Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 2. Đi học vui sao

Giáo án Bài 16. Khi trang sách mở ra

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc diễn cảm bài thơ “Khi trang sách mở ra”; nêu được ý chính: sách giúp em biết thêm nhiều điều về thế giới.
Nêu được tên người viết hoa đúng quy tắc (chữ cái đầu mỗi tiếng) và viết đúng chính tả các cặp l/n, ăn/ăng, ân/âng qua bài nghe – viết.
Tìm được từ chỉ đặc điểm của đồ dùng học tập; nhận biết và đặt được câu nêu đặc điểm trả lời câu hỏi “thế nào?”.
Vận dụng được dấu chấm, dấu chấm hỏi khi viết câu hỏi về đặc điểm và viết được đoạn văn 4–5 câu tả một đồ dùng học tập.
Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc diễn cảm bài thơ; nghe – viết đúng chính tả; nói câu nêu đặc điểm và đặt câu hỏi có dấu chấm hỏi; viết đoạn văn tả đồ dùng học tập.
Năng lực văn học: cảm nhận được niềm vui khám phá thế giới qua sách; nhận ra vẻ đẹp hình ảnh trong bài thơ (khoảng trời xa xích lại gần, biển, cánh buồm, rừng…).

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc bài, tự kiểm tra chính tả bằng bảng con và tự sửa lỗi sau khi đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm đôi, trao đổi, nhận xét bài bạn và trình bày kết quả trước lớp rõ ràng, lễ phép.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng quy tắc chính tả và cấu trúc câu để giải các bài tập, sáng tạo câu tả đồ dùng học tập của riêng mình.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết chữ đẹp, sạch và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, phiếu đọc sách.
Trách nhiệm: giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập; biết cẩn thận khi gọt bút, dùng thước kẻ và tẩy.
Yêu nước: biết trân trọng các tấm gương thiếu nhi trong tên người được học (Võ Thị Sáu, Kim Đồng, Nguyễn Văn Trỗi) và có ý thức đọc sách để hiểu biết thêm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bài giảng điện tử và trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-16-khi-trang-sach-mo-ra (dùng để đọc mẫu, trình chiếu bài tập tương tác và kiểm tra đáp án).
Bảng phụ viết sẵn bài thơ (phần tóm tắt), đoạn mẫu tả chiếc bút chì, các thẻ từ: bút chì, thước kẻ, cục tẩy, cặp sách, trang vở; thẻ từ có các từ chỉ đặc điểm.
Một cuốn sách thiếu nhi thật để khởi động và minh họa phần đọc mở rộng.
Phiếu học tập số 1 (in cho từng nhóm đôi), bảng phụ kẻ bảng hai cột để ghi quy tắc chính tả.
Sách giáo khoa Tiếng Việt 2, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, vở Tập viết/vở bài tập, bút chì, tẩy, thước kẻ.
Bảng con, bút dạ hoặc phấn, khăn lau.
Phiếu học tập số 1, phiếu đọc sách (nếu có).
Một đồ dùng học tập thật (bút chì, thước kẻ, cục tẩy hoặc cặp sách) để quan sát và tả.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Mở trang sách đầu tiên

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ kinh nghiệm đọc sách của HS và dẫn dắt vào bài.

Nội dung

GV đưa cho HS xem một cuốn sách thiếu nhi và chơi trò chơi “Đoán nhanh đồ dùng”: GV nói đặc điểm, HS giơ thẻ đồ dùng tương ứng (ví dụ: “Cái này dài, nhọn, dùng để viết” → bút chì).

Sản phẩm dự kiến

HS hứng thú tham gia, nêu được một điều em biết khi đọc sách và nhận ra đồ dùng học tập qua đặc điểm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV cầm cuốn sách, hỏi: “Khi mở trang sách ra, các em thấy điều gì?”. GV phổ biến luật chơi: GV nói đặc điểm, HS giơ thẻ đồ dùng đúng và nói ngắn gọn.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, quan sát cuốn sách và trả lời dự kiến: “Em thấy chữ, em thấy tranh, em thấy hình con vật.”
Giáo viên
GV đọc lần lượt 3–4 mô tả: “Dài, nhọn, dùng để viết”; “Thẳng tắp, dùng để kẻ đường thẳng”; “Mềm, màu trắng, dùng để xoá”. Khuyến khích HS giải thích lựa chọn.
Học sinh
HS giơ thẻ bút chì, thước kẻ, tẩy và nói: “Em chọn bút chì vì bút chì dài và nhọn.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS nói một điều em thích khi đọc sách.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em thích đọc truyện về các bạn nhỏ.”; “Đọc sách giúp em biết nhiều điều lạ.”
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn: “Hôm nay chúng ta cùng đọc bài thơ về những điều kì diệu trong sách.” Ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Khi trang sách mở ra.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Đọc và hiểu bài thơ “Khi trang sách mở ra”

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc diễn cảm bài thơ; hiểu được nội dung: nhờ sách, em biết thêm nhiều điều về thế giới; hiểu nghĩa các từ xích lại, nâng niu.

