NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 5. Mái ấm gia đình

Giáo án Bài 30. Thương ông

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc rõ lời kể và lời nhân vật (Việt, ông) trong bài thơ Thương ông, biết ngắt nghỉ đúng và đọc đúng giọng từng nhân vật.
  • Giải thích được vì sao ông khen Việt “bé mà khỏe” bằng các chi tiết: Việt chủ động đến gần, để ông vịn vai mình.
  • Nêu được nghĩa và dùng đúng các từ thương yêu, kính trọng, chăm sóc, giúp đỡ với quan hệ kết hợp hợp nghĩa.
  • Nhận biết được câu Ai làm gì? trong câu “Việt đỡ ông lên thềm.” và viết đúng chính tả các từ khập khiễng, nhanh nhảu, âu yếm.
  • Vận dụng được cấu trúc lúc nào – làm gì – kết quả – cảm nghĩ để viết đoạn 3–4 câu kể một việc giúp người thân.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, lời nhân vật; viết đúng chính tả, nhận biết câu Ai làm gì?, nói và viết câu, đoạn kể việc giúp người thân.
  • Năng lực văn học: nhận biết tình cảm của Việt và ông qua lời kể, lời khen; dùng chi tiết trong bài để giải thích nội dung bài.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự ghi kết quả vào phiếu học tập và tự kiểm tra đáp án với bạn.
  • Giao tiếp và hợp tác: phối hợp với bạn trong nhóm và cặp đôi khi đọc phân vai, ghép từ, trình bày kết quả.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn được việc làm vừa sức, an toàn để giúp người thân trong tình huống cụ thể.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: quan tâm, sẵn sàng giúp đỡ ông bà, người thân bằng việc làm nhỏ, phù hợp sức mình.
  • Trách nhiệm: nhận việc vừa sức; biết gọi người lớn hỗ trợ khi người thân đau chân nhiều hoặc có nguy cơ ngã.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài thơ Thương ông, lời kể tô một màu, lời nhân vật tô màu khác
  • Tranh minh họa bài Thương ông (Việt đỡ ông bước lên thềm) treo trên bảng
  • Bộ thẻ từ: khập khiễng, nhanh nhảu, âu yếm, thương yêu, kính trọng, chăm sóc, giúp đỡ và thẻ ghi nghĩa tương ứng
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho từng nhóm và từng HS
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 30 Thương ông (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-30-thuong-ong) có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng ở Khám phá 1 và Luyện tập
  • Bảng nhóm lớn, bút dạ, khăn trải bàn cho nhóm

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 2, tập một
  • Vở ô li, bút chì, bút màu (một màu tô lời kể, một màu tô lời nhân vật)
  • Bảng con, bút dạ, khăn lau
  • Bút chì, tẩy để làm phiếu học tập

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai đã làm gì để ông bà vui?

Mục tiêu

Kích hoạt vốn sống của HS về tình cảm với ông bà; dẫn dắt vào bài Thương ông.

Nội dung

GV đặt câu hỏi: “Em đã làm gì để ông bà vui?” HS suy nghĩ một phút rồi chia sẻ với bạn bên cạnh.

Sản phẩm dự kiến

Từ 3 đến 4 việc làm nhỏ thể hiện sự quan tâm đến ông bà do HS kể.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh minh họa Việt đỡ ông và hỏi: “Bức tranh vẽ ai? Họ đang làm gì?”. Sau đó nêu câu hỏi: “Em đã làm gì để ông bà vui?”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: “Bạn Việt và ông. Việt đang đỡ ông.”; suy nghĩ về việc đã làm cho ông bà.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS chia sẻ theo cặp đôi trong 1 phút và đi quan sát, gợi ý khi HS bí ý.

    Học sinh

    HS nói với bạn, ví dụ: “Em rót nước cho ông.” “Em đọc báo cho bà nghe.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS trình bày trước lớp và khen những việc làm thiết thực.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi nói trước lớp, lắng nghe bạn khác.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nói: “Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Thương ông để xem bạn Việt đã giúp ông như thế nào.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài, mở SGK trang bài 30.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc lời kể và lời khen trong bài Thương ông

Mục tiêu

Đọc rõ lời kể và lời nhân vật; giải thích tình thương của Việt và lời khen của ông bằng chi tiết trong bài.

