Giáo án Bài 29. Cánh cửa nhớ bà

Tạo tâm thế vui vẻ, gợi nhớ tình cảm với người thân và dẫn vào bài.

GV tổ chức trò chơi “Đoán đồ vật”: GV đưa ra gợi ý về một đồ vật trong nhà (cái ghế, chiếc khăn, cánh cửa…) và hỏi HS về kỉ niệm với người thân.

HS nêu được một kỉ niệm ngắn về người thân và dự đoán nội dung bài học.

Đọc rõ lời kể, nhận ra sự thay đổi theo thời gian qua cặp từ trên – dưới và hình ảnh cháu lớn – bà còng lưng; giải thích vì sao cánh cửa gợi nhớ bà.

HS đọc thầm văn bản, đọc thành tiếng từng đoạn; thảo luận nhóm 4 để trả lời câu hỏi trong Phiếu học tập số 1; trình bày kết quả. Trọng tâm: cặp từ trên – dưới; hình ảnh thay đổi theo thời gian; hành động đẩy cửa ở nhà mới.

HS đọc đúng, rõ lời kể và lời nhân vật; hoàn thành Phiếu học tập số 1; nêu được: cháu nhỏ cài then dưới, bà cài then trên; cháu lớn thì cháu cài then trên, bà cài then dưới; cánh cửa gợi nhớ bà vì gắn với việc hai bà cháu từng làm cùng nhau.

Nhận biết và sử dụng đúng các từ chỉ hoạt động với cửa; hiểu từ nhẹ bổ sung cách thực hiện hành động.

HS tìm trong bài và nêu các từ: mở cửa, khép cửa, cài then, gõ cửa. GV hướng dẫn: “cài” đi với “then”, “khóa” có thể đi với “cửa”. HS đặt câu theo mẫu “Em khép cửa nhẹ để bà nghỉ.”

HS nêu đúng bốn từ chỉ hoạt động với cửa; biết dùng “cài” với “then”; đặt được 1 câu có từ chỉ hoạt động với cửa.

Viết đúng chữ hoa Ô, Ơ và câu ứng dụng; nhận biết cách đặt dấu thanh đúng vị trí.

GV hướng dẫn quy trình viết: Ô là thân O hoa thêm dấu mũ phía trên; Ơ là thân O hoa thêm nét râu theo mẫu. Thân chữ cỡ nhỏ cao $2{,}5$ li. Luyện viết câu “Ông kể chuyện bên hiên nhà.”

HS viết đúng chữ hoa Ô, Ơ; viết đúng câu ứng dụng, viết hoa Ô đầu câu, đặt đúng dấu hỏi trong “kể” và dấu nặng trong “chuyện”.

Nghe và kể lại ý chính của truyện “Bà cháu”; phân biệt đồ vật với tình cảm và nhận ra điều nhân vật quý nhất.

GV kể tóm tắt truyện dân gian về hai anh em sống cùng bà tuy nghèo mà vui; sau khi bà mất, các cháu chọn sống bên bà hơn là giữ của cải. HS trao đổi cặp đôi: “Điều gì các cháu quý nhất?”

HS kể lại được ý chính của truyện; nêu được điều các cháu quý nhất là tình cảm với bà, không phải của cải.

Củng cố từ chỉ hoạt động với cửa, cặp từ trái nghĩa, chính tả c/k và quan hệ mạch thời gian của bài.

HS làm các bài tập trong Phiếu học tập số 2 (ghép động từ với cụm từ; chọn cặp trái nghĩa; điền c hoặc k; xếp giai đoạn theo mạch bài). Có thể dùng học liệu số NeoEdu để làm bài tập tương tác.

Đề và đáp án: (1) Ghép: cài – then cửa; gõ – cửa xin vào; khép – cửa nhẹ nhàng. (2) Cặp trái nghĩa: A. trên – dưới; B. lớn – bé. (3) Điền: cánh cửa (c), kỉ niệm (k). (4) Xếp thứ tự: cháu nhỏ, bà cài then trên → cháu lớn, cài then trên thay bà → cháu ở nhà mới và nhớ bà mỗi lần đẩy cửa.

Hiểu chi tiết trong bài để trả lời câu hỏi; viết câu nêu lí do dựa trên văn bản.

HS làm Phiếu học tập số 2, phần đọc hiểu: (1) Sự đổi chỗ người cài then trên cho thấy điều gì? A. Bà không muốn giúp cháu; B. Cháu lớn lên còn bà già đi; C. Cửa tự đổi chiều cao mỗi ngày. (2) Ở nhà mới, điều gì gợi người cháu nhớ bà? A. Động tác đẩy cánh cửa; B. Một món đồ chơi mới; C. Tên một con phố. (3) Viết 2 câu: vì sao của cải không thay được bà trong truyện Bà cháu?

Đáp án: (1) B – cháu lớn lên, còn bà già đi và còng lưng nên thao tác ở then dưới. (2) A – hành động quen thuộc đánh thức kỉ niệm ở căn nhà cũ. (3) Gợi ý: Của cải có thể mua đồ dùng nhưng không kể chuyện và chăm sóc các cháu như bà; các cháu nhớ tình thương của bà hơn mọi món đồ.

Vận dụng cách viết đoạn 2–3 câu nêu đồ vật, kỉ niệm và tình cảm vào tình huống gần gũi.

HS chọn một đồ vật ở nhà gợi em nhớ người thân, viết 2–3 câu theo gợi ý: nêu đồ vật; kể một kỉ niệm cụ thể; nói tình cảm chân thực. Ví dụ mẫu: “Chiếc khăn xanh làm em nhớ bà. Bà đã quàng khăn cho em trước ngày đi học đầu tiên. Em giữ chiếc khăn rất cẩn thận.” Em có thể hoàn thành ở nhà nếu chưa kịp viết trên lớp.

Mỗi HS có 2–3 câu về một đồ vật gợi nhớ người thân, có kỉ niệm cụ thể và tình cảm chân thực; ít nhất 2 HS đọc trước lớp.