ToánLớp 2Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Giáo án Bài 42. Số bị chia, số chia, thương

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên gọi số bị chia, số chia, thương trong phép chia, ví dụ trong $10 : 2 = 5$ .
Nêu được phép tính $10 : 2$ cũng được gọi là thương.
Tính được thương khi biết số bị chia và số chia, dựa vào phép nhân tương ứng: ví dụ $14 : 2 = 7$ vì $2 \times 7 = 14$ .
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao $14 : 2 = 7$ dựa trên $2 \times 7 = 14$ .
Giao tiếp toán học: gọi đúng tên số bị chia, số chia, thương và đọc đúng phép tính chia.
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống chia đều (kẹo, hoa) thành phép chia và tìm thương.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: dùng thẻ số, bảng con, phiếu học tập và học liệu tương tác để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc nội dung, tự hoàn thành phiếu học tập và kiểm tra kết quả bằng phép nhân tương ứng.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp để gọi đúng tên các thành phần của phép chia và thống nhất đáp án.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm thương bằng cách liên hệ với phép nhân, vận dụng vào tình huống chia đều thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đủ bài tập trên phiếu và bảng con.
Trách nhiệm: làm việc nghiêm túc với bạn trong cặp, cùng kiểm tra đáp án trước khi báo cáo.
Trung thực: nêu đúng kết quả mình tìm được, sửa lỗi sai khi phát hiện qua phép nhân kiểm tra.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/math/bai-42-so-bi-chia-so-chia-thuong (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác) để chiếu và cho HS làm luyện tập.
Bảng phụ ghi sẵn phép chia $10 : 2 = 5$ và sơ đồ ba thành phần: số bị chia, số chia, thương.
Bộ thẻ số từ 1 đến 50 và thẻ phép tính $\times$ , $:$ , $=$ để tổ chức trò chơi.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in sẵn cho mỗi cặp).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
10 hình vuông hoặc 10 que tính để chia đều.
Vở ô li, bút chì, bút màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia kẹo đều

Mục tiêu

Ôn lại ý nghĩa phép chia đều và dẫn dắt HS đến việc gọi tên các thành phần của phép chia.

Nội dung

GV đưa 10 cái kẹo (hoặc 10 hình vuông) và yêu cầu chia đều cho 2 bạn. HS nêu số kẹo mỗi bạn nhận được rồi viết phép tính tương ứng vào bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được mỗi bạn nhận 5 cái kẹo và viết được phép tính $10 : 2 = 5$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa 10 cái kẹo lên bàn và hỏi: 'Có 10 cái kẹo, chia đều cho 2 bạn thì mỗi bạn được mấy cái?'
Học sinh
HS quan sát, chia kẹo thành 2 phần bằng nhau bằng hình vuông hoặc que tính.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết phép chia tương ứng vào bảng con. Gợi ý: 'Phép tính nào thể hiện việc chia đều 10 cái kẹo cho 2 bạn?'
Học sinh
HS viết $10 : 2 = 5$ vào bảng con và giơ lên. Dự kiến HS trả lời: 'Mỗi bạn được 5 cái kẹo, viết là $10 : 2 = 5$ .'
Giáo viên
GV viết phép tính $10 : 2 = 5$ lên bảng và nêu: 'Hôm nay chúng ta sẽ học tên gọi các số trong phép chia này.'
Học sinh
HS nhắc lại phép tính và lắng nghe mục tiêu bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Tên gọi số bị chia, số chia, thương

Mục tiêu

HS nhận biết và gọi đúng tên số bị chia, số chia, thương trong phép chia.

