ToánLớp 2Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Giáo án Bài 41. Phép chia

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được phép chia qua hoạt động chia đều 6 cái kẹo cho 2 bạn, mỗi bạn 3 cái và viết được $6 : 2 = 3$ .
Nêu được phép chia theo nhóm: từ 6 cái kẹo, mỗi bạn 3 cái thì có 2 bạn, viết được $6 : 3 = 2$ .
Viết được hai phép chia tương ứng từ một phép nhân, ví dụ từ $3 \times 2 = 6$ viết được $6 : 2 = 3$ và $6 : 3 = 2$ .
Vận dụng được mối liên hệ giữa phép nhân và phép chia để tìm kết quả phép chia như $12 : 2 = 6$ vì $2 \times 6 = 12$ .
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $6 : 2 = 3$ (vì $3 \times 2 = 6$ ) và nhận ra mỗi nhóm có số phần tử bằng nhau.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn tình huống chia kẹo bằng hình vẽ chấm tròn và bằng phép chia.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn đúng phép tính (chia hay nhân, trừ) cho bài toán chia đều hoặc chia theo nhóm.
Giao tiếp toán học: HS đọc và viết đúng phép chia, dùng đúng dấu chia “:” và nói được kết quả bằng câu đầy đủ có đơn vị.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng kẹo hoặc que tính để chia đều và chia theo nhóm, đồng thời dùng bảng con ghi phép tính.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động quan sát tranh, tự thao tác với đồ dùng để nhận ra cách chia đều và chia theo nhóm.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, trao đổi và đọc đúng cách viết, cách đọc phép chia như “sáu chia hai bằng ba”.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn được phép tính phù hợp với tình huống chia đều hoặc chia theo nhóm và giải thích được cách làm.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia thao tác đồ dùng và hoàn thành đầy đủ các bài tập trong giờ.
Trách nhiệm: HS làm việc nhóm nghiêm túc, chia phần công việc và kiểm tra kết quả của bạn trước khi báo cáo.
Trung thực: HS nhận xét đúng, sai kết quả của mình và của bạn, không sửa đáp án để làm theo bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Kẹo hoặc hình tròn cắt sẵn (khoảng 12 chiếc) để minh hoạ chia đều và chia theo nhóm.
Tranh minh hoạ 6 cái kẹo chia cho 2 bạn và hình 6 chấm tròn chia thành 2 nhóm.
Bảng phụ hoặc slide ghi phép nhân $3 \times 2 = 6$ và các thẻ phép tính để chơi trò chơi.
Phiếu học tập số 1 (in đủ cho các nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 41 Phép chia (neoedu.vn/learn/2/math/bai-41-phep-chia) để chiếu bài giảng và bài tập tương tác.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Kẹo hoặc que tính (khoảng 12 chiếc) để chia đều theo nhóm.
Vở bài tập Toán 2, bút chì, bút màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Chia kẹo quanh lớp

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức về phép nhân và về việc chia đồ vật đều cho các bạn để dẫn vào bài mới.

Nội dung

GV đưa ra tình huống: cô có 6 cái kẹo, muốn chia đều cho 2 bạn. HS dùng kẹo và nêu bạn nào được bao nhiêu cái. Sau đó HS nhắc lại bảng nhân 2 và bảng nhân 3 để chuẩn bị cho bài học.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được mỗi bạn được 3 cái kẹo và nhắc lại được ít nhất 2 phép nhân trong bảng nhân 2 và bảng nhân 3.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa 6 cái kẹo ra bàn và hỏi: “Cô có 6 cái kẹo, chia đều cho 2 bạn thì mỗi bạn được mấy cái?”
Học sinh
HS quan sát, dự kiến trả lời: “Mỗi bạn được 3 cái kẹo.”
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Đố bạn”: GV đọc một phép nhân (ví dụ $3 \times 2 = ?$ ), HS giơ bảng con ghi kết quả.
Học sinh
HS giơ bảng con ghi $3 \times 2 = 6$ , $2 \times 5 = 10$ và đọc to kết quả.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học cách chia đều và chia theo nhóm bằng phép chia.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học “Phép chia”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Chia đều kẹo cho các bạn

Mục tiêu

HS nhận biết phép chia qua chia đều và biết đọc, viết phép chia với dấu “:”.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1, phần A: dùng 6 cái kẹo chia đều cho 2 bạn, điền số kẹo mỗi bạn và viết phép chia. GV chiếu tranh 6 chấm tròn chia thành 2 nhóm và giới thiệu cách viết $6 : 2 = 3$ , cách đọc “sáu chia hai bằng ba”, dấu “:” là dấu chia.