Nội dung

GV đọc mẫu toàn bài. HS đọc nhóm 4, phân vai người kể, Việt, ông, rồi trả lời Phiếu học tập số 1: (1) Ông bị đau chân thế nào? (2) Việt đã làm gì khi thấy ông khó bước lên thềm? (3) Ông khen Việt điều gì? Vì sao em nghĩ lời khen “bé mà khỏe” nói về tấm lòng của Việt chứ không phải sức nặng?

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 của nhóm đã điền; HS đọc đúng lời kể và lời nhân vật; nêu được chi tiết Việt chủ động đến gần, để ông vịn vai và giải thích được lời khen.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu, nhấn giọng lời Việt hồn nhiên, nhanh nhảu và lời ông vui, trìu mến. Hướng dẫn HS tô màu lời kể và lời nhân vật trong SGK. Nêu nhiệm vụ nhóm và phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, tô màu lời kể và lời nhân vật, nhận phiếu và phân vai trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS ngắt nghỉ đúng ở dấu câu, hỗ trợ nhóm đọc chậm. Có thể mở trang bài học NeoEdu để HS nghe thêm một lượt.

    Học sinh

    HS đọc phân vai theo nhóm, thảo luận và ghi kết quả vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: “Ông bị đau chân, khó bước lên thềm.”; “Việt đến gần để ông vịn vai.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày. Yêu cầu HS dùng chi tiết trong bài để giải thích, không chỉ nêu cảm nhận chung.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Ông khen Việt bé mà khỏe vì Việt biết thương ông và sẵn sàng giúp ông.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: lời khen không nói Việt nâng được vật nặng; ông khen tấm lòng quan tâm và việc làm nhỏ của Việt. GV nhắc HS đọc lại câu này với giọng ấm áp.

    Học sinh

    HS nhắc lại ý chính và đọc lại câu “Bé mà khỏe” theo giọng ông.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Từ ngữ về tình cảm gia đình

Mục tiêu

Nhận biết và chọn đúng các từ thương yêu, kính trọng, chăm sóc, giúp đỡ để nói về quan hệ người thân.

Nội dung

GV giới thiệu bốn từ trong thẻ, đọc ví dụ “Em kính trọng ông bà.”, “Em chăm sóc chậu cây.” HS ghép thẻ từ với câu phù hợp và giải thích vì sao không dùng từ kia (quan hệ kết hợp phải hợp nghĩa).

Sản phẩm dự kiến

Bốn thẻ từ được ghép đúng với câu ví dụ; HS giải thích được một từ đi với người hoặc việc gì phù hợp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bốn thẻ từ và đọc to từng từ, nêu nghĩa ngắn gọn bằng lời của mình. Nêu câu: “Em ___ ông bà.”; “Em ___ chậu cây.”

    Học sinh

    HS lặp lại từng từ, lắng nghe nghĩa của từ.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp theo cặp đôi, phát thẻ từ và câu. Yêu cầu HS chọn từ điền vào chỗ trống và giải thích lựa chọn.

    Học sinh

    HS ghép cặp: “Em kính trọng ông bà.” “Em chăm sóc chậu cây.” “Em giúp đỡ bà xếp rau.” “Em thương yêu em nhỏ.” Các cặp trao đổi và giải thích.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày, hỏi: “Vì sao không nói ‘Em chăm sóc ông bà’ khi chỉ chọn việc giúp đỡ?” hoặc các câu hỏi tương tự tùy HS trả lời.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc câu hoàn chỉnh và giải thích: “Chăm sóc” đi với việc nuôi dưỡng, giữ gìn; “giúp đỡ” đi với việc cùng làm.

  4. Giáo viên

    GV chốt: một từ có thể dùng trong nhiều tình huống nhưng quan hệ kết hợp phải hợp nghĩa. Ghi các từ lên bảng để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS ghi các từ vào vở và đọc lại các câu ví dụ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 20 phút

Viết đúng chính tả và nhận biết câu Ai làm gì?

Mục tiêu

Viết đúng các từ khập khiễng, nhanh nhảu, âu yếm; nhận biết bộ phận Ai? và Làm gì? trong câu kể hoạt động.

