ToánLớp 2Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Giáo án Bài 44. Bảng chia 5

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách lập bảng chia 5 từ bảng nhân 5 (ví dụ: từ $5 \times 6 = 30$ suy ra $30 : 5 = 6$ ).
Đọc thuộc và nhớ được bảng chia 5, nhận biết số bị chia là 5, 10, 15, …, 50 và thương tương ứng là 1, 2, …, 10.
Vận dụng được bảng chia 5 để tính nhẩm và giải bài toán chia đều trong tình huống thực tế.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $30 : 5 = 6$ dựa trên mối quan hệ giữa phép nhân và phép chia.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống chia đều thành phép chia $40 : 5$ hoặc $25 : 5$ và tìm kết quả.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn được phép tính phù hợp khi giải bài toán có lời văn.
Giao tiếp toán học: HS đọc và viết đúng các phép chia, nêu được kết luận bằng câu trả lời đầy đủ có đơn vị.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng nhân 5, bảng chia 5, thẻ số và bảng con để hỗ trợ tính toán.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động điền phiếu học tập, tự kiểm tra kết quả bằng cách nhân ngược lại và tự sửa lỗi khi đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm 4 để lập bảng, trình bày cách tìm thương và nhận xét kết quả của nhóm bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng bảng chia 5 để giải quyết bài toán chia đều 40 bông hoa vào 5 lọ và 25 l nước mắm rót vào các can 5 l.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc thuộc bảng chia 5 và hoàn thành đầy đủ các bài tập.
Trách nhiệm: HS hoàn thành nhiệm vụ nhóm, cùng bạn kiểm tra và sửa lỗi sai trong phiếu học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy tính, máy chiếu hoặc bảng tương tác hiển thị bảng chia 5 và các bài tập trên trang bài học NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/math/bai-44-bang-chia-5 (học liệu số: phần bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).
Bảng phụ hoặc bảng chia 5 viết sẵn để so sánh với phần làm của HS.
Thẻ số từ 5 đến 50 và thẻ phép tính để tổ chức trò chơi.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng.
Bảng nhân 5 đã học ở tiết trước.
Bút chì, vở ô li, bộ thẻ số (nếu có) để chơi trò chơi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Đếm nhảy 5

Mục tiêu

Ôn lại bảng nhân 5, tạo tâm thế học tập và chuẩn bị cho việc lập bảng chia 5.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi Đếm nhảy 5: GV đọc thừa số, HS đọc nhanh tích của phép nhân 5 với số đó (từ 5 × 1 đến 5 × 10), sau đó đọc nối tiếp và giơ bảng con ghi kết quả.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và nhanh các tích trong bảng nhân 5, ví dụ $5 \times 3 = 15$ , $5 \times 7 = 35$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu trò chơi: « Cô đọc thừa số, các con đọc nhanh tích và giơ bảng con ghi kết quả ». GV đọc lần lượt: « 5 nhân 3 bằng bao nhiêu? », « 5 nhân 8 bằng bao nhiêu? ».
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, đồng thanh đọc kết quả và giơ bảng con. Dự kiến HS trả lời: « 5 nhân 3 bằng 15 », « 5 nhân 8 bằng 40 ».
Giáo viên
GV chọn 2 HS đọc nối tiếp bảng nhân 5 theo thứ tự tăng dần, các HS khác theo dõi và sửa nếu sai.
Học sinh
HS đọc nối tiếp: « 5 nhân 1 bằng 5, 5 nhân 2 bằng 10, … ». Các bạn nhận xét, sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn vào bài: « Các tích trong bảng nhân 5 chính là số bị chia trong bảng chia 5. Hôm nay chúng ta sẽ lập bảng chia 5 từ bảng nhân 5. »
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại tên bài: « Bảng chia 5 ».

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Lập bảng chia 5 từ bảng nhân 5

Mục tiêu

HS nêu được cách lập phép chia từ phép nhân 5 và hình thành bảng chia 5 (số bị chia 5, 10, …, 50; thương 1, 2, …, 10).

