NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 1. Em lớn lên từng ngày

Giáo án Bài 2. Ngày hôm qua đâu rồi?

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, ngắt nhịp hợp lí các dòng thơ 5 tiếng và đọc đúng câu hỏi trong bài thơ “Ngày hôm qua đâu rồi?”.
  • Nêu được những nơi ngày hôm qua “ở lại” theo lời bố: trên cành hoa, trong hạt lúa mẹ trồng và trong vở hồng của con.
  • Giải thích được lời khuyên của bố: quý thời gian, chăm chỉ học hành thì mỗi ngày đều để lại điều có ích.
  • Thuộc tên và thứ tự 9 chữ cái đầu trong bảng chữ cái tiếng Việt (a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê).
  • Nhận biết được từ ngữ chỉ sự vật, từ ngữ chỉ hoạt động; đặt được câu giới thiệu theo mẫu Ai là gì?.
  • Viết đúng chính tả khổ thơ cuối; viết được đoạn 2–3 câu tự giới thiệu về bản thân.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, ngắt nhịp thơ; nghe – viết đúng khổ thơ; trình bày rõ ràng khi tự giới thiệu; viết được đoạn 2–3 câu có đầu có cuối.
  • Năng lực văn học: cảm nhận lời khuyên nhẹ nhàng của người bố qua các hình ảnh cành hoa, hạt lúa, vở hồng; nhận ra cách thơ dùng hình ảnh cụ thể để nói về thời gian.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự đối chiếu bảng chữ cái và tự soát lỗi chính tả trong vở của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm khăn trải bàn, đọc cặp đôi, nhận xét bài viết của bạn bằng lời lẽ lễ phép.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận vì sao ngày hôm qua “vẫn còn” và sáng tạo đoạn tự giới thiệu theo cách riêng của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS thấy việc học hành mỗi ngày là cách giữ lại thời gian có ích, sẵn sàng luyện đọc và viết đều đặn.
  • Trách nhiệm: HS biết quý thời gian, sắp xếp việc học và hoàn thành đầy đủ phần việc được giao trong lớp và ở nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tờ lịch cũ (hoặc mô hình tờ lịch), tranh cành hoa, hạt lúa, vở hồng để minh hoạ bài thơ.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài thơ “Ngày hôm qua đâu rồi?” (khổ cuối in đậm), bảng chữ cái tiếng Việt 9 chữ đầu.
  • Bộ thẻ chữ cái a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê; thẻ từ ngữ (bố, tờ lịch, hỏi, đi học, cười…).
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng cặp đôi); khăn trải bàn hoặc giấy A0 cho mỗi nhóm 4 HS.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác – neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-2-ngay-hom-qua-dau-roi (dùng cho luyện tập từ ngữ và câu giới thiệu ở hoạt động luyện tập 1).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập một; vở Tập viết/vở ô li, bút chì, bút mực, tẩy.
  • Bảng con và phấn/bút lông để làm bài tập điền chữ cái.
  • Bút màu để ghi chú vào khăn trải bàn nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Hôm qua em đã làm gì?

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, giúp HS nhớ lại việc đã làm hôm qua và hình thành cảm nhận ban đầu về thời gian.

Nội dung

GV cầm tờ lịch cũ, hỏi HS về ngày hôm qua; HS chia sẻ 1–2 việc đã làm với bạn ngồi cạnh.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 1–2 việc đã làm hôm qua và hiểu rằng ngày đã qua không quay lại.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tờ lịch cũ và hỏi: “Các em ơi, tờ lịch này là ngày nào? Hôm qua các em đã làm việc gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ. Dự kiến HS trả lời: “Hôm qua em đi học.”, “Hôm qua em giúp mẹ rửa bát.”

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS hỏi – đáp theo cặp: “Hôm qua bạn làm gì?” rồi đổi vai.

    Học sinh

    HS thực hiện hỏi – đáp theo cặp đôi trong khoảng 1 phút.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp và hỏi thêm: “Ngày hôm qua đã qua rồi, em có tiếc không?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Em tiếc vì chưa học xong bài.”, “Em vui vì hôm qua em được đi chơi với bạn.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Ngày hôm qua đâu rồi? Hôm nay cô trò mình cùng đi tìm câu trả lời trong bài thơ nhé.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm hiểu bài thơ “Ngày hôm qua đâu rồi?”