Nội dung

GV đọc ba từ khó, HS viết bảng con. Sau đó trò chơi “Ai đủ ý?”: GV đưa hai câu “Việt đỡ ông lên thềm.” và “Đỡ ông lên thềm.”, HS xác định câu nào có đủ người làm.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con viết đúng ba từ khó; HS trả lời được: Ai? là Việt; Làm gì? là đỡ ông lên thềm; câu “Đỡ ông lên thềm.” thiếu người làm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc chậm từng từ khập khiễng, nhanh nhảu, âu yếm. Nêu lưu ý: chữ kh trong khập khiễng, chữ nh trong nhanh nhảu, chữ y trong âu yếm. Giải nghĩa khập khiễng là bước đi không đều vì chân có khó khăn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại các từ và lưu ý chính tả.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt từng từ; kiểm tra bảng con, sửa lỗi bằng cách chỉ vào chữ sai. Sau đó ghi hai câu lên bảng và hướng dẫn HS đặt câu hỏi Ai? Làm gì?

    Học sinh

    HS viết bảng con, giơ bảng để GV kiểm tra. Dự kiến HS trả lời: “Câu thứ nhất có Việt làm việc đỡ ông. Câu thứ hai không có người làm.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc câu và chỉ bộ phận Ai?, Làm gì?.

    Học sinh

    HS đọc câu, gạch chân bộ phận Ai? và Làm gì? trên bảng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: câu kể hoạt động cần đủ người làm và việc làm. GV nhắc HS khi viết câu về việc giúp người thân phải có chủ ngữ rõ.

    Học sinh

    HS chép lại câu “Việt đỡ ông lên thềm.” vào vở, gạch chân Việt và đỡ ông lên thềm.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập hiểu bài và dùng từ, câu

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài, từ ngữ và câu Ai làm gì? qua các bài tập trắc nghiệm, nối và điền.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 2, 3, 4, 5, 6, 7 của bài học, rồi kiểm tra với bạn trên học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 đã làm. Đề và đáp án: (2) Nhận xét có đủ việc làm làm bằng chứng: A. Việt thương ông vì chủ động cho ông vịn vai. (3) Lời khen “bé mà khỏe” nhấn mạnh: C. Tình thương giúp Việt sẵn sàng giúp ông. (4) khập khiễng – bước đi không đều; nhanh nhảu – mau mắn, sẵn sàng; âu yếm – dịu dàng, đầy yêu thương. (5) Em thương yêu ông bà. Em giúp đỡ bà xếp rau vào rổ. (6) Phần trả lời “làm gì”: A. đỡ ông lên thềm. (7) Việc phù hợp, an toàn khi ông mệt: A. Lấy kính đưa ông theo lời nhờ; C. Gọi người lớn khi ông cần hỗ trợ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu làm cá nhân trong 8 phút, sau đó đổi phiếu kiểm tra cùng bàn.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc kỹ yêu cầu từng bài.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS yếu bằng cách đọc to lựa chọn. Khi HS xong, GV mở học liệu NeoEdu cho cả lớp làm bài tập tương tác để đối chiếu.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, đổi phiếu với bạn để chấm; cả lớp làm bài tương tác trên học liệu số.

  3. Giáo viên

    GV mời HS nêu đáp án từng bài, giải thích ngắn gọn; các bạn khác nhận xét.

    Học sinh

    HS trả lời: “Bài 2 chọn A vì việc cho ông vịn vai là chi tiết thể hiện sự quan tâm.” “Bài 7 chọn A và C vì đó là việc vừa sức và an toàn.”

  4. Giáo viên

    GV chữa các lỗi chung, nhấn mạnh: chỉ chọn việc vừa sức, không tự dùng thuốc, không kéo mạnh người đang đau.

    Học sinh

    HS sửa lỗi vào phiếu bằng bút màu khác.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Nói lời đề nghị và viết đoạn kể việc giúp người thân

Mục tiêu

Vận dụng từ ngữ, câu và cách viết trong bài vào tình huống gần gũi: đề nghị giúp ông và kể một việc đã làm để giúp người thân.

Nội dung

Bước 1: Cặp đôi đóng vai cháu và ông, cháu nói một câu đề nghị giúp ông tìm kính (bài 8). Bước 2: HS viết 3–4 câu kể việc giúp người thân theo cấu trúc lúc nào – làm gì – kết quả – cảm nghĩ (bài 9). Việc chọn phải vừa sức, an toàn.