Nội dung

GV chiếu phép chia $10 : 2 = 5$ trên trang NeoEdu và bảng phụ. HS làm việc theo cặp, điền tên gọi từng số vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng vào Phiếu học tập số 1: 10 là số bị chia, 2 là số chia, 5 là thương; phép tính $10 : 2$ cũng gọi là thương.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu cặp đôi quan sát phép chia $10 : 2 = 5$ trên bảng phụ. Hỏi: 'Số nào là số được chia? Số nào là số dùng để chia?'
Học sinh
HS đọc phiếu, quan sát phép chia và thảo luận nhỏ với bạn trong cặp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp còn lúng túng bằng cách hỏi: 'Số 10 được chia thành mấy phần?'
Học sinh
HS điền vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: '10 là số bị chia vì 10 được chia thành 2 phần; 2 là số chia; 5 là thương.'
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo và yêu cầu các cặp khác nhận xét. GV hỏi: 'Phép tính $10 : 2$ có tên gọi là gì?'
Học sinh
HS trình bày kết quả. Dự kiến HS trả lời: 'Phép tính $10 : 2$ cũng gọi là thương.'
Giáo viên
GV chốt: 'Trong phép chia, số bị chia : số chia = thương. Thương cũng là tên gọi của phép tính chia.' GV ghi bảng phần ghi nhớ.
Học sinh
HS ghi vào vở: số bị chia : số chia = thương.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Tính thương khi biết số bị chia và số chia

Mục tiêu

HS biết tìm thương bằng cách tìm thừa số còn thiếu trong phép nhân tương ứng.

Nội dung

GV nêu ví dụ 'Tính thương, biết số bị chia là 14, số chia là 2', hướng dẫn HS tìm số nhân với 2 để được 14, từ đó được thương. HS làm Phiếu học tập số 2 theo cặp.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 2: $14 : 2 = 7$ vì $2 \times 7 = 14$ ; $25 : 5 = 5$ vì $5 \times 5 = 25$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu: 'Số bị chia là 14, số chia là 2. Hãy tìm thương.' GV hỏi: '2 nhân với mấy thì được 14?'
Học sinh
HS suy nghĩ và trao đổi trong cặp. Dự kiến HS trả lời: '2 nhân 7 bằng 14.'
Giáo viên
GV hướng dẫn viết $14 : 2 = 7$ vì $2 \times 7 = 14$ . Sau đó phát Phiếu học tập số 2 cho HS làm câu 1 và câu 2.
Học sinh
HS viết vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: 'Số bị chia là 25, số chia là 5, thương là 5 vì $5 \times 5 = 25$ .'
Giáo viên
GV mời 1 cặp đọc kết quả và yêu cầu cả lớp kiểm tra bằng phép nhân. GV hỏi: 'Làm sao để biết thương tìm được là đúng?'
Học sinh
HS đọc kết quả và giải thích: 'Thương nhân với số chia phải bằng số bị chia.'
Giáo viên
GV chốt: 'Muốn tính thương, ta tìm số nhân với số chia để được số bị chia; số đó chính là thương.' Lưu ý: không lấy số bị chia trừ số chia.
Học sinh
HS nhắc lại cách tìm thương và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

Củng cố tên gọi các thành phần phép chia và cách tính thương qua bài tập trắc nghiệm, đúng sai.

Nội dung

GV chiếu các câu hỏi trên trang NeoEdu. HS giơ bảng con trả lời. Đề gồm: (1) Trong $10 : 2 = 5$ , số 5 là gì? A. thương; B. số chia; C. số bị chia. (2) Số bị chia là 14, số chia là 2, thương là bao nhiêu? (3) Số bị chia là 25, số chia là 5, thương là bao nhiêu? (4) Đúng hay sai: a) Trong $8 : 2 = 4$ , số 2 là số chia; b) Phép tính $12 : 2$ cũng gọi là thương; c) Thương của 20 và 5 là 15; d) Trong $6 : 3 = 2$ , số 6 là thương. (5) Thương của 40 và 5 là: A. 8; B. 35; C. 45. (6) Chọn các phép chia có thương bằng 5: A. $10 : 2$ ; B. $25 : 5$ ; C. $20 : 5$ ; D. $35 : 5$ . (7) Thương nào lớn nhất: A. $16 : 2$ ; B. $45 : 5$ ; C. $10 : 2$ .

