Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 4. Niềm vui tuổi thơ

Giáo án Bài 18. Tớ nhớ cậu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của câu chuyện Tớ nhớ cậu: kiến và sóc xa nhau nhưng vẫn nhớ thương, quan tâm đến nhau.
Viết đúng chính tả đoạn văn ngắn; phân biệt được c/k, iêu/ươu, en/eng qua các tiếng trong bài.
Kể được tên các từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè và giải thích được nghĩa của một số từ như quý mến, thân thiết, gắn bó.
Vận dụng được dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than vào cuối câu phù hợp với mục đích nói.
Viết được 3–4 câu kể về một hoạt động em tham gia cùng các bạn.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng, đọc hiểu câu chuyện; nghe – viết đúng đoạn văn; nói được về hoạt động cùng bạn; dùng đúng dấu câu cuối câu.
Năng lực văn học: Cảm nhận được tình bạn chân thành, nỗi nhớ bạn khi xa nhau qua câu chuyện Tớ nhớ cậu và bài đọc thêm; biết rút ra bài học về cách đối xử với bạn bè.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm câu chuyện, tự tìm câu trả lời trong bài và tự sửa lỗi chính tả của mình.
Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi, trao đổi, nhận xét bài bạn; trình bày ý kiến rõ ràng, lắng nghe bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Lựa chọn từ ngữ phù hợp để điền vào chỗ trống, đặt câu thể hiện tình cảm với bạn.

3. Phẩm chất

Nhân ái: Biết quan tâm, yêu thương, sẵn lòng giúp đỡ và chia sẻ với bạn bè trong lớp và ngoài cuộc sống.
Trách nhiệm: Hoàn thành nhiệm vụ nhóm, phiếu học tập và bài viết của bản thân đúng thời hạn.
Chăm chỉ: Chú ý viết chữ đẹp, đúng chính tả; kiên trì sửa câu văn cho rõ ý, giống kiến khi viết lại thư nhiều lần.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách giáo khoa Tiếng Việt 2 (tập hai), bài 18 Tớ nhớ cậu.
Tranh minh họa kiến và sóc bên nhau, hai chiếc phong bì và lá thư mẫu có ghi “Tớ nhớ cậu.”
Bảng phụ ghi đoạn viết chính tả, bảng ba cột phân loại c/k, iêu/ươu, en/eng và bảng dấu câu (chấm, chấm hỏi, chấm than) có ví dụ.
Thẻ dấu câu lớn (., ?, !) bằng bìa cứng để làm trò chơi.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho mỗi nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-18-to-nho-cau; dùng để chiếu tranh và kiểm tra nhanh bài tập 6–10.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, vở Luyện viết, vở ô li, bút chì, bút mực, tẩy.
Bảng con và bút dạ để trả lời nhanh.
Bộ thẻ chữ hoặc thẻ dấu câu tự làm (nếu có) để chơi trò chơi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Người bạn thân của em

Mục tiêu

Tạo tâm thế vui vẻ, gợi nhớ kinh nghiệm về tình bạn và dẫn dắt HS vào bài Tớ nhớ cậu.

Nội dung

Trò chơi “Ai là bạn thân?”: GV nêu tình huống ngắn, HS giơ tay hoặc đứng dậy trả lời. Sau đó HS nói một câu về người bạn thân của mình.

Sản phẩm dự kiến

HS hứng thú, nói được ít nhất một câu về người bạn thân và biết chủ đề bài học.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh kiến và sóc đứng cạnh nhau, hỏi: “Các em thấy hai bạn đang làm gì? Hai bạn có thân nhau không?”. GV nêu luật chơi: khi nghe câu “Bạn thân là người như thế nào?”, HS đứng dậy đưa ra một đặc điểm.
Học sinh
HS quan sát tranh, lắng nghe luật chơi và chuẩn bị ý kiến.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi, gợi ý: “Bạn thân cùng em chơi đùa, giúp em khi gặp khó khăn.”
Học sinh
HS đứng dậy nói, ví dụ: “Bạn thân luôn giúp đỡ nhau.”, “Bạn thân cùng nhau đi học.”
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn: “Hôm nay, cô và các em sẽ đọc câu chuyện về đôi bạn kiến và sóc, xem hai bạn nhớ nhau như thế nào.”
Học sinh
HS lắng nghe, mở sách Tiếng Việt 2 trang bài 18.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc hiểu câu chuyện Tớ nhớ cậu

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc hiểu nội dung câu chuyện; nêu được lí do kiến và sóc xa nhau và cảm nhận được nỗi nhớ bạn.