Mục tiêu

HS đọc đúng, ngắt nhịp hợp lí bài thơ; nêu được những nơi ngày hôm qua ở lại và hiểu lời khuyên của bố.

Nội dung

Đọc mẫu, luyện đọc theo nhịp, thảo luận nhóm khăn trải bàn để tìm 3 nơi ngày hôm qua ở lại và giải thích lời khuyên trong khổ thơ cuối.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng khổ thơ; ghi được trên khăn trải bàn 3 nơi: trên cành hoa, trong hạt lúa mẹ trồng, trong vở hồng của con; nêu được ý nghĩa lời khuyên của bố.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài với giọng hỏi ngây thơ của bạn nhỏ và giọng ấm áp của bố. Hướng dẫn ngắt nhịp: “Em cầm / tờ lịch cũ”, nhấn giọng câu hỏi “Ngày hôm qua đâu rồi?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bài thơ trong sách, đánh dấu những chỗ cần ngắt nhịp.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp từng khổ, sau đó chia nhóm 4 HS; phát khăn trải bàn và yêu cầu nhóm thảo luận: “Theo lời bố, ngày hôm qua ở lại những đâu?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, đọc thầm khổ cuối. Nhóm thảo luận và ghi kết quả vào khăn trải bàn: trên cành hoa, trong hạt lúa mẹ trồng, trong vở hồng của con.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày và hỏi: “Vì sao bố nói ‘Con học hành chăm chỉ / Là ngày qua vẫn còn’?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì điều con học được sẽ ở lại trong con, nên ngày hôm qua vẫn còn.”, “Vì khi con học giỏi, ngày hôm đó có ích và không mất đi.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: thời gian trôi qua không quay lại, nhưng việc học chăm chỉ làm cho mỗi ngày để lại điều có ích. GV hướng dẫn HS nhắc lại lời khuyên của bố.

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa bài thơ và đọc thuộc khổ cuối cùng cả lớp.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Thuộc bảng chữ cái từ a đến ê

Mục tiêu

HS nhớ tên và thứ tự 9 chữ cái đầu của bảng chữ cái tiếng Việt.

Nội dung

Đọc thuộc theo thứ tự a – ă – â – b – c – d – đ – e – ê; chơi ghép thẻ chữ cái theo nhóm; điền â và d vào chỗ trống trên bảng con (bài tập 10).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc thuộc 9 chữ cái theo đúng thứ tự; điền đúng chữ â và chữ d vào dãy a, ă, __, b, c, __, đ, e, ê.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng chữ cái 9 chữ đầu và đọc mẫu: “a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê.” Nêu câu hỏi: “Chữ nào đứng sau chữ ă?”

    Học sinh

    HS quan sát, lắng nghe. Dự kiến HS trả lời: “Chữ â đứng sau chữ ă.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn chơi “Ghép thẻ đúng thứ tự”: mỗi nhóm nhận bộ thẻ, xếp nhanh 9 chữ cái rồi đọc to cả nhóm. Sau đó GV đưa bài tập điền chữ: a, ă, {{1}}, b, c, {{2}}, đ, e, ê.

    Học sinh

    HS xếp thẻ theo nhóm, đọc thuộc tên chữ. Cá nhân HS viết lên bảng con: â và d.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm đọc thuộc cả dãy, một HS giơ bảng con và giải thích vì sao chữ d đứng sau c.

    Học sinh

    HS đọc cả dãy và giải thích. Dự kiến HS trả lời: “Vì chữ d đứng sau chữ c trong bảng chữ cái, còn chữ đ đã có ở phía sau.”

  4. Giáo viên

    GV nhắc lưu ý: chữ ê đứng sau chữ e, không đứng trước; tên chữ â đọc là “ớ”, tên chữ ă là “á”.

    Học sinh

    HS đọc lại dãy 9 chữ cái hai lần để ghi nhớ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động và câu giới thiệu

Mục tiêu

HS nhận biết từ ngữ chỉ sự vật, từ ngữ chỉ hoạt động và nhận biết câu giới thiệu có dạng Ai là gì?.

