Giáo án Bài 28 · THUD. Tạo ảnh động

Huy động kinh nghiệm HS về ảnh động đã gặp; hình thành câu hỏi: điều gì tạo nên chuyển động trong ảnh động.

GV chiếu hai ảnh động minh họa: (1) một chấm xanh di chuyển từ trái sang phải; (2) cùng chấm đó nhưng chạy nhanh và chậm khác nhau. HS quan sát và trả lời: Vì sao chấm chuyển động? Điều gì làm chấm đi nhanh hơn hoặc chậm hơn?

HS nêu được ý kiến ban đầu: chuyển động có được nhờ nhiều hình ảnh nối tiếp nhau theo thời gian; tốc độ phụ thuộc vào thời gian hiển thị mỗi hình. GV ghi các ý kiến lên bảng để đối chiếu sau bài học.

Nêu được ảnh động là chuỗi khung; giải thích được vai trò của thứ tự khung, độ trễ và cách thay/ghép khung đối với chuyển động.

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1, đọc mục Hiểu cách hoạt động trong bài giảng và trả lời: (a) Khung là gì? (b) Độ trễ là gì và đơn vị thường dùng? (c) Nếu đổi thứ tự khung 1 và khung 3 thì chuyển động thay đổi thế nào? (d) Vì sao khi ghép tích lũy có thể để lại vệt? (đ) Vì sao GIF có giới hạn màu và không thay thế mọi video?

Kết luận HS rút ra: (1) Ảnh động gồm nhiều khung, mỗi khung là một trạng thái hình tại một thời điểm. (2) Độ trễ là thời gian hiển thị một khung, tính bằng ms. (3) Thứ tự khung quyết định hướng chuyển động; đảo thứ tự sẽ đảo chiều chuyển động. (4) Nếu mỗi khung không thay thế khung cũ mà ghép tích lũy thì chấm cũ còn lại gây vệt. (5) GIF có giới hạn số màu nên không thay thế mọi video.

Vận dụng quy trình tạo ảnh động ba khung; tính được thời gian một chu kì và kiểm tra bản xuất có lặp đúng.

HS làm theo nhóm cặp đôi trên máy tính, dựng mô hình: nền 800 × 500; ba khung với chấm xanh tại x = 200, 300, 400, y = 250 giữ nguyên; mỗi khung 200 ms; khung mới thay khung cũ; lặp lại. Sau đó trả lời: (a) Một chu kì kéo dài bao nhiêu ms? (b) Khi xem trước, chấm có để lại vệt không? (c) Bản xuất có lặp lại đúng chu kì không?

Sản phẩm: một file ảnh động GIF ba khung theo mô hình mẫu, chấm chạy từ x = 200 đến x = 400 rồi lặp lại. Kết quả kiểm tra: một chu kì là $200 + 200 + 200 = 600$ ms; khi thay khung đúng cách thì không có vệt; bản xuất lặp đúng chu kì 600 ms.

Củng cố kiến thức về khung, độ trễ, thứ tự và thay/ghép khung; vận dụng tính toán chu kì và nhận biết điều kiện an toàn.

HS làm Phiếu học tập số 2 theo hình thức trò chơi nhóm bốn người: trả lời các câu: (1) Ba khung × 200 ms bằng bao nhiêu ms? (2) Chênh lệch vị trí x giữa hai khung kế nhau là bao nhiêu? (3) Thứ tự khung không ảnh hưởng hướng chuyển động: Đúng hay Sai? (4) Để một chấm không để vệt cần chú ý gì: A. Cách thay/ghép khung; B. Chỉ tên tệp có đánh số; C. Chỉ độ phân giải xuất; D. Chỉ tốc độ CPU? (5) Nên tránh nhấp nháy mạnh: Đúng hay Sai? (6) Ghép khung với: Khung, Độ trễ, Lặp.

Đáp án: (1) 600 ms. (2) 100 (300 − 200 = 100; 400 − 300 = 100). (3) Sai, đảo thứ tự sẽ đảo mạch chuyển động. (4) A, vì ghép tích lũy có thể giữ chấm cũ. (5) Đúng, để đảm bảo an toàn và khả năng tiếp cận của người xem. (6) Khung – một trạng thái hình; Độ trễ – thời gian hiển thị; Lặp – phát lại chuỗi.

Vận dụng kiến thức để tạo ảnh động theo yêu cầu thực tế; tính được độ trễ mỗi khung khi chu kì thay đổi và tự đánh giá sản phẩm.

Nhiệm vụ: (1) Tạo ảnh động ba khung 800 × 500, chấm xanh tại x = 200, 300, 400, y = 250, lặp lại; trình bày sản phẩm hoặc quy trình đủ để kiểm tra. (2) Muốn giữ ba khung nhưng chu kì là $1{,}2$ giây thì mỗi khung hiển thị bao nhiêu ms? Chuyển động chậm hơn hay nhanh hơn mẫu 600 ms? Phần (1) hoàn thiện về nhà và nộp file GIF kèm ghi chú quy trình.

Đáp án phần (2): $1{,}2$ giây = 1200 ms; $1200 : 3 = 400$ ms mỗi khung; chuyển động chậm hơn mẫu 600 ms. Tiêu chí đánh giá sản phẩm (thang 10): ba vị trí và kích thước đúng (3 điểm); y cố định và không để vệt (2 điểm); độ trễ 200 ms, chu kì 600 ms (3 điểm); dự án/GIF, kiểm tra lặp và an toàn (2 điểm). Chấp nhận phương án tương đương đúng, có lí giải.