Nội dung

Đọc thành tiếng và đọc thầm câu chuyện Tớ nhớ cậu (tác giả Tun Te-le-gân, nội dung được nói lại). Trả lời các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1, làm việc theo cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được nội dung chính và ý nghĩa câu chuyện: dù ở xa, bạn bè vẫn nhớ và quan tâm đến nhau.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng ở câu “Tớ nhớ cậu.” và “Sóc ơi, tớ cũng nhớ cậu!”. GV chia lớp thành các cặp đôi, phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: một bạn đọc đoạn, bạn kia nhận xét, sau đó cùng trả lời câu hỏi.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát tranh minh họa, nhận phiếu và chuẩn bị đọc.
Giáo viên
GV hướng dẫn đọc nối tiếp từng đoạn (4 đoạn), theo dõi, sửa phát âm cho HS (ví dụ: nắn nót, mừng rỡ, ưng ý). Sau đó GV đặt câu hỏi gợi mở: “Vì sao kiến và sóc phải xa nhau?”, “Sóc viết gì trong lá thư?”.
Học sinh
HS đọc nối tiếp, lắng nghe bạn đọc. Dự kiến trả lời: “Vì nhà kiến chuyển sang khu rừng khác.”; “Sóc viết: Tớ nhớ cậu.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày câu trả lời trước lớp; hỏi thêm: “Vì sao kiến viết đi viết lại nhiều lá thư?”.
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Vì kiến muốn nói cho sóc biết mình cũng nhớ bạn, nhưng viết mãi chưa ưng ý.”
Giáo viên
GV chốt ý: “Kiến và sóc xa nhau nhưng vẫn nhớ thương nhau. Những lời chân thành, giản dị nhất là lời quý nhất.” GV yêu cầu HS ghi ý nghĩa vào Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS ghi ý nghĩa câu chuyện vào phiếu và đọc lại câu kết luận.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Mở rộng từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè

Mục tiêu

Nhận biết và giải thích được nghĩa một số từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè; biết đặt câu với từ đã học.

Nội dung

Tìm hiểu nhóm từ: quý mến, thân thiết, gắn bó, nhớ, quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ, đoàn kết, nhường nhịn. Giải nghĩa các từ khó trong bài: nắn nót (viết rất cẩn thận cho đẹp), cặm cụi (chăm chú, mải miết làm một việc), thân thiết (gần gũi, gắn bó với nhau). Ghi các từ vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 phần từ ngữ: HS phân loại được các từ chỉ tình cảm bạn bè và đặt được một câu với từ “thân thiết” hoặc “quan tâm”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV dán lên bảng 9 thẻ từ, yêu cầu HS đọc và tìm từ có nghĩa về tình cảm bạn bè. GV giới thiệu nhóm từ khó: nắn nót, cặm cụi, thân thiết.
Học sinh
HS đọc các thẻ từ, quan sát và suy nghĩ.
Giáo viên
GV tổ chức hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS ghi một từ vào ô của mình, sau đó thống nhất từ chung cho nhóm. GV đi quanh lớp hỗ trợ nhóm còn lúng túng.
Học sinh
HS thảo luận, ghi từ vào khăn trải bàn. Dự kiến: “Quý mến, thân thiết, gắn bó, quan tâm là từ chỉ tình cảm bạn bè.”
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày; yêu cầu một HS đặt câu với từ “thân thiết”.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến câu: “Kiến và sóc là đôi bạn thân thiết.”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt nghĩa các từ và nhắc HS dùng các từ này khi kể về bạn bè.
Học sinh
HS ghi các từ đã học vào Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than

Mục tiêu

Nêu được tác dụng của ba dấu câu cuối câu và biết chọn dấu câu phù hợp với mục đích nói.

Nội dung

Tìm hiểu bảng dấu câu: dấu chấm dùng cuối câu kể, giới thiệu (ví dụ: Kiến là bạn thân của sóc.); dấu chấm hỏi dùng cuối câu hỏi (ví dụ: Cậu có nhớ tớ không?); dấu chấm than dùng cuối câu bộc lộ cảm xúc, lời gọi, yêu cầu (ví dụ: A, thư của sóc!).