Nội dung

Từ $5 \times 6 = 30$ suy ra $30 : 5 = 6$ . Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1: lập các cặp phép nhân và phép chia tương ứng với thừa số thứ hai từ 1 đến 10, rồi nêu nhận xét về số bị chia và thương.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ; HS nêu được: số bị chia là 5, 10, 15, …, 50; thương là 1, 2, …, 10; muốn tìm thương của phép chia cho 5 ta lấy số bị chia chia 5 nên kết quả là thừa số còn lại trong phép nhân.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hiển thị bài giảng trên NeoEdu và hỏi: « Biết $5 \times 6 = 30$ , em viết được phép chia nào? Vì sao?». GV chốt: từ tích 30 chia cho thừa số 5 ta được thừa số còn lại 6.
Học sinh
HS quan sát, trả lời dự kiến: « $30 : 5 = 6$ vì $5 \times 6 = 30$ nên lấy 30 chia 5 được 6 ».
Giáo viên
GV chia lớp thành nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu nhóm lập các phép chia tương ứng với $5 \times 1$ đến $5 \times 10$ . GV quan sát và hỗ trợ nhóm gặp khó khăn. Hỏi: « Trong phép $30 : 5 = 6$ , số nào là số bị chia? »
Học sinh
Nhóm thảo luận và điền phiếu. HS trả lời dự kiến: « Số bị chia là 30, số chia là 5, thương là 6 ».
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày kết quả. GV ghi lên bảng các dãy số bị chia và thương; hỏi: « Các số bị chia tăng thêm bao nhiêu sau mỗi lần? »
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: « Các số bị chia là 5, 10, 15, …, 50; mỗi lần tăng thêm 5. Thương là 1, 2, …, 10; mỗi lần tăng thêm 1 ».
Giáo viên
GV chốt: « Nếu $5 \times k = n$ thì $n : 5 = k$ . Bảng chia 5 được lập từ bảng nhân 5 như vậy. »
Học sinh
HS ghi vào vở: $5 \times k = n$ thì $n : 5 = k$ , đối chiếu với phiếu của nhóm mình và sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 6 phút

Ghi nhớ bảng chia 5 qua trò chơi tiếp sức

Mục tiêu

HS ghi nhớ được bảng chia 5 và nhận ra quan niệm sai thường gặp khi tính $20 : 5$ .

Nội dung

GV đưa thẻ phép chia, HS tính và đọc tiếp sức theo nhóm. Có câu hỏi phân biệt: « $20 : 5$ bằng bao nhiêu? Có phải bằng 5 không? »

Sản phẩm dự kiến

HS đọc thuộc bảng chia 5 theo nhóm; HS nêu được $20 : 5 = 4$ vì $5 \times 4 = 20$ , không phải 5.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giơ thẻ $20 : 5$ và hỏi: « $20 : 5$ bằng mấy? » Sau khi HS đưa ra đáp án khác nhau, GV hướng dẫn: « Em hãy nhớ lại $5 \times$ bằng mấy thì được 20? »
Học sinh
HS đưa ý kiến. Dự kiến một số HS trả lời « bằng 5 » (nhầm lẫn). HS khác trả lời: « Vì $5 \times 4 = 20$ nên $20 : 5 = 4$ ».
Giáo viên
GV chia lớp thành 2 đội, mỗi đội xếp hàng; đọc các phép chia theo tiếp sức, mỗi HS đọc một phép chia trong bảng chia 5 và nêu kết quả.
Học sinh
HS tham gia tiếp sức: « 15 : 5 bằng 3 », « 45 : 5 bằng 9 », … Các HS khác theo dõi, sửa lỗi nếu bạn đọc sai.
Giáo viên
GV nhận xét, khen đội thắng và nhấn mạnh: « Bảng chia 5 khác bảng chia 2; khi số chia là 5 ta phải dùng bảng nhân 5 để tìm thương ».
Học sinh
HS đọc thuộc lòng lại 3 phép chia vừa học và ghi nhớ không nhầm lẫn với bảng chia 2.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập thực hành bảng chia 5

Mục tiêu

HS vận dụng bảng chia 5 để tính nhẩm, điền số, nối phép tính, xét đúng sai và so sánh.

Nội dung

Bài 1: $35 : 5 = ?$ Bài 2: $50 : 5 = ?$ Bài 3: Vì $5 \times 6 = 30$ nên $30 : 5 = {{1}}$ . Bài 4: Nối phép chia với thương: $10 : 5$ – 2; $25 : 5$ – 5; $40 : 5$ – 8; $45 : 5$ – 9. Bài 5: Đúng hay sai: a) $15 : 5 = 3$ ; b) $20 : 5 = 5$ ; c) $5 : 5 = 1$ ; d) $30 : 5 = 5$ . Bài 6: Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm: $45 : 5$ ? $8$ ; $20 : 5$ ? $8 : 2$ ; $35 : 5$ ? $16 : 2$ .