Sản phẩm dự kiến

Một câu nói với ông mẫu, ví dụ: “Ông ơi, để cháu tìm kính giúp ông nhé.” Một đoạn 3–4 câu kể việc giúp người thân, ví dụ: “Chiều nay, em thấy ông tìm kính. Em lấy hộp kính ở cạnh quyển báo đưa cho ông. Ông mỉm cười cảm ơn em. Em vui vì đã giúp được ông.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Ông đang tìm kính trên bàn.” Yêu cầu HS nói một câu lễ phép để giúp ông. Nêu yêu cầu viết đoạn 3–4 câu theo bốn ý gợi ý.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại yêu cầu và hình dung việc đã làm để giúp người thân.

  2. Giáo viên

    GV cho cặp đôi đóng vai đề nghị giúp ông, sau đó HS viết đoạn vào vở. GV hỗ trợ HS chọn việc vừa sức, nhắc HS không chọn việc nguy hiểm.

    Học sinh

    HS đóng vai: “Ông ơi, để cháu tìm kính giúp ông nhé.” Sau đó viết đoạn, ví dụ: “Sáng chủ nhật, mẹ phơi quần áo. Em mang kẹp ra cho mẹ. Sau đó, em gấp khăn đã khô. Em vui vì mẹ làm xong sớm hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đoạn văn, các bạn nhận xét: đủ bốn ý chưa, câu có đủ ai và làm gì chưa.

    Học sinh

    HS đọc đoạn, lắng nghe và góp ý cho bạn.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: nếu người lớn đau chân nhiều hoặc sắp ngã thì gọi người lớn khác giúp, không tự đỡ quá sức. GV khen những HS viết câu đúng cấu trúc.

    Học sinh

    HS ghi nhớ lời nhắc về an toàn và chỉnh sửa đoạn văn của mình.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài Thương ông theo nhóm 4, phân vai người kể, Việt, ông. Trả lời các câu hỏi:

  • Câu 1: Ông bị đau chân thế nào?
  • Câu 2: Việt đã làm gì khi thấy ông khó bước lên thềm?
  • Câu 3: Ông khen Việt điều gì?
  • Câu 4: Vì sao lời khen “bé mà khỏe” nói về tấm lòng của Việt chứ không nói về sức nặng?
    Ghi chi tiết trong bài làm bằng chứng cho mỗi câu trả lời.

Phiếu học tập số 2

Khoanh vào đáp án đúng hoặc điền từ vào chỗ trống:

  • Bài 2: Nhận xét nào có đủ việc làm làm bằng chứng? A. Việt thương ông vì chủ động cho ông vịn vai; B. Việt khỏe vì tên bạn có chữ V; C. Ông khen Việt vì bạn chạy nhanh nhất lớp.
  • Bài 3: Lời khen “bé mà khỏe” nhấn mạnh điều gì? A. Việt có thể tự nâng mọi vật nặng; B. Ông không còn cần người lớn giúp đỡ; C. Tình thương giúp Việt sẵn sàng giúp ông.
  • Bài 4: Nối từ với nghĩa: khập khiễng – bước đi không đều; nhanh nhảu – mau mắn, sẵn sàng; âu yếm – dịu dàng, đầy yêu thương.
  • Bài 5: Dùng thương yêu và giúp đỡ, mỗi từ một lần: Em ___ ông bà. Em ___ bà xếp rau vào rổ.
  • Bài 6: Trong câu “Việt đỡ ông lên thềm”, phần nào trả lời “làm gì”? A. đỡ ông lên thềm; B. ông; C. Việt.
  • Bài 7: Chọn việc phù hợp, an toàn khi ông mệt (có thể chọn nhiều đáp án): A. Lấy kính đưa ông theo lời nhờ; B. Tự cho ông uống một loại thuốc lạ; C. Gọi người lớn khi ông cần hỗ trợ; D. Kéo mạnh tay ông để ông đi nhanh.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện đoạn văn 3–4 câu kể một việc em đã làm hoặc có thể làm để giúp người thân, theo cấu trúc lúc nào – làm gì – kết quả – cảm nghĩ.
  • Đọc lại bài Thương ông cho người thân nghe, đọc đúng lời kể và lời nhân vật.
  • Viết lại ba từ khập khiễng, nhanh nhảu, âu yếm vào vở chính tả, mỗi từ một dòng; đặt một câu với từ thương yêu hoặc giúp đỡ.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.