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng tác dụng của từng dấu câu và chọn được dấu câu thích hợp cho ba câu ví dụ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng ba câu ví dụ, chưa có dấu cuối câu: “Kiến là bạn thân của sóc”, “Cậu có nhớ tớ không”, “A, thư của sóc”. GV hỏi: “Câu nào là câu kể, câu hỏi, câu bộc lộ cảm xúc?”.
Học sinh
HS đọc thầm các câu và suy nghĩ về mục đích nói.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Giơ thẻ đúng dấu”: GV đọc câu, HS giơ thẻ dấu câu (., ?, !) tương ứng. GV đọc thêm câu “Sóc gửi thư cho kiến.” để HS luyện tập.
Học sinh
HS giơ thẻ dấu câu. Dự kiến: “Kiến là bạn thân của sóc.” – thẻ dấu chấm; “Cậu có nhớ tớ không?” – thẻ dấu chấm hỏi; “A, thư của sóc!” – thẻ dấu chấm than.
Giáo viên
GV yêu cầu HS giải thích vì sao chọn dấu đó, đồng thời sửa lỗi nếu có.
Học sinh
HS giải thích: “Câu này bộc lộ niềm vui nên dùng dấu chấm than.”
Giáo viên
GV chốt bảng dấu câu và lưu ý: “Đừng đặt dấu chấm cho câu reo vui, hãy dùng dấu chấm than.”
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc, ghi bảng dấu câu vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Nghe – viết và luyện c/k, iêu/ươu, en/eng

Mục tiêu

Viết đúng chính tả đoạn văn; phân biệt đúng c/k, iêu/ươu, en/eng qua bài tập.

Nội dung

Nghe – viết đoạn: “Một sáng, sóc viết thư cho kiến, nắn nót ghi: Tớ nhớ cậu. Gió mang lá thư bay đến chỗ kiến. Kiến mừng rỡ reo lên.” Làm bài tập điền c hoặc k (bài 6), điền nhiều, hươu, khướu (bài 7). Đối với en/eng, GV cho HS đọc và phân loại các tiếng: sen, kèn, bén, kẻng, leng keng, beng.

Sản phẩm dự kiến

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn viết hai lần, hướng dẫn HS nhận biết các tiếng dễ viết sai: kiến (k), nắn nót, mừng rỡ. GV viết tên đoạn lên bảng.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm và nhẩm các tiếng khó.
Giáo viên
GV đọc cho HS viết (mỗi cụm từ đọc 2 lần). Sau đó GV cho HS làm bài 6 và bài 7 trong vở hoặc trên bảng con. Với en/eng, GV đọc các tiếng và yêu cầu HS giơ bảng con ghi “en” hay “eng”.
Học sinh
HS viết đoạn vào vở ô li, làm bài 6, bài 7. Dự kiến: con kiến, con cua, kì đà, con công; nhiều, hươu, khướu.
Giáo viên
GV chiếu đáp án trên học liệu số NeoEdu; yêu cầu HS đổi vở, đối chiếu và tự sửa lỗi.
Học sinh
HS đổi vở, đối chiếu, sửa lỗi và đọc lại đáp án.
Giáo viên
GV nhận xét chung, nhắc: “Trước e, ê, i viết k; trước a, o, u viết c; iêu/ươu cần phân biệt khi viết.”
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc và ghi các tiếng cần nhớ vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện từ ngữ tình bạn và dấu câu

Mục tiêu

Củng cố nhận biết từ chỉ tình cảm bạn bè và chọn đúng từ, dấu câu trong các bài tập.

Nội dung

Làm bài tập 8 (chọn từ chỉ tình cảm bạn bè), bài tập 9 (chọn từ điền vào chỗ trống), bài tập 10 (chọn dấu câu cuối câu). Làm việc theo nhóm 4 hoặc trò chơi “Ai nhanh hơn”.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 8: A, B, D (quý mến, thân thiết, quan tâm); bài 9: thân thiết | nhớ; bài 10: A, thư của sóc – dấu chấm than (!); Cậu có khỏe không – dấu chấm hỏi (?); Kiến ngồi bên thềm viết thư – dấu chấm (.).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu lần lượt ba bài tập, giải thích luật chơi: nhóm nào làm xong và đúng trước, giơ thẻ hoặc đại diện lên trình bày.
Học sinh
HS đọc đề bài, thảo luận nhóm.
Giáo viên
GV theo dõi các nhóm, hỗ trợ nhóm khó. Với bài 9, GV gợi ý: “Hai bạn gắn bó với nhau thì dùng từ gì? Khi xa nhau vẫn nghĩ đến bạn thì dùng từ gì?”.
Học sinh
HS làm bài 8: chọn quý mến, thân thiết, quan tâm; làm bài 9: thân thiết, nhớ; làm bài 10: chọn dấu câu phù hợp.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét; chiếu đáp án trên học liệu số để đối chiếu.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày và giải thích lí do chọn đáp án.
Giáo viên
GV tổng kết, khen ngợi nhóm làm tốt, nhắc lại: “Từ chỉ tình cảm bạn bè và dấu câu cuối câu giúp câu văn rõ ý hơn.”
Học sinh
HS sửa lại bài làm sai (nếu có) và ghi nhớ kiến thức.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể về một hoạt động cùng các bạn

Mục tiêu

Viết được 3–4 câu kể về một hoạt động em tham gia cùng các bạn; biết bày tỏ cảm xúc của bản thân.

