Giáo án Toán 2
ToánLớp 2Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Giáo án Bài 40. Bảng nhân 5

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các tích của bảng nhân 5 từ 5×1=55 \times 1 = 5 đến 5×10=505 \times 10 = 50.
  • Giải thích được quy luật: thừa số thứ hai tăng 1 thì tích tăng thêm 5, các tích có chữ số tận cùng là 5 hoặc 0.
  • Vận dụng được bảng nhân 5 để tính nhẩm và giải bài toán thực tế đơn giản (ví dụ: 4 bàn tay có bao nhiêu ngón tay).
  • Tư duy và lập luận toán học: HS nhận ra quy luật của các tích trong bảng nhân 5 và giải thích vì sao tích tăng thêm 5 khi thừa số thứ hai tăng 1.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống “3 lọ hoa, mỗi lọ 5 bông” thành phép nhân 5×3=155 \times 3 = 15 và tình huống bàn tay, hộp bánh thành phép nhân tương ứng.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các phép nhân trong bảng nhân 5 và nói được kết quả bằng câu đầy đủ, ví dụ “5 nhân 4 bằng 20”.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng bó que tính (mỗi bó 5 que) để đếm và kiểm tra các tích của bảng nhân 5.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đếm thêm 5, tự kiểm tra kết quả bằng cách đếm lại với que tính hoặc bảng nhân 5 trong sách.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, trình bày cách tìm kết quả bằng câu nói đủ ý, nhận xét bài bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách tính phù hợp (đếm thêm 5, dùng que tính, dùng phép nhân) để giải bài toán thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực thực hành đọc thuộc và làm đủ các bài tập trên phiếu, bảng con.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành nhiệm vụ nhóm, kiểm tra kết quả của bạn trước khi báo cáo.
  • Trung thực: HS nói đúng kết quả mình tính được, sửa lỗi khi phát hiện sai sót.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi sẵn bảng nhân 5 (các tích 5, 10, 15, …, 50) và tranh “3 lọ hoa, mỗi lọ 5 bông”.
  • Tranh 4 bàn tay và tranh 8 hộp bánh, mỗi hộp 5 cái (dùng cho bài toán thực tế).
  • Bó que tính (mỗi bó 5 que) và thẻ số từ 5 đến 50.
  • Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/2/math/bai-40-bang-nhan-5 (chiếu phần bài giảng “Bảng nhân 5”, “Đếm thêm 5” và các bài tập tương tác để kiểm tra nhanh).

2. Học sinh

  • Sách Toán 2, bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bó que tính (mỗi bó 5 que), bút chì, vở ô li.
  • Phiếu học tập được GV phát theo nhóm cặp đôi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm nhóm 5 khởi động

Mục tiêu

Huy động vốn đếm thêm 5 và kết nối với ý nghĩa phép nhân là các nhóm bằng nhau để chuẩn bị vào bài mới.

Nội dung

GV cho HS đếm theo nhóm 5 bằng que tính: mỗi lần đưa ra một bó 5 que, cả lớp đếm to 5, 10, 15, … đến 50. Sau đó GV hỏi: “Có 3 bó que, mỗi bó 5 que, có tất cả bao nhiêu que?”.

Sản phẩm dự kiến

HS đếm thêm 5 đến 50 đúng và nêu được cách tính 3 nhóm, mỗi nhóm 5 que là 15 que.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa lần lượt từng bó 5 que tính lên bảng và nói: “Đây là một bó, có 5 que. Cô đếm 5 que, các em đếm theo cô nhé.”

    Học sinh

    HS quan sát, đếm to cùng GV: “Năm, mười, mười lăm, …”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Có 3 bó que, mỗi bó 5 que, có tất cả bao nhiêu que?” và gợi ý: “Các em đếm thêm 5 ba lần nhé.”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Có 15 que vì 5, 10, 15 là ba lần đếm thêm 5.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc dãy đếm thêm 5 từ 5 đến 50 và nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc: “Năm, mười, mười lăm, hai mươi, … năm mươi.” Cả lớp nhận xét bạn đọc đúng hay sai.

  4. Giáo viên

    GV dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta học bảng nhân 5, là bảng các phép nhân có thừa số 5.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học: “Bảng nhân 5”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Thành lập bảng nhân 5

Mục tiêu

HS lập được các tích của bảng nhân 5 từ tình huống thực tế và từ việc đếm nhóm bằng que tính.

Nội dung

Từ tranh “3 lọ hoa, mỗi lọ 5 bông”, HS viết phép nhân 5×3=155 \times 3 = 15 (bông). Theo cặp đôi, HS dùng bó que tính để lập các phép nhân 5×15 \times 1, 5×25 \times 2, …, 5×105 \times 10 rồi ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 với đủ 10 tích: 5×1=55 \times 1 = 5; 5×2=105 \times 2 = 10; 5×3=155 \times 3 = 15; 5×4=205 \times 4 = 20; 5×5=255 \times 5 = 25; 5×6=305 \times 6 = 30; 5×7=355 \times 7 = 35; 5×8=405 \times 8 = 40; 5×9=455 \times 9 = 45; 5×10=505 \times 10 = 50.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh 3 lọ hoa, mỗi lọ 5 bông và hỏi: “Có mấy lọ? Mỗi lọ có mấy bông? Em viết phép nhân thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Có 3 lọ, mỗi lọ 5 bông, ta viết 5×3=155 \times 3 = 15 (bông).”