Sản phẩm dự kiến

HS điền được Phiếu học tập số 1 phần A: mỗi bạn được 3 cái kẹo; viết được $6 : 2 = 3$ và đọc đúng “sáu chia hai bằng ba”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu cặp đôi chia 6 cái kẹo đều cho 2 bạn rồi điền kết quả vào phiếu.
Học sinh
HS cặp đôi lấy kẹo, chia thành 2 phần bằng nhau, mỗi phần 3 cái.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao mỗi bạn được 3 cái?” và chiếu tranh minh hoạ trên trang bài học NeoEdu.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì 3 cộng 3 bằng 6, nên 6 cái chia đều cho 2 bạn thì mỗi bạn được 3 cái.”
Giáo viên
GV viết lên bảng $6 : 2 = 3$ , giới thiệu cách đọc và dấu chia “:”.
Học sinh
HS đọc theo: “Sáu chia hai bằng ba”, viết vào vở và ghi nhớ dấu chia.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 6 phút

Chia theo nhóm

Mục tiêu

HS nhận biết phép chia theo nhóm: biết số phần tử mỗi nhóm, tìm số nhóm.

Nội dung

GV đặt câu hỏi: “Có 6 cái kẹo, chia cho mỗi bạn 3 cái thì được mấy bạn?” HS lấy kẹo, cứ mỗi 3 cái xếp thành một nhóm và đếm số nhóm. Từ đó viết $6 : 3 = 2$ . HS làm phần B của Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS điền được phần B của Phiếu học tập số 1: có 2 bạn; viết được $6 : 3 = 2$ và nêu được cách xếp kẹo thành nhóm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu câu hỏi chia theo nhóm: “6 cái kẹo, mỗi bạn 3 cái thì được mấy bạn?”
Học sinh
HS lấy 6 cái kẹo, xếp mỗi nhóm 3 cái và đếm được 2 nhóm.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS so sánh với chia đều: “Khác nhau ở chỗ nào giữa câu hỏi lần trước và câu hỏi này?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Lần trước biết số bạn, tìm số kẹo mỗi bạn; lần này biết số kẹo mỗi bạn, tìm số bạn.”
Giáo viên
GV chốt: chia đều và chia theo nhóm đều dùng phép chia; viết $6 : 3 = 2$ .
Học sinh
HS viết $6 : 3 = 2$ vào vở và đọc: “Sáu chia ba bằng hai”.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 6 phút

Từ phép nhân viết hai phép chia

Mục tiêu

HS viết được hai phép chia từ một phép nhân và dùng phép nhân để tìm kết quả phép chia.

Nội dung

GV viết $3 \times 2 = 6$ lên bảng và hướng dẫn HS viết hai phép chia: $6 : 2 = 3$ và $6 : 3 = 2$ . GV làm mẫu cách tính $12 : 2$ : nhớ lại $2 \times 6 = 12$ nên $12 : 2 = 6$ . HS thực hiện thêm với $10 : 5$ và $10 : 2$ bằng bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được hai phép chia từ $3 \times 2 = 6$ ; tính được $12 : 2 = 6$ và $10 : 5 = 2$ , $10 : 2 = 5$ dựa vào phép nhân tương ứng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết $3 \times 2 = 6$ lên bảng và hỏi: “Từ phép nhân này, ta viết được những phép chia nào?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: “ $6 : 2 = 3$ và $6 : 3 = 2$ .”
Giáo viên
GV hướng dẫn HS tính $12 : 2$ : “Ta nhớ phép nhân nào có kết quả là 12 với thừa số 2?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “ $2 \times 6 = 12$ , nên $12 : 2 = 6$ .” HS ghi bảng con và kiểm tra lại.
Giáo viên
GV mời 2 cặp HS lên bảng trình bày cách viết hai phép chia từ một phép nhân, các bạn còn lại nhận xét.
Học sinh
HS đại diện trình bày; các bạn nhận xét đúng, sai và bổ sung.
Giáo viên
GV chốt ghi nhớ: từ $3 \times 2 = 6$ có $6 : 2 = 3$ và $6 : 3 = 2$ .
Học sinh
HS đọc lại phần ghi nhớ và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Trò chơi “Chia đều và chia nhóm”

Mục tiêu

HS vận dụng được cách chia đều, chia theo nhóm và mối liên hệ nhân–chia để làm các bài tập.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi theo nhóm 4 HS. Các nhóm làm lần lượt bốn bài: Bài 1 (quan sát hình chia 8 chấm tròn thành 2 nhóm), Bài 2 (từ $5 \times 2 = 10$ điền $10 : 2$ và $10 : 5$ ), Bài 6 (nối phép chia với kết quả), Bài 7 (đúng hay sai). Bài 3 và Bài 4 là bài toán có lời văn về chia đều kẹo và bánh.
Đề và đáp án:

