Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 4. Niềm vui tuổi thơ

Giáo án Bài 19. Chữ A và những người bạn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được chữ A đứng đầu bảng chữ cái tiếng Việt và vì sao mỗi chữ cái cần các chữ cái khác để làm nên cuốn sách.
  • Giải thích được vì sao “một mình không làm nên việc lớn”, cùng nhau thì làm được những điều kì diệu.
  • Viết đúng chữ hoa I, K cao 5 li, đúng số nét, nối đúng nét và viết đúng câu ứng dụng “Kiến tha lâu cũng đầy tổ.”
  • Nói được niềm vui của bản thân, điều làm mình chưa vui và cách đã làm để vui trở lại.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc hiểu nội dung bài “Chữ A và những người bạn”; viết đúng chữ hoa I, K và câu ứng dụng; nghe và nói rõ ràng, đủ ý về niềm vui của em.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh chữ A tự kể, thấy được vẻ đáng yêu của các chữ cái và thông điệp về tình bạn, về việc chăm đọc sách.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm bài đọc, tự đối chiếu câu trả lời với văn bản và tự kiểm tra chữ viết của mình so với mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS cùng nhóm đọc phân vai, thảo luận câu hỏi và trao đổi với bạn cặp đôi khi nói về niềm vui của mình.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận vì sao một mình không làm được sách hay và liên hệ bài học với việc học tập, chơi đùa của bản thân.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện viết chữ hoa I, K đều đặn và kiên trì luyện đọc bài đọc đến khi trôi chảy.
  • Nhân ái: biết quý bạn bè, biết lắng nghe và chia sẻ niềm vui với bạn trong nhóm và cặp đôi.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 2 (tập một), bảng phụ ghi bài đọc, bảng chữ cái tiếng Việt in lớn.
  • Bộ thẻ chữ cái (A, B, C, D, Đ, E…) và tranh minh họa nai con, nhím con, các bạn nhỏ cùng học, cùng chơi.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ hoa I, K và câu ứng dụng, có đánh dấu độ cao 5 li và điểm đặt bút.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-19-chu-a-va-nhung-nguoi-ban), dùng ở hoạt động luyện tập để HS làm bài tương tác.
  • Bảng từ vựng: nổi tiếng, sửng sốt, trân trọng.

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 2, tập một.
  • Vở Tập viết 2 (tập một), bút chì, bút mực, bảng con và bút viết bảng.
  • Bút màu để gạch chân từ khóa trong bài đọc khi làm việc nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Ai nhanh hơn: Gọi tên chữ cái

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, giúp HS nhớ lại các chữ cái đã học và dẫn dắt vào bài mới về chữ A.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đưa lần lượt các thẻ chữ cái, HS giơ tay đọc tên chữ và cùng reo to khi gặp chữ A. Sau đó GV hỏi: Chữ nào đứng đầu bảng chữ cái tiếng Việt?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng tên một số chữ cái, nhận ra chữ A đứng đầu bảng chữ cái và hứng thú bước vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu luật chơi: “Cô đưa thẻ chữ cái, các em giơ tay đọc tên chữ. Khi nào gặp chữ A thì cả lớp reo thật to một tiếng!”.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị tinh thần chơi.

  2. Giáo viên

    GV đưa lần lượt các thẻ chữ cái (B, C, A, E, Đ, K, I…) theo thứ tự ngẫu nhiên, nhắc HS đọc nhanh, đọc đúng.

    Học sinh

    HS giơ tay, đọc tên chữ cái (bê, xê, a, e, đê, ca, i…). Khi thấy thẻ A, cả lớp reo “A!”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi nào các em hay reo lên A?” và “Chữ nào đứng đầu bảng chữ cái tiếng Việt?”.

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Khi vui hoặc ngạc nhiên, em reo A!”; “Chữ A đứng đầu bảng chữ cái ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn dắt: “Chữ A rất nổi tiếng. Hôm nay, chữ A sẽ kể cho chúng ta nghe về mình và về các bạn của A.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: Chữ A và những người bạn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu: Chữ A và những người bạn

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trôi chảy bài đọc; nhận biết được nội dung chính: mỗi chữ cái cần các bạn khác và cần chăm đọc sách.