Nội dung

Phân loại từ ngữ trong Phiếu học tập số 1; tìm câu giới thiệu trong bảng ví dụ của bài học; rút ra cách nhận biết câu giới thiệu có từ là.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại đúng từ chỉ người, từ chỉ vật, từ chỉ hoạt động; nêu được câu giới thiệu có dạng Ai là gì? và có từ là.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ví dụ: “bố, tờ lịch, đi học, cười”. Hỏi: “Từ nào gọi tên người, vật? Từ nào nói việc làm, cử động?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và suy nghĩ. Dự kiến HS trả lời: “Bố, tờ lịch là từ chỉ sự vật; đi học, cười là từ chỉ hoạt động.”

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu cặp đôi thảo luận và hoàn thành. GV đi quan sát, hỗ trợ cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp đôi, phân loại từ và gạch chân từ là trong các câu giới thiệu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày kết quả và hỏi: “Câu ‘Em là học sinh lớp 2A’ trả lời câu hỏi nào?”

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Câu này trả lời câu hỏi Ai là gì?, vì có từ là.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: từ chỉ sự vật gọi tên người, con vật, đồ vật; từ chỉ hoạt động nói việc làm; câu giới thiệu trả lời Ai (cái gì, con gì) là gì? và thường có từ là. GV lưu ý: “Lan đang đọc sách.” không phải câu giới thiệu.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và đặt 1 câu giới thiệu về bản thân theo mẫu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập từ ngữ và câu giới thiệu

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức để làm bài tập về từ chỉ người, từ chỉ hoạt động và câu giới thiệu.

Nội dung

Làm các bài tập trắc nghiệm và nối – sắp xếp câu: chọn từ chỉ người, chọn từ chỉ hoạt động, chọn câu giới thiệu, nối và sắp xếp câu giới thiệu. Có thể dùng bài tập tương tác trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) Chọn từ chỉ người: A. bố, C. mẹ, D. bạn nhỏ. (2) Chọn từ chỉ hoạt động: A. hỏi, C. xoa đầu, D. gặt hái. (3) Chọn câu giới thiệu: A. Mai là học sinh lớp 2B. (4) Nối đúng: Hà Nội là thủ đô của nước ta; Con trâu là bạn của nhà nông; Bạn Hoa là lớp trưởng lớp 2A; Hoa sen là loài hoa mọc ở đầm ao. (5) Sắp xếp: Mẹ em là cô giáo dạy Toán.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa các bài tập lên màn hình (hoặc mở trang NeoEdu) và nêu yêu cầu: làm cá nhân trước, sau đó đối chiếu với bạn ngồi cạnh.

    Học sinh

    HS đọc đề và làm cá nhân vào vở.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm bài tương tác trên NeoEdu hoặc làm trên vở; GV quan sát và nhắc HS đọc kĩ đề khi chọn nhiều đáp án.

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến một số HS còn nhầm: xếp “cười, hỏi” vào từ chỉ sự vật, nhưng sau khi đọc lại sẽ sửa đúng là từ chỉ hoạt động.

  3. Giáo viên

    GV mời HS đọc đáp án, cả lớp kiểm tra và GV hỏi: “Vì sao câu ‘Lan đang đọc sách.’ không phải câu giới thiệu?”

    Học sinh

    HS đọc đáp án. Dự kiến HS trả lời: “Vì câu này nêu hoạt động đang làm, không có mẫu Ai là gì?.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những HS làm đúng và sửa lỗi phổ biến cho cả lớp.

    Học sinh

    HS sửa bài vào vở nếu sai, ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Nghe – viết khổ thơ cuối

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả khổ thơ cuối, trình bày đúng quy định khi viết thơ.

Nội dung

GV đọc cho HS nghe – viết khổ thơ: “Ngày hôm qua ở lại / Trong vở hồng của con / Con học hành chăm chỉ / Là ngày qua vẫn còn.” Viết tên bài ở giữa dòng; chữ đầu mỗi dòng thơ viết hoa; soát lỗi theo cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng khổ thơ, chữ đầu mỗi dòng viết hoa, tên bài viết giữa dòng, cách một dòng khi chuyển khổ (nếu có); soát lỗi và sửa được lỗi chính tả nếu có.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết tên bài “Ngày hôm qua đâu rồi?” lên bảng, hướng dẫn cách trình bày: tên bài giữa dòng, chữ đầu dòng thơ viết hoa.

    Học sinh

    HS chuẩn bị vở, viết tên bài giữa dòng.

  2. Giáo viên

    GV đọc khổ thơ 2 lượt, đọc chậm rõ, đọc từng cụm để HS kịp viết. Sau đó GV đọc lại toàn bộ để HS soát.