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các cặp đôi, phát Phiếu học tập số 1 và bó que tính. GV hướng dẫn: “Mỗi bạn lấy 1 bó que tính, bạn kia đếm số que; sau đó đổi vai. Ghi phép nhân và kết quả vào phiếu.”

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: lấy 1, 2, 3, … bó que và đếm; ghi 5×1=55 \times 1 = 5, 5×2=105 \times 2 = 10, … Một HS hỏi bạn: “Bạn đếm được bao nhiêu que? Vì sao bạn viết như vậy?” Bạn trả lời: “Có 2 bó, 5 + 5 = 10 nên 5×2=105 \times 2 = 10.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc kết quả, cả lớp kiểm tra bằng cách đếm thêm 5 cùng nhau.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc: “Năm nhân hai bằng mười, năm nhân ba bằng mười lăm, …”. Cả lớp nhận xét và sửa nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV viết lên bảng bảng nhân 5 đầy đủ và chốt: “Các tích của bảng nhân 5 là 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50.”

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh bảng nhân 5 và ghi kết quả đúng vào Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 5 phút

Quy luật và ghi nhớ bảng nhân 5

Mục tiêu

HS nhận ra quy luật đếm thêm 5 của bảng nhân 5 và nhận biết tích có chữ số tận cùng là 5 hoặc 0.

Nội dung

GV hỏi HS quan sát các tích vừa lập: khi thừa số thứ hai tăng 1 thì tích thay đổi thế nào; các tích có chữ số tận cùng là mấy. Sau đó cả lớp chơi “Đọc nối tiếp” để ghi nhớ bảng nhân 5.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: thừa số thứ hai tăng 1 thì tích tăng thêm 5; các tích của bảng nhân 5 có chữ số tận cùng là 5 hoặc 0; đọc thuộc bảng nhân 5 theo nhịp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: “Từ 5×3=155 \times 3 = 15 đến 5×4=205 \times 4 = 20, tích tăng bao nhiêu? Thừa số thứ hai tăng mấy?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Thừa số thứ hai tăng 1, tích tăng thêm 5, từ 15 lên 20.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn trò chơi “Đọc nối tiếp”: lần lượt từng tổ đọc một phép nhân và tích trong bảng nhân 5, tổ sau đọc tiếp, không lặp lại.

    Học sinh

    HS chơi theo tổ: “Năm nhân một bằng năm; năm nhân hai bằng mười; …”. HS nhận ra các tích đều kết thúc bằng 5 hoặc 0.

  3. Giáo viên

    GV mời 1 HS nêu quy luật và 1 HS nêu nhận xét về chữ số tận cùng.

    Học sinh

    HS trả lời: “Thừa số thứ hai tăng 1 thì tích tăng thêm 5.” và “Các tích có chữ số tận cùng là 5 hoặc 0.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quy luật và cho cả lớp đọc thuộc bảng nhân 5 hai lần.

    Học sinh

    HS đọc thuộc bảng nhân 5 và ghi nhớ quy luật.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập bảng nhân 5

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 5 để tính nhẩm, điền số, so sánh và xác định đúng sai.

Nội dung

HS làm các bài trên Phiếu học tập số 2 theo nhóm 4 (kĩ thuật “Ai nhanh – ai đúng”): bài 1 tính nhẩm, bài 2 điền số đếm thêm 5, bài 3 nối phép nhân với tích, bài 4 đúng hay sai, bài 5 điền dấu >, <, =.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: 1) 5×4=205 \times 4 = 20; 5×7=355 \times 7 = 35. 2) Đếm thêm 5: 5, 10, 15, 20, 25, 30. 3) 5×2=105 \times 2 = 10; 5×6=305 \times 6 = 30; 5×9=455 \times 9 = 45; 5×10=505 \times 10 = 50. 4) a) Đúng (5×3=155 \times 3 = 15); b) Sai (5×8=405 \times 8 = 40, không phải 45); c) Đúng (5×5=255 \times 5 = 25); d) Sai (5×1=55 \times 1 = 5, không phải 6). 5) 5×6>2×105 \times 6 > 2 \times 10 (30 > 20); 5×4=2×105 \times 4 = 2 \times 10 (20 = 20); 5×2<2×65 \times 2 < 2 \times 6 (10 < 12).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao Phiếu học tập số 2 cho nhóm 4 và nêu luật: “Mỗi bạn làm một bài trên bảng con, các bạn trong nhóm kiểm tra chéo.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đề và nhắc lại yêu cầu của từng bài.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các nhóm, gợi ý HS đếm thêm 5 khi gặp khó khăn, không nói đáp án.