Nội dung

GV đọc mẫu, HS luyện đọc theo nhóm đôi, sau đó thực hiện kỹ thuật “Khăn trải bàn” để trả lời các câu hỏi về nội dung bài: trong sách có những gì; sách giúp em điều gì. Tìm hiểu từ vựng: xích lại (dịch lại gần hơn), nâng niu (cầm, giữ một cách trân trọng, nhẹ nhàng).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc được đoạn thơ có ngắt nghỉ hợp lí; trả lời được: trong sách có cỏ dại, cánh chim, trẻ con, người lớn, biển, cánh buồm, lửa, rừng; sách đưa em đến thế giới rộng lớn, giúp em hiểu biết thêm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài (có thể mở trang bài học NeoEdu để trình chiếu). Giải thích từ xích lại, nâng niu bằng tranh và ví dụ gần gũi. Hướng dẫn cách ngắt nghỉ giữa các dòng thơ.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát tranh và nhắc lại nghĩa của từ: “Xích lại là dịch lại gần hơn.”
Giáo viên
GV tổ chức HS đọc nối tiếp theo nhóm đôi, sau đó chia nhóm 4 để thực hiện “Khăn trải bàn”: mỗi nhóm có một tờ giấy lớn chia 4 ô (mỗi bạn ghi ý trả lời vào ô của mình). GV đặt câu hỏi: “Trong trang sách có những gì?” và “Sách giúp em điều gì?”.
Học sinh
HS đọc nối tiếp, sau đó ghi ý kiến vào ô của mình và thảo luận. Dự kiến trả lời: “Trong sách có cỏ dại, cánh chim, trẻ con, người lớn.” “Sách giúp em hiểu biết thêm về thế giới rộng lớn.”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày; yêu cầu HS đọc diễn cảm một khổ thơ tâm đắc.
Học sinh
HS trình bày và đọc diễn cảm, ví dụ: “Em đọc chậm và vui khi nói đến cánh buồm và biển.”
Giáo viên
GV chốt: Khi trang sách mở ra, khoảng trời xa như xích lại gần; mỗi trang sách đưa em đến một thế giới rộng lớn. Yêu cầu HS nhắc lại ý chính.
Học sinh
HS nhắc lại: “Sách giúp em biết thêm nhiều điều về thế giới.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Nghe – viết và quy tắc chính tả

Mục tiêu

Viết đúng tên người viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng; viết đúng và phân biệt được l/n, ăn/ăng, ân/âng.

Nội dung

GV đọc các từ: Võ Thị Sáu, Kim Đồng, Nguyễn Văn Trỗi; lá cây, lớp học, lửa, nắng, nụ hoa, nước; chăn bông, khăn mặt, trăng sáng, măng tre; sân trường, chân tay, nâng niu, tầng nhà. HS viết bảng con, sau đó đối chiếu, tìm quy tắc phân biệt. Tổ chức trò chơi tiếp sức theo hai nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ trên bảng con; nêu được quy tắc: tên người viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng; phân biệt l/n, ăn/ăng, ân/âng qua nghĩa và cách phát âm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng hai cột: “Tên người” và “Cặp chính tả”. GV đọc từng từ, nhắc HS chú ý tư thế ngồi và cách viết hoa.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và bút.
Giáo viên
GV đọc từng từ/cụm từ (mỗi từ đọc 2 lần), HS viết bảng con. Sau đó tổ chức trò chơi tiếp sức: hai nhóm xếp hàng, GV đọc từ, mỗi bạn lên viết đúng một từ trên bảng phụ. Nhắc HS lưu ý: “Nắng” khác “lắng”, “nụ” khác “lụ”.
Học sinh
HS viết bảng con và tham gia tiếp sức. Dự kiến: “Em viết Võ Thị Sáu, mỗi tiếng đều viết hoa chữ cái đầu.”; “Em viết nắng vàng vì nắng là ánh sáng mặt trời.”
Giáo viên
GV đối chiếu bài trên bảng, sửa lỗi chung. Yêu cầu HS nêu quy tắc viết hoa tên người và cách phân biệt các cặp chính tả.
Học sinh
HS nêu: “Tên người viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng.” “Ăn/ăng: chăn bông, khăn mặt, trăng sáng, măng tre.”
Giáo viên
GV tổng kết, nhấn mạnh: đọc kĩ, phát âm đúng để viết đúng l/n; nhớ nghĩa của từ để phân biệt ăn/ăng, ân/âng.
Học sinh
HS tự đánh giá bài viết của mình và sửa lỗi (nếu có) vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 11 phút

