Giáo án Bài 61. Phép trừ (không nhớ) trong phạm vi 1000

GV nói: “Hôm nay cô trò mình chơi trò Đố bạn. Khi cô đọc câu hỏi, các em giơ bảng con đáp án thật nhanh nhé!” GV hỏi: “1 trăm bằng mấy chục?”

GV hỏi tiếp: “5 trăm bằng mấy chục? 7 chục bằng mấy đơn vị? 8 trăm trừ 5 trăm bằng mấy trăm?” GV quan sát, nhận xét nhanh đáp án của từng em.

GV mời 2 đến 3 HS nói lại cách các em nghĩ ra đáp án, ví dụ: “Bạn nghĩ 8 trăm bớt 5 trăm thì còn mấy trăm?”

GV chốt: “Khi trừ các số tròn trăm, tròn chục, ta trừ phần trăm với trăm, phần chục với chục, rất nhanh!” GV dẫn vào bài mới: “Hôm nay các em học cách trừ các số có ba chữ số.”

GV chiếu hoặc viết đề bài: “Cửa hàng có 586 bông hoa, đã bán 254 bông. Còn lại bao nhiêu bông hoa?” GV hỏi: “Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì? Ta làm phép tính gì?” GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

GV hướng dẫn: “Các em bớt từng hàng: hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị. Hãy điền vào bảng trong phiếu.” GV đi quan sát các cặp, hỏi: “Hàng đơn vị 6 bớt 4 còn mấy?” Sau đó GV hướng dẫn đặt tính: “Số nào đặt ở trên? Các chữ số phải thế nào?”

GV mời một cặp trình bày cách trừ: “Bạn trừ hàng nào trước? Vì sao phải trừ từ phải sang trái?” Sau đó GV hướng dẫn cặp còn lại thử lại: “Hiệu 332 cộng số trừ 254 có bằng 586 không?”

GV chốt cách làm: “Đặt tính thẳng cột, trừ từ phải sang trái, thử lại bằng phép cộng.” GV chiếu ví dụ $958 - 627$ để HS nhận xét: “Hàng đơn vị 8 trừ 7 bằng mấy? Kết quả là bao nhiêu?” Dự kiến HS trả lời: 8 − 7 = 1, 5 − 2 = 3, 9 − 6 = 3, kết quả 331; thử lại 331 + 627 = 958.

GV viết lên bảng $800 - 500 = ?$ và hỏi: “8 trăm bớt 5 trăm còn mấy trăm? Vậy $800 - 500$ bằng bao nhiêu?” GV giới thiệu trò chơi Ghép thẻ nhẩm nhanh và phát bộ thẻ cho các nhóm.

GV hướng dẫn: “Các nhóm đọc phép tính rồi nghĩ nhanh kết quả, sau đó ghép thẻ kết quả đúng.” GV mời một nhóm chơi mẫu với phép $750 - 50$, hỏi: “75 chục bớt 5 chục còn mấy chục?”

GV mời đại diện nhóm trình bày một cặp thẻ đã ghép và giải thích cách nhẩm. GV hỏi thêm: “Vì sao $670 - 40 = 630$?”

GV chốt: “Khi trừ số tròn trăm, tròn chục, ta đổi về đơn vị trăm hoặc chục rồi trừ như trừ số nhỏ. Lưu ý: $604 - 3 = 601$ chứ không phải 61, vì trừ 0 thì chữ số vẫn giữ nguyên.”

GV giới thiệu luật chơi: “Nhóm mình có 5 phút ở mỗi trạm. Trạm nào xong thì đổi sang trạm tiếp theo. Các em phải thử lại kết quả trước khi báo cô.” GV phát phiếu tại từng trạm và nêu nhiệm vụ.

GV đi quan sát các trạm, gợi ý khi cần: “Em đặt tính thế nào để các chữ số cùng hàng thẳng cột?” hoặc “$475 - 32$, số 32 phải đặt ở hàng nào?” Khi nhóm có kết quả, GV yêu cầu thử lại bằng phép cộng.

GV mời mỗi nhóm báo cáo đáp án một trạm đã làm, yêu cầu nhóm khác nhận xét. GV nêu câu hỏi: “Bài 4b, vì sao kết quả 155 là sai?”

GV chốt đáp án và nhấn mạnh lỗi thường gặp: đặt lệch hàng, lấy số bé trừ số lớn. GV hướng dẫn tìm số bị trừ: “Số bị trừ bằng hiệu cộng số trừ, nên $415 + 230 = 645$.”

GV đọc đề bài 6 và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Hỏi gì? Có dùng phép cộng hay trừ?” GV phát Phiếu học tập số 2.

GV mời hai HS đóng vai người bán hàng và khách để minh họa. GV hướng dẫn HS trình bày bài giải: câu trả lời, phép tính, đáp số. Sau đó GV đọc bài 9 và hỏi: “Từ ít hơn, ta làm phép cộng hay phép trừ?”

GV mời 2 HS đọc bài giải của mình, các bạn kiểm tra bằng phép thử lại: “223 cộng 152 có bằng 375 không?”

GV chốt các bước giải bài toán: đọc đề, xác định phép tính, trình bày lời giải có đơn vị, thử lại. GV nêu lưu ý: “Từ ít hơn, nhiều hơn không nhất thiết là phép cộng, cần đọc kĩ nghĩa đề.”