    Học sinh

    HS nghe – viết vào vở. Dự kiến lỗi thường gặp: quên viết hoa chữ đầu dòng, nhầm “trong” và “chong”.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu HS đổi vở cho bạn cùng bàn, đối chiếu với sách và tự đánh dấu lỗi. GV kiểm tra nhanh một số vở.

    Học sinh

    HS đổi vở, đối chiếu và sửa lỗi cho nhau.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về chữ viết, cách trình bày và khen những bài viết đẹp.

    Học sinh

    HS sửa lỗi nếu có và ghi nhớ quy tắc viết hoa đầu dòng thơ.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 25 phút

Giới thiệu về bản thân

Mục tiêu

HS viết được đoạn 2–3 câu tự giới thiệu về bản thân và nói được trước bạn bè.

Nội dung

Dựa vào 3 gợi ý (tên và lớp, sở thích, điều muốn làm quen với bạn), HS viết đoạn 2–3 câu; đọc cho bạn nghe trong cặp đôi và trình bày trước lớp 3 HS. Lưu ý từ xưng hô: tớ – cậu với bạn bè; em – thầy/cô với thầy cô.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn tự giới thiệu 2–3 câu, có tên, lớp, trường hoặc sở thích, dùng đúng từ xưng hô và có ít nhất một câu giới thiệu dạng Ai là gì?.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu 3 gợi ý và đọc đoạn mẫu: “Tớ tên là Trần Bảo Ngọc, học sinh lớp 2B Trường Tiểu học Hòa Bình. Tớ thích vẽ tranh và chơi cầu lông. Tớ rất muốn được làm bạn với các cậu.” GV hỏi: “Đoạn văn có mấy câu giới thiệu?”

    Học sinh

    HS đọc thầm đoạn mẫu. Dự kiến HS trả lời: “Đoạn có một câu giới thiệu: Tớ tên là… và học sinh lớp 2B.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết nháp 2–3 câu vào vở, đi quan sát và gợi ý HS dùng câu giới thiệu có từ là.

    Học sinh

    HS viết đoạn của mình. Dự kiến: “Tớ tên là Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 2A. Tớ thích đọc truyện và đá cầu. Tớ muốn làm bạn với các cậu.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức đọc cặp đôi; sau đó mời 3 HS đọc trước lớp. GV đặt câu hỏi: “Bạn đã dùng từ xưng hô nào khi nói với bạn bè?”

    Học sinh

    HS đọc cho bạn nghe và trình bày trước lớp. Dự kiến HS trả lời: “Em dùng tớ – cậu vì nói với các bạn cùng lớp.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen cách giới thiệu tự nhiên và nhắc HS: mỗi ngày học thêm một điều mới là cách để ngày hôm qua “vẫn còn”.

    Học sinh

    HS hoàn thiện đoạn văn trong vở và lắng nghe nhận xét của GV.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động: Từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động và câu giới thiệu.

Bài 1. Phân loại các từ sau vào bảng (viết vào vở theo mẫu):

  • Từ chỉ người: ...
  • Từ chỉ vật: ...
  • Từ chỉ hoạt động: ...

Danh sách từ: bố, tờ lịch, đi học, cô giáo, cười, cặp sách, đọc sách, bạn nhỏ, gặt hái, khăn mặt.

Bài 2. Gạch chân từ là trong các câu sau và cho biết câu nào là câu giới thiệu:

  • Em là học sinh lớp 2A.
  • Bố của Minh là bác sĩ.
  • Mai đang tưới hoa.

Bài 3. Viết 1 câu giới thiệu về người thân của em theo mẫu Ai là gì?:

  • Ai: ...
  • là gì: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Học thuộc khổ thơ cuối bài “Ngày hôm qua đâu rồi?” và đọc cho người thân nghe, giải thích cho người thân nghe lời khuyên của bố.
  • Hoàn thiện đoạn tự giới thiệu 2–3 câu trong vở; đọc lại cho người thân nghe và sửa lỗi chính tả, viết hoa nếu có.
  • Đọc thuộc tên và thứ tự 9 chữ cái đầu: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê.
  • Tìm đọc một bài thơ hoặc câu chuyện viết về thiếu nhi; ghi lại tên bài và tên tác giả, đọc cho các bạn nghe vài câu em thích. Có thể tham khảo bài thơ mẫu trong bài học: “Bé dậy thật sớm”.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.