Nội dung

Viết đoạn 3–4 câu theo gợi ý: Em và các bạn đã cùng làm việc gì? Hoạt động diễn ra ở đâu, khi nào? Mỗi bạn làm gì? Em cảm thấy thế nào? GV tham khảo đoạn mẫu: “Sáng thứ Bảy, tổ em cùng nhau chăm sóc bồn hoa trước lớp…”. Sau đó HS đọc bài trong nhóm đôi và nhận xét. Giao về nhà: đọc thêm một câu chuyện về tình bạn và ghi tên bài, tên tác giả, điều em thích.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 3–4 câu kể về một hoạt động cùng bạn, đúng dấu câu cuối câu; HS biết chia sẻ và nhận xét bài bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đoạn văn mẫu, hỏi: “Đoạn văn kể về việc gì? Các bạn trong tổ làm gì?”. GV nêu yêu cầu viết 3–4 câu theo bốn gợi ý.
Học sinh
HS lắng nghe, trả lời: “Đoạn văn kể về việc tổ chăm sóc bồn hoa.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS nói miệng trong nhóm đôi về hoạt động mình đã làm cùng bạn, sau đó viết vào vở. GV nhắc HS dùng dấu chấm, dấu chấm than đúng chỗ.
Học sinh
HS nói miệng, viết 3–4 câu. Dự kiến: “Giờ ra chơi, cả lớp cùng đá cầu. Bạn Lan giữ cầu, em đếm số lần đá. Em rất vui vì được chơi cùng các bạn!”
Giáo viên
GV mời 3 HS đọc bài, các bạn khác nhận xét về nội dung và dấu câu.
Học sinh
HS đọc bài, nhận xét bạn: “Bạn kể rõ ai làm gì.”
Giáo viên
GV khen ngợi những câu văn hay, nhắc HS luôn quan tâm, giúp đỡ bạn bè như kiến và sóc; giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở và chuẩn bị đọc mở rộng.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc câu chuyện Tớ nhớ cậu, trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Vì sao kiến và sóc phải xa nhau?
Câu 2: Sóc viết gì trong lá thư gửi kiến?
Câu 3: Vì sao kiến viết đi viết lại nhiều lá thư?
Câu 4: Lời nhắn cuối cùng của kiến gửi sóc là gì?
Câu 5: Theo em, câu chuyện muốn nói điều gì? Khoanh tròn ý đúng: A. Không nên chuyển nhà; B. Bạn bè dù ở xa vẫn nhớ và quan tâm đến nhau; C. Viết thư là việc rất khó.
Ghi ý nghĩa của câu chuyện: ...............................................

Phiếu học tập số 2

Phần A. Từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè

Nhóm từ tìm được: ..............................................
Giải nghĩa từ “nắn nót”: ..............................................
Đặt một câu với từ “thân thiết”: ..............................................

Phần B. Dấu câu cuối câu

Dấu chấm (.) dùng cuối câu: ..............................................
Dấu chấm hỏi (?) dùng cuối câu: ..............................................
Dấu chấm than (!) dùng cuối câu: ..............................................

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại câu chuyện Tớ nhớ cậu cho người thân nghe, kể lại bằng lời của em điều kiến và sóc đã làm để nhớ nhau.
Viết vào vở 3–4 câu kể về một hoạt động em đã làm cùng bạn (đi học, chơi đùa, làm việc chung…), nhớ dùng đúng dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than.
Tìm đọc một bài thơ hoặc câu chuyện về tình bạn, ghi lại tên bài, tên tác giả và điều em thích (gợi ý: bài thơ Chú bò tìm bạn của Phạm Hổ, câu chuyện Đôi bạn).
Đọc bài đọc thêm: Ngày Tâm bị ốm, Huy mang vở sang chép bài giúp bạn. Trả lời: Em học được điều gì từ bạn Huy?
Luyện viết các tiếng có c/k, iêu/ươu, en/eng: con kiến, kì đà, nhiều, hươu, hoa sen, cái kèn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.