Từ chỉ đặc điểm và câu nêu đặc điểm

Mục tiêu

Tìm được từ chỉ đặc điểm của đồ dùng học tập; nhận biết câu nêu đặc điểm; đặt được câu hỏi về đặc điểm và dùng đúng dấu chấm, dấu chấm hỏi.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1: nối đồ dùng với từ chỉ đặc điểm, tìm câu nêu đặc điểm và đặt câu hỏi “thế nào?”. GV nêu ví dụ: “Chiếc thước kẻ thẳng tắp.”; “Cục tẩy trắng và mềm.”

Sản phẩm dự kiến

HS nối đúng các cặp: thước kẻ – thẳng tắp; đầu bút chì – nhọn; cục tẩy – mềm; trang vở mới – trắng tinh; nhận biết câu nêu đặc điểm; đặt được câu hỏi: “Chiếc bút của bạn thế nào?” (kết thúc bằng dấu chấm hỏi).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa ví dụ trên bảng, gạch chân từ chỉ đặc điểm (thẳng tắp, trắng và mềm). Giải thích: câu nêu đặc điểm trả lời cho câu hỏi “thế nào?”.
Học sinh
HS quan sát, nhận biết từ chỉ đặc điểm: “Thẳng tắp, trắng, mềm là từ chỉ đặc điểm.”
Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm đôi, hướng dẫn làm bài và quan sát, hỗ trợ nhóm còn lúng túng.
Học sinh
HS thảo luận nối từ, chọn câu nêu đặc điểm và viết câu hỏi có dấu chấm hỏi.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày; yêu cầu nhận xét dấu câu trong câu hỏi.
Học sinh
HS trình bày: “Cặp sách của em rất chắc chắn.” “Chiếc bút của bạn thế nào?”; HS nhận xét: câu hỏi kết thúc bằng dấu chấm hỏi, câu kể kết thúc bằng dấu chấm.
Giáo viên
GV chốt: Câu nêu đặc điểm trả lời cho câu hỏi thế nào?; câu hỏi về đặc điểm kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
Học sinh
HS ghi nhớ và nhắc lại: “Câu nêu đặc điểm trả lời câu hỏi thế nào?”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập củng cố

Mục tiêu

Củng cố chính tả, từ chỉ đặc điểm và câu nêu đặc điểm qua trò chơi “Ai nhanh – ai đúng”.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh – ai đúng” trên bảng tương tác NeoEdu hoặc bảng phụ. GV đọc đề, HS giơ bảng con hoặc chọn đáp án. Đề và đáp án: (5) Võ Thị Sáu – Đáp án B? Chọn đúng: “Võ Thị Sáu” (viết hoa đúng); (6) Điền l/n: {{1}}ắng vàng, {{2}}á cây, {{3}}ụ hoa – đáp án: n | l | n; (7) Điền ăn/ăng: tr{{1}} sáng, kh{{2}} mặt – đáp án: ăng | ăn; (8) Điền ân/âng: s{{1}} trường, n{{2}} niu – đáp án: ân | âng; (9) Nối: thước kẻ – thẳng tắp; đầu bút chì – nhọn; cục tẩy – mềm; trang vở mới – trắng tinh; (10) Câu nêu đặc điểm: A. “Cặp sách của em rất chắc chắn.”