    Học sinh

    HS làm bài và kiểm tra chéo. Với bài 4b, HS có thể nói: “5×85 \times 8 đếm thêm 5 là 40, không phải 45.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả bài 4 và bài 5, yêu cầu nhóm khác nhận xét.

    Học sinh

    Đại diện nhóm nêu: “Câu b là sai vì 5×8=405 \times 8 = 40.” Nhóm khác góp ý và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên trang NeoEdu bài 40 (phần bài tập tương tác) để HS đối chiếu, chốt các lỗi thường gặp: nhầm 5×85 \times 8 với 5×95 \times 9; viết 5×1=65 \times 1 = 6 do cộng thay vì nhân.

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa bài và ghi lại lỗi mình hay mắc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Bài toán thực tế với bảng nhân 5

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 5 để giải bài toán thực tế và biết chọn phép nhân phù hợp.

Nội dung

Giải bài toán 1: Mỗi bàn tay có 5 ngón tay, 4 bàn tay có bao nhiêu ngón tay? Bài toán 2: Có 3 lọ hoa, mỗi lọ cắm 5 bông hoa, có tất cả bao nhiêu bông hoa? Bài toán 3: Mỗi hộp có 5 cái bánh, 8 hộp như thế có bao nhiêu cái bánh? A. 40; B. 13; C. 35.

Sản phẩm dự kiến

Đáp số: bài 1: 5×4=205 \times 4 = 20 (ngón); bài 2: 5×3=155 \times 3 = 15 (bông); bài 3: đáp án A, 5×8=405 \times 8 = 40 (cái bánh).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh bàn tay và đọc bài toán 1: “Mỗi bàn tay có 5 ngón tay. 4 bàn tay có bao nhiêu ngón tay?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nói lại bài toán theo ý hiểu của mình.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS tóm tắt: “1 bàn tay: 5 ngón; 4 bàn tay: ? ngón. Ta làm phép nhân 5×45 \times 4.” Sau đó GV đưa bài toán 3 để HS chọn đáp án.

    Học sinh

    HS viết bài giải: “Số ngón tay là: 5×4=205 \times 4 = 20 (ngón).” Với bài 3, HS trả lời: “Đáp án A, vì 5×8=405 \times 8 = 40 (cái bánh).”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc bài giải và giải thích vì sao không chọn đáp án B và C.

    Học sinh

    HS trả lời: “Số 13 là 5+85 + 8, không phải nhân; số 35 là 5×75 \times 7, không đúng với 8 hộp.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Khi có nhiều nhóm bằng nhau, ta dùng phép nhân; số nhóm là thừa số thứ hai, số đồ trong mỗi nhóm là 5.”

    Học sinh

    HS nhắc lại cách chọn phép nhân và ghi nhớ cách viết bài giải.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bảng nhân 5: hoàn thành các phép nhân bằng cách đếm bó que tính (mỗi bó 5 que).

  • 5×1=5 \times 1 = ?
  • 5×2=5 \times 2 = ?
  • 5×3=5 \times 3 = ?
  • 5×4=5 \times 4 = ?
  • 5×5=5 \times 5 = ?
  • 5×6=5 \times 6 = ?
  • 5×7=5 \times 7 = ?
  • 5×8=5 \times 8 = ?
  • 5×9=5 \times 9 = ?
  • 5×10=5 \times 10 = ?
    Câu hỏi: Khi thừa số thứ hai tăng 1 thì tích tăng thêm bao nhiêu? Các tích có chữ số tận cùng là mấy?

Phiếu học tập số 2

Luyện tập bảng nhân 5 (làm theo nhóm 4).

  • Bài 1: Tính nhẩm: 5×4=5 \times 4 = ?; 5×7=5 \times 7 = ?
  • Bài 2: Điền số vào chỗ trống khi đếm thêm 5: 5, 10, 15, ___, 25, ___
  • Bài 3: Nối phép nhân với tích: 5×25 \times 2; 5×65 \times 6; 5×95 \times 9; 5×105 \times 10 với các số 10, 30, 45, 50.
  • Bài 4: Đúng hay sai? a) 5×3=155 \times 3 = 15; b) 5×8=455 \times 8 = 45; c) 5×5=255 \times 5 = 25; d) 5×1=65 \times 1 = 6.
  • Bài 5: Điền dấu >, <, =: 5×65 \times 6 ___ 2×102 \times 10; 5×45 \times 4 ___ 2×102 \times 10; 5×25 \times 2 ___ 2×62 \times 6.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc thuộc lòng bảng nhân 5 theo hai chiều: đọc xuôi “5, 10, 15, …, 50” và đọc các phép nhân “5 nhân 1 bằng 5, …”.
  • Làm bài tập trong sách Toán 2 (trang bài 40), hoặc luyện thêm trên trang NeoEdu bài 40 (neoedu.vn/learn/2/math/bai-40-bang-nhan-5) phần bài tập tương tác.
  • Tìm và kể với người thân 2 đồ vật có nhóm 5 (ví dụ: 1 bàn tay có 5 ngón, 1 hộp có 5 cái bút), viết phép nhân tương ứng và kết quả vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.