Nội dung

Đọc mẫu, luyện đọc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm nhận Phiếu học tập số 1 có các câu hỏi gợi ý; mỗi thành viên ghi câu trả lời vào một ô của khăn trải bàn và thống nhất đáp án chung. Các câu hỏi trọng tâm: Chữ A reo lên khi nào? Vì sao A thấy một mình không làm được sách? A nhắn các bạn nhỏ điều gì?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng bài đọc; trả lời được ba câu hỏi trong Phiếu học tập số 1; nêu được bài học: mỗi người đều cần bạn bè, cùng nhau làm được những điều kì diệu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, nhấn giọng ở các từ “một mình”, “các bạn”, “hằng ngày”. Sau đó GV giao nhiệm vụ: đọc thầm, gạch chân các từ khó (nổi tiếng, sửng sốt, trân trọng), thảo luận nhóm theo Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bài đọc, gạch chân từ khó và chú ý giọng đọc của GV.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp đoạn, đọc đồng thanh và hướng dẫn nhóm thảo luận. GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm khó khăn bằng câu gợi mở.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp từng đoạn, sau đó các nhóm thảo luận và ghi câu trả lời vào khăn trải bàn. Dự kiến HS trả lời: “Chữ A reo lên khi vui hoặc ngạc nhiên.”; “Vì một mình chỉ nói được điều gì với riêng mình, cuốn sách toàn chữ A thì không ai muốn đọc.”; “A nhắn các bạn nhỏ hãy gặp các chữ cái hằng ngày, tức là chăm đọc sách.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV hỏi thêm: “Vì sao các chữ cái cần ở bên nhau?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì các chữ cái cùng nhau mới làm nên cuốn sách hay.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Chữ A đứng đầu bảng nhưng vẫn cần các bạn. Mỗi người đều cần bạn bè; cùng nhau làm được những điều kì diệu. Các em hãy chăm đọc sách nhé!”.

    Học sinh

    HS nhắc lại bài học và đọc lại câu cảm ơn của chữ A: “Cảm ơn các bạn. Nhờ có các bạn, chúng ta đã làm nên những cuốn sách hay.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Viết chữ hoa I, K và câu ứng dụng

Mục tiêu

HS nắm được cấu tạo, số nét, độ cao 5 li của chữ hoa I, K; viết đúng chữ hoa và câu ứng dụng “Kiến tha lâu cũng đầy tổ.”

Nội dung

GV viết mẫu chữ hoa I (2 nét: nét cong trái kết hợp lượn ngang, nét móc ngược trái) và chữ hoa K (3 nét: hai nét đầu giống chữ I; nét 3 là nét móc phải kết hợp nét thắt nhỏ ở giữa và nét móc ngược phải). HS viết bảng con, sau đó viết vở Tập viết câu ứng dụng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng chữ hoa I, K cao 5 li, đúng số nét; viết đúng câu ứng dụng “Kiến tha lâu cũng đầy tổ.” với chữ đầu câu viết hoa và khoảng cách giữa các chữ hợp lí.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ có chữ I, K và đánh dấu độ cao 5 li. GV nêu nhiệm vụ: quan sát, đếm số nét, nhận biết điểm đặt bút rồi viết bảng con.

    Học sinh

    HS quan sát, nêu số nét của chữ I (2 nét) và chữ K (3 nét).

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từng nét và nói rõ cách viết: “Chữ I, nét 1 cong trái rồi lượn ngang, nét 2 móc ngược trái. Chữ K, nét 3 là móc phải, có thắt nhỏ ở giữa rồi móc ngược phải.” GV quan sát, sửa lỗi cho HS.

    Học sinh

    HS viết bảng con chữ I, K ba lần; sau đó viết câu ứng dụng vào vở. Dự kiến HS hỏi: “Vì sao chữ K phải có ba nét ạ?”.