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (5) Đúng: “Võ Thị Sáu” (viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng). (6) nắng vàng, lá cây, nụ hoa – n, l, n. (7) trăng sáng, khăn mặt – ăng, ăn. (8) sân trường, nâng niu – ân, âng. (9) thước kẻ – thẳng tắp; đầu bút chì – nhọn; cục tẩy – mềm; trang vở mới – trắng tinh. (10) Đáp án A: “Cặp sách của em rất chắc chắn.” là câu nêu đặc điểm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành hai đội, nêu luật chơi: mỗi câu đúng được 1 điểm, đội nào được nhiều điểm hơn là thắng.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV đọc lần lượt các câu hỏi (5–10). Với câu điền từ, GV yêu cầu HS giơ bảng con; với câu nối và câu trắc nghiệm, GV mời đại diện đội lên bảng.
Học sinh
HS giơ bảng con: “Đáp án là n, l, n.” Đại diện đội lên nối: “Thước kẻ – thẳng tắp.”
Giáo viên
GV chiếu đáp án (trang NeoEdu hoặc bảng phụ), yêu cầu HS tự chấm bài và giải thích lỗi sai nếu có.
Học sinh
HS đối chiếu, sửa lỗi và giải thích: “Em đã nhầm lắng với nắng nên sửa lại.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi đội tích cực; nhắc lại: viết hoa tên người, phân biệt l/n, ăn/ăng, ân/âng.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc chính tả và đặc điểm câu nêu đặc điểm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết đoạn văn tả một đồ dùng học tập

Mục tiêu

Viết được đoạn văn 4–5 câu tả một đồ dùng học tập, nói rõ hình dáng, màu sắc, cách dùng và cách giữ gìn.

Nội dung

GV hướng dẫn theo gợi ý: Em tả đồ dùng gì? Hình dáng, màu sắc, các bộ phận ra sao? Em dùng nó thế nào? Em giữ gìn nó ra sao? HS quan sát đồ dùng thật, đọc đoạn mẫu “Chiếc bút chì của em dài bằng một gang tay…” rồi viết đoạn văn của mình. Sau đó trao đổi theo cặp đôi và sửa lỗi.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 4–5 câu tả một đồ dùng học tập, có dùng từ chỉ đặc điểm và câu nêu đặc điểm, dùng đúng dấu chấm và dấu chấm hỏi (nếu có câu hỏi).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa gợi ý lên bảng, đọc đoạn mẫu và chỉ ra các ý: hình dáng, màu sắc, cách dùng, cách giữ gìn. Yêu cầu HS chọn một đồ dùng thật để quan sát.
Học sinh
HS lắng nghe, chọn đồ dùng và quan sát kĩ hình dáng, màu sắc.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết đoạn văn vào vở trong khoảng 8 phút, đi quanh lớp hỗ trợ HS yếu. Sau đó đổi vở cho bạn cùng bàn đọc và góp ý.
Học sinh
HS viết, ví dụ: “Cục tẩy của em nhỏ xíu, màu hồng. Em dùng tẩy để xoá lỗi sai. Em giữ tẩy sạch sẽ, không để rơi bẩn.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc đoạn văn; cả lớp nhận xét về nội dung, từ chỉ đặc điểm và dấu câu.
Học sinh
HS đọc và nhận xét: “Bạn dùng đúng từ chỉ màu sắc, câu văn rõ ràng.”
Giáo viên
GV nhận xét chung, khen ngợi đoạn văn hay; giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Nối đồ dùng học tập với từ chỉ đặc điểm phù hợp:

Thước kẻ – ?
Đầu bút chì – ?
Cục tẩy – ?
Trang vở mới – ?
(Gợi ý từ để chọn: thẳng tắp, nhọn, mềm, trắng tinh.)

Bài 2. Chọn câu nêu đặc điểm:

A. Em đeo cặp đến trường.
B. Cặp sách của em rất chắc chắn.
C. Đây là cặp sách của em.

Bài 3. Đặt một câu hỏi về đặc điểm của chiếc bút em dùng hằng ngày. Nhớ dùng dấu chấm hỏi ở cuối câu.

Câu hỏi của em: ……………………………………………………

Bài 4. Điền từ chỉ đặc điểm phù hợp vào chỗ trống:

Chiếc bút chì ………… (dài, nhọn).
Cục tẩy ………… (mềm, trắng).

Hướng dẫn về nhà

Viết hoàn chỉnh đoạn văn 4–5 câu tả một đồ dùng học tập của em (bút chì, thước kẻ, tẩy hoặc cặp sách); chú ý dùng từ chỉ đặc điểm và đúng dấu câu.
Tìm đọc một cuốn sách hoặc truyện về thiếu nhi, ghi vào phiếu đọc sách: tên sách – tác giả – nhân vật em thích – điều em học được.
Luyện đọc thuộc lòng bài thơ “Khi trang sách mở ra” với giọng đọc nhẹ nhàng, diễn cảm; luyện viết lại các từ khó trong bài (nắng, lá, nụ, trăng, khăn, sân, nâng).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.