào chưa trọn ý không?
  • Chữ hoa và dấu câu đúng chưa?

Hướng dẫn về nhà

  • Kể lại việc em làm giúp bạn (lúc nào, việc gì, kết quả) cho người thân nghe; nhờ người thân nhận xét cách kể.
  • Viết lại bài 3–4 câu về một việc ở trường cho sạch lỗi, soát theo bốn câu hỏi kiểm tra.
  • Đọc lại đoạn văn mới trong sách, tìm một câu đủ ý và một câu chưa đủ ý rồi thử sửa lại cho đủ ý.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.