Bài 1: 8 chấm tròn chia đều thành 2 nhóm, mỗi nhóm mấy chấm? A. 4; B. 6; C. 2. Đáp án A, $8 : 2 = 4$ .
Bài 2: Từ $5 \times 2 = 10$ ta có $10 : 2 = 5$ và $10 : 5 = 2$ .
Bài 3: 6 cái kẹo chia đều cho 2 bạn, mỗi bạn được mấy cái? Đáp án 3, $6 : 2 = 3$ .
Bài 4: 12 cái bánh chia đều cho 2 bạn, mỗi bạn được mấy cái? Đáp án 6, $12 : 2 = 6$ .
Bài 6: Nối $8 : 2$ với 4; $10 : 5$ với 2; $12 : 2$ với 6; $15 : 5$ với 3.
Bài 7: a) Từ $2 \times 4 = 8$ suy ra $8 : 4 = 2$ : Đ? Đáp án Đúng hay Sai: a) S... (Lưu ý: $8 : 4 = 2$ là đúng vì $4 \times 2 = 8$ ; b) $6 : 2 = 4$ là Sai; c) Chia đều 10 cái kẹo cho 5 bạn thì mỗi bạn được 2 cái là Đúng; d) $9 : 3 = 3$ là Đúng.)

Sản phẩm dự kiến

Các nhóm hoàn thành đúng bài 1, 2, 3, 4, 6, 7; đáp án chính xác: 4; $5$ và $2$ (Bài 2); 3 cái; 6 cái; nối đúng 4 cặp; Bài 7 đúng–sai theo đáp án đã nêu.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phổ biến luật chơi: mỗi bài đúng được 1 điểm, nhóm làm nhanh và đúng nhiều điểm nhất thắng.
Học sinh
HS nhận thẻ bài tập, phân công người đọc, người lấy đồ dùng, người ghi kết quả.
Giáo viên
GV chiếu từng bài trên trang NeoEdu, đọc đề và hỏi: “Bài này dùng phép chia hay phép nhân? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Bài 1 dùng $8 : 2$ vì chia đều thành 2 nhóm; Bài 2 dùng $10 : 2$ vì $2 \times 5 = 10$ .”
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày đáp án bài 7, yêu cầu nhóm khác giải thích vì sao sai ở câu b.
Học sinh
HS trình bày: “Câu b sai vì $6 : 2 = 3$ , không phải 4.”
Giáo viên
GV công bố kết quả, khen nhóm làm tốt và nhắc các lỗi thường gặp: chia không đều, nhầm chia với trừ.
Học sinh
HS tự kiểm tra bài làm của mình và sửa lỗi.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Chia đồ dùng trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng phép chia để giải quyết tình huống chia đều đồ vật trong cuộc sống hằng ngày.

Nội dung

GV nêu tình huống: lớp có 15 quả cam, cần xếp vào các đĩa, mỗi đĩa 5 quả thì cần mấy đĩa? (Đáp án 3 đĩa, $15 : 5 = 3$ (đĩa), vì $5 \times 3 = 15$ .) Sau đó giao nhiệm vụ về nhà: quan sát đồ dùng trong gia đình và viết một phép chia đều hoặc chia theo nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS giải đúng bài toán: 3 đĩa, viết phép tính $15 : 5 = 3$ và nêu được một tình huống chia thực tế ở nhà.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống 15 quả cam, mỗi đĩa 5 quả và yêu cầu HS tìm số đĩa.
Học sinh
HS suy nghĩ, dùng que tính xếp 15 quả thành các nhóm 5.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao ta dùng phép chia? Phép nhân nào giúp em kiểm tra kết quả?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì xếp theo nhóm 5, dùng $15 : 5 = 3$ ; kiểm tra bằng $5 \times 3 = 15$ .”
Giáo viên
GV giao nhiệm vụ về nhà và nhận xét giờ học.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ vào vở và lắng nghe nhận xét.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Chia đều kẹo cho các bạn

Có 6 cái kẹo chia đều cho 2 bạn. Mỗi bạn được mấy cái kẹo? Trả lời: ……
Viết phép chia: ……………
Đọc phép chia: ……………

B. Chia theo nhóm

Có 6 cái kẹo, mỗi bạn 3 cái. Có mấy bạn được chia kẹo? Trả lời: ……
Viết phép chia: ……………

C. Từ phép nhân sang phép chia

Từ $3 \times 2 = 6$ , viết hai phép chia: ……………; ……………
Tính $12 : 2 =$ ……… (vì $2 \times$ ……… $= 12$ )

Hướng dẫn về nhà

Viết lại hai phép chia từ phép nhân $5 \times 2 = 10$ vào vở.
Giải bài toán: 20 quả trứng xếp vào các khay, mỗi khay 5 quả. Cần mấy khay? Viết phép tính $20 : 5 =$ ……… (khay).
Quan sát đồ dùng trong nhà (đũa, bát, hoa quả...) và viết một phép chia đều hoặc chia theo nhóm có thật, kèm câu trả lời.
Ôn lại bảng nhân 2 và bảng nhân 5 để chuẩn bị tiết sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.