  3. Giáo viên

    GV giải nghĩa câu tục ngữ và nhắc quan niệm sai: “Khi viết tên Kiên, phải viết K chứ không viết C.” GV kiểm tra vở một số HS, nhận xét bài viết.

    Học sinh

    HS giải thích nghĩa câu: “Con kiến chăm chỉ tha từng chút một, lâu dần tổ cũng đầy.” Dự kiến HS nói: “Em viết chữ K rồi mới viết chữ iên ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: chữ hoa I, K cao 5 li; viết liền mạch, đúng nét và giữ khoảng cách đều giữa các chữ. Nhắc HS luyện viết ở nhà.

    Học sinh

    HS tự nhận xét chữ viết của mình và của bạn cùng bàn theo tiêu chí: đúng độ cao, đúng nét, đẹp.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Trò chơi thẻ đúng sai và trắc nghiệm nhanh

Mục tiêu

Củng cố kiến thức về bài đọc, chữ hoa I, K và câu ứng dụng qua các bài tập trắc nghiệm, đúng sai.

Nội dung

Cả lớp làm bài tập trong Phiếu học tập số 2 (câu 2 đến câu 10 trong bài tập đã cho). HS giơ thẻ A, B, C để chọn đáp án hoặc giơ thẻ Đ/S cho câu đúng sai. Cuối giờ, GV mở học liệu số NeoEdu để HS làm thêm bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Câu 2 - A (đứng đầu); câu 3 - C (một mình làm ra một cuốn sách); câu 4 - B (một mình không nói được điều gì, cần các bạn chữ cái khác); câu 5 - A (chăm đọc sách); câu 6 - a) Đ, b) S, c) Đ; câu 7 - B (cùng nhau làm được điều tốt đẹp hơn); câu 8 - A (chữ I); câu 9 - C (kiên trì làm từng chút sẽ thành công); câu 10 - A (Kiên, Hương).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho nhóm, giới thiệu cách giơ thẻ: A, B, C cho trắc nghiệm; Đ, S cho đúng sai.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, chuẩn bị thẻ A, B, C và thẻ Đ, S.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng câu hỏi, hướng dẫn HS đọc kĩ đề, nhắc HS dựa vào bài đọc để chọn đáp án. Với câu 6, GV yêu cầu HS giải thích vì sao câu b sai.

    Học sinh

    HS giơ thẻ đáp án, giải thích ngắn. Dự kiến: “Câu b sai vì sách toàn chữ A thì không ai muốn đọc ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS đổi phiếu cho bạn cùng bàn kiểm tra; sau đó GV hướng dẫn cả lớp làm bài tập tương tác trên NeoEdu, đọc kết quả và nhận xét.

    Học sinh

    HS đổi phiếu kiểm tra, làm bài tương tác trên thiết bị hoặc theo hướng dẫn của GV, báo kết quả.

  4. Giáo viên

    GV công bố đáp án đúng, khen ngợi HS đạt kết quả tốt và nhắc các câu HS còn nhầm lẫn.

    Học sinh

    HS sửa lại bài nếu sai và ghi nhớ kiến thức quan trọng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 25 phút

Nói và nghe: Niềm vui của em

Mục tiêu

HS nói được về niềm vui của bản thân, điều làm em chưa vui và cách đã làm để vui trở lại; biết lắng nghe và nhận xét bạn.

Nội dung

Cặp đôi trao đổi theo ba câu hỏi: Niềm vui của em là gì? Điều gì làm em chưa vui? Em đã làm gì để vui trở lại? HS có thể tham khảo mẫu: “Niềm vui của tớ là được cả nhà đưa về quê thăm ông bà…”. Bài tập về nhà: kể cho người thân nghe về một niềm vui của mình.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất ba câu đủ ý theo gợi ý; cặp đôi nhận xét được điểm hay của bạn; HS nêu được một việc làm cụ thể để vui trở lại.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa ra tranh nai con, nhím con và các bạn nhỏ cùng học, cùng chơi; nêu câu hỏi gợi ý và mẫu nói.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe mẫu và suy nghĩ về niềm vui của mình.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS nói theo cặp đôi; GV đi quan sát, hỗ trợ những HS còn lúng túng bằng cách gợi ý từ ngữ.