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: 7 ( $5 \times 7 = 35$ ). Bài 2: 10 ( $5 \times 10 = 50$ ). Bài 3: 6. Bài 4: $10 : 5$ – 2; $25 : 5$ – 5; $40 : 5$ – 8; $45 : 5$ – 9. Bài 5: a) Đúng; b) Sai ( $20 : 5 = 4$ ); c) Đúng; d) Sai ( $30 : 5 = 6$ ). Bài 6: $9 > 8$ ; $4 = 4$ ; $7 < 8$ , tức $45 : 5 > 8$ , $20 : 5 = 8 : 2$ , $35 : 5 < 16 : 2$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV trình chiếu bài 1 và bài 2 dưới dạng tương tác trên NeoEdu, yêu cầu HS tính nhẩm và ghi kết quả vào bảng con. Nhắc: « Muốn tính nhẩm, em nhớ đến phép nhân 5 tương ứng. »
Học sinh
HS tính nhẩm và giơ bảng con: « 35 : 5 = 7 vì 5 × 7 = 35 »; « 50 : 5 = 10 ».
Giáo viên
GV hướng dẫn HS làm nhanh bài 3, 4, 5, 6 theo cặp đôi: một bạn đọc đề, một bạn kiểm tra và giải thích.
Học sinh
HS làm việc theo cặp. Dự kiến: bài 5 b) « Sai vì $20 : 5 = 4$ »; bài 6 « $45 : 5 = 9$ , mà $9 > 8$ nên điền >».
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo kết quả bài 4 và bài 6, các cặp khác nhận xét. GV hỏi: « Vì sao $20 : 5$ không bằng 5? »
Học sinh
Cặp báo cáo, cặp khác nhận xét. HS trả lời: « Vì $5 \times 5 = 25$ , còn $5 \times 4 = 20$ nên $20 : 5 = 4$ ».
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh lỗi sai cần tránh khi số chia là 5.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, sửa bài vào vở và ghi chú các lỗi nhầm lẫn.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Chia đều trong cuộc sống

Mục tiêu

HS vận dụng bảng chia 5 để giải bài toán chia đều có lời văn gắn với đời sống.

Nội dung

Bài 7: Có 40 bông hoa cắm đều vào 5 lọ. Mỗi lọ có mấy bông hoa? Bài 8: Có 25 l nước mắm rót vào các can, mỗi can 5 l. Cần mấy can?

Sản phẩm dự kiến

Bài 7: $40 : 5 = 8$ ; đáp số: 8 bông hoa. Bài 8: $25 : 5 = 5$ ; đáp số: 5 can.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài 7 và hỏi: « Bài toán cho biết gì, hỏi gì? Em dùng phép tính nào? »
Học sinh
HS trả lời: « Cho 40 bông hoa, 5 lọ, hỏi mỗi lọ có mấy bông; dùng phép chia $40 : 5$ ».
Giáo viên
GV yêu cầu HS giải bài 7 và bài 8 vào bảng con, sau đó nêu đáp số có đơn vị.
Học sinh
HS làm bảng con: « $40 : 5 = 8$ (bông hoa). Đáp số: 8 bông hoa »; « $25 : 5 = 5$ (can). Đáp số: 5 can ».
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày lời giải, nhận xét cách trình bày và đơn vị đo.
Học sinh
HS trình bày, các bạn nhận xét. Dự kiến HS nêu: « Đề bài là chia đều nên dùng phép chia ».
Giáo viên
GV chốt: « Khi bài toán chia đều thành các phần bằng nhau, ta dùng phép chia và bảng chia 5 giúp tính nhanh. » GV giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi lời giải vào vở và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Lập bảng chia 5 từ bảng nhân 5.
Điền số thích hợp vào chỗ trống:

$5 \times 1 =$ ? ; $\_ : 5 = 1$
$5 \times 2 =$ ? ; $\_ : 5 = 2$
$5 \times 3 =$ ? ; $\_ : 5 = 3$
$5 \times 4 =$ ? ; $\_ : 5 = 4$
$5 \times 5 =$ ? ; $\_ : 5 = 5$
$5 \times 6 = 30$ ; $30 : 5 =$ ?
$5 \times 7 =$ ? ; $\_ : 5 = 7$
$5 \times 8 =$ ? ; $\_ : 5 = 8$
$5 \times 9 =$ ? ; $\_ : 5 = 9$
$5 \times 10 =$ ? ; $\_ : 5 = 10$
Câu hỏi: Các số bị chia trong bảng chia 5 là những số nào? Các thương là những số nào?

Hướng dẫn về nhà

Đọc thuộc lòng bảng chia 5 và bảng nhân 5 để chuẩn bị cho tiết sau.
Làm bài 9 và bài 10 trong sách Toán 2 (trang bài 44) vào vở: chọn các phép chia có thương bằng 4; tính thương của 30 và 5 rồi cộng thêm 4 (đáp án: bài 9 là A, B; bài 10 là A).
Tìm ở nhà 2 tình huống chia đều có số chia là 5 (ví dụ chia kẹo, chia bút, chia hoa vào lọ) và viết thành phép chia để kể cho cả lớp nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.