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) A; (2) 7; (3) 5; (4) a) Đúng, b) Đúng, c) Sai, d) Sai; (5) A; (6) A và B; (7) B vì $45 : 5 = 9$ là thương lớn nhất.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: mỗi câu HS giơ bảng con ngay, không được nhìn bạn. GV đọc câu hỏi (1) và (2).
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV đọc các câu còn lại theo thứ tự, dừng lại để kiểm tra bảng con và gợi ý khi HS sai: 'Hãy thử tìm số nhân với số chia để được số bị chia.'
Học sinh
HS giơ bảng con trả lời. Dự kiến HS trả lời câu (4c) là 'Sai vì $20 : 5 = 4$ , không phải 15.'
Giáo viên
GV nhận xét nhanh số câu đúng của từng nhóm, chiếu đáp án trên trang NeoEdu để HS đối chiếu.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, sửa lại bài nếu sai.
Giáo viên
GV nêu lỗi thường gặp: gọi số đứng sau dấu chia là số bị chia, hoặc tính thương bằng phép trừ. GV nhắc HS luôn kiểm tra bằng phép nhân.
Học sinh
HS ghi nhớ lưu ý và nhắc lại cách kiểm tra.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Chia hoa vào lọ

Mục tiêu

HS vận dụng phép chia và cách tìm thương vào tình huống chia đều thực tế.

Nội dung

GV nêu tình huống: 'Cô giáo có 18 bông hoa, cắm đều vào 3 lọ. Hỏi mỗi lọ có mấy bông hoa?' HS viết phép chia, tìm thương và kiểm tra bằng phép nhân. Về nhà, HS tìm thêm một tình huống chia đều trong gia đình.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được $18 : 3 = 6$ vì $3 \times 6 = 18$ , nêu được mỗi lọ có 6 bông hoa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống 18 bông hoa cắm đều vào 3 lọ và hỏi: 'Số bị chia là bao nhiêu? Số chia là bao nhiêu?'
Học sinh
HS xác định: số bị chia là 18, số chia là 3.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết phép chia, tìm thương và kiểm tra bằng phép nhân vào bảng con.
Học sinh
HS viết $18 : 3 = 6$ và kiểm tra $3 \times 6 = 18$ . Dự kiến HS trả lời: 'Mỗi lọ có 6 bông hoa.'
Giáo viên
GV khen ngợi và nhấn mạnh: 'Chia đều là tìm thương; thương là số ở mỗi phần.' GV giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi nhận và chuẩn bị nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Quan sát phép chia $10 : 2 = 5$ và điền tên gọi:

Số 10 là: ...
Số 2 là: ...
Số 5 là: ...
Phép tính $10 : 2$ còn được gọi là: ...

Bài 2. Trong phép chia $15 : 5 = 3$ , hãy điền:

Số 15 là: ...
Số 5 là: ...
Số 3 là: ...

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Tính thương, biết số bị chia là 14, số chia là 2.

Viết phép chia: ...
Phép nhân kiểm tra: $2 \times$ ... $= 14$
Thương là: ...

Bài 2. Số bị chia là 25, số chia là 5. Thương là bao nhiêu? Viết phép nhân kiểm tra.

Bài 3. Số chia là 2, thương là 6. Tìm số bị chia (gợi ý: $2 \times 6 = ?$ ).

Hướng dẫn về nhà

Tìm trong gia đình hoặc đồ dùng quen thuộc một tình huống chia đều (ví dụ chia bánh, chia kẹo, xếp hoa vào lọ), viết phép chia tương ứng và gọi tên số bị chia, số chia, thương.
Làm lại bài tập 1 và 3 trong Phiếu học tập số 2 và kiểm tra bằng phép nhân.
Chơi lại trò chơi Ai nhanh hơn với người thân bằng các thẻ số, đọc đúng tên các thành phần của phép chia khi chơi.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.