    Học sinh

    HS nói với bạn. Dự kiến: “Niềm vui của tớ là được cùng các bạn chơi đá cầu ở sân trường. Điều làm tớ chưa vui là khi trời mưa, tớ không được ra chơi. Tớ thường ở trong lớp đọc truyện để vui hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 cặp trình bày; yêu cầu bạn nghe nhận xét một ý hay. GV khen ngợi cách nói rõ ràng, tự tin.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi nói trước lớp; các bạn khác nhận xét: “Bạn nói rõ ràng, có ý hay là…”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: mỗi người đều có niềm vui riêng; khi chưa vui, hãy tìm cách làm mình vui trở lại. Giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ về nhà và ghi lại một niềm vui của mình vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Chữ A và những người bạn” và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Khi nào người ta hay reo “A!”?
  • Câu 2: Vì sao chữ A nghĩ rằng một mình không làm được cuốn sách hay?
  • Câu 3: A nhắn các bạn nhỏ điều gì?
  • Câu 4: Theo em, vì sao các chữ cái cần ở bên nhau trên trang sách?
  • Câu 5: Gạch chân các từ khó: nổi tiếng, sửng sốt, trân trọng. Viết nghĩa của từ “nổi tiếng” bằng lời của em.

Phiếu học tập số 2

Khoanh vào chữ cái đặt trước đáp án đúng (câu 1 đến câu 5) và ghi Đ hoặc S (câu 6):

  • Câu 1: Chữ A đứng ở đâu trong bảng chữ cái tiếng Việt? A. Đứng đầu; B. Đứng giữa; C. Đứng cuối.
  • Câu 2: Chữ A từng mơ ước điều gì? A. Được đứng cuối bảng chữ cái; B. Được viết thật to; C. Một mình làm ra một cuốn sách.
  • Câu 3: Chữ A đã nhận ra điều gì? A. Không ai thích đọc sách; B. Một mình không nói được điều gì, cần các bạn chữ cái khác; C. Một mình vẫn làm được sách hay.
  • Câu 4: Câu “Các bạn nhỏ hãy gặp chúng tôi hằng ngày nhé!” khuyên em điều gì? A. Chăm đọc sách; B. Chăm viết chữ A; C. Chăm xếp các chữ cái.
  • Câu 5: Chữ hoa nào có 2 nét: nét cong trái kết hợp lượn ngang và nét móc ngược trái? A. I; B. K; C. H.
  • Câu 6: Đúng hay sai? a) Khi vui sướng, người ta thường reo lên “A!”. b) Một cuốn sách toàn chữ A là cuốn sách hay. c) Các chữ cái cần có nhau trên trang sách.
  • Câu 7: Câu tục ngữ “Kiến tha lâu cũng đầy tổ.” khuyên em điều gì? A. Không nên làm việc nhỏ; B. Phải làm thật nhanh; C. Kiên trì làm từng chút sẽ thành công.

Hướng dẫn về nhà

  • Luyện viết chữ hoa I, K mỗi chữ một dòng ở vở Tập viết; viết câu ứng dụng “Kiến tha lâu cũng đầy tổ.” một dòng, chú ý độ cao 5 li và khoảng cách giữa các chữ.
  • Đọc lại bài “Chữ A và những người bạn” cho người thân nghe; kể lại bằng lời của em điều chữ A muốn nhắn các bạn nhỏ.
  • Kể cho người thân nghe về một niềm vui của em và điều làm em chưa vui, rồi ghi lại vào vở một việc em đã làm để vui trở lại.
  • Làm thêm bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu của Bài 19 để tự kiểm tra kiến thức.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.