Giáo án Bài 29 · THUD. Khám phá phần mềm làm phim

Huy động hiểu biết ban đầu của HS về việc đưa tư liệu vào phần mềm làm phim, từ đó xác định vấn đề cần giải quyết trong bài.

HS quan sát giao diện mẫu của phần mềm làm phim trên màn hình và trả lời câu hỏi: "Khi kéo một đoạn video vào kho tư liệu, đoạn video đó đã thành một phần của phim chưa? Vì sao?". Sau đó HS nêu tên các khu vực mà em nhận ra trên giao diện.

Câu trả lời dự kiến: Chưa. Nhập vào kho chỉ là đưa tư liệu vào danh sách để dùng; muốn có trong phim phải đặt tư liệu lên dòng thời gian, trên rãnh hình hoặc rãnh âm. Các khu vực HS có thể nêu: kho tư liệu, dòng thời gian, rãnh hình, rãnh âm, cửa sổ xem.
Nhiệm vụ học tập được xác định: Tìm hiểu từng thành phần của phần mềm và quy trình tạo dự án 16:9 gồm ba cảnh.

Nêu được vai trò của kho tư liệu, dòng thời gian, rãnh hình, rãnh âm, cửa sổ xem và chức năng xuất; giải thích được việc tư liệu nhập vào chưa chắc đã nằm trong phim, dự án có thể tham chiếu tệp ngoài.

HS làm việc theo nhóm 4 bằng kĩ thuật khăn trải bàn. Mỗi thành viên nhận một khu vực (kho tư liệu, dòng thời gian, rãnh hình và rãnh âm, cửa sổ xem và xuất). Mỗi HS ghi vào ô của mình chức năng và một ví dụ cụ thể, sau đó nhóm thống nhất nội dung ở giữa khăn.
Nhiệm vụ trên Phiếu học tập số 1: Ghép từng thành phần với chức năng tương ứng; trả lời câu hỏi "Nguồn nằm trong kho có tự động xuất hiện trong phim không?" và "Dự án tham chiếu tệp ngoài nghĩa là gì?".

Kết quả dự kiến trên khăn trải bàn:

• Kho tư liệu: chứa các nguồn đã nhập (ảnh, video, âm thanh); không tự quyết định nội dung phim.
• Dòng thời gian: sắp xếp các cảnh theo thứ tự và thời gian xuất hiện.
• Rãnh hình: đặt cảnh hoặc hình ảnh lên dòng thời gian.
• Rãnh âm: đặt tiếng hoặc nhạc theo thời điểm.
• Cửa sổ xem trước: kiểm tra luồng đang dựng.
• Xuất: tạo tệp phim từ dự án đã hoàn thiện.
  Kiến thức HS rút ra: Nhập nguồn không đồng nghĩa với việc tư liệu đã nằm trong phim. Dự án có thể tham chiếu tệp ngoài, nên khi di chuyển thư mục cần giữ nguồn cùng với dự án.

Tính được thời điểm bắt đầu, kết thúc và tổng thời lượng của ba cảnh nối tiếp; vận dụng được yêu cầu về tỉ lệ khung và rãnh âm để tạo dự án theo quy trình bốn bước.

HS làm việc theo cặp đôi, quan sát mô hình hoàn chỉnh mẫu do GV trình chiếu: Cảnh A từ 0 đến 6 giây, Cảnh B từ 6 đến 14 giây, Cảnh C từ 14 đến 20 giây, tổng 20 giây nếu không chồng. Cặp đôi thực hiện:

• Tính thời lượng từng cảnh và xác định thời điểm bắt đầu của cảnh C.
• Đặt tỉ lệ khung 16:9 cho dự án.
• Thêm thẻ chữ A: Mở sách, B: Đọc, C: Chia sẻ (không bắt buộc nhạc).
• Ghi rãnh âm chỉ chứa tệp được phép tự tạo.
  Quy trình: Tổ chức nguồn có quyền → Tạo dự án và nhập tư liệu → Đặt ba cảnh cùng rãnh âm phù hợp → Lưu dự án và phát thử.

Kết quả dự kiến:

• Cảnh A: 0 đến 6 giây; Cảnh B: 6 đến 14 giây; Cảnh C: 14 đến 20 giây. Tổng thời lượng: 20 giây khi không chồng.
• Cảnh C bắt đầu lúc 14 giây.
• Dự án có tỉ lệ khung 16:9, thẻ chữ đúng thứ tự, rãnh âm chỉ chứa tệp tự tạo.
  Kiến thức HS rút ra: Tỉ lệ khung, độ phân giải và tốc độ khung hình cần phù hợp yêu cầu. Nâng thông số không tự làm tăng chi tiết của nguồn.

Củng cố kiến thức về kho tư liệu, dòng thời gian, tính thời lượng và điều kiện xuất; tự kiểm tra kết quả bằng đáp án.

HS làm việc cặp đôi trên Phiếu học tập số 2, gồm các câu từ 1 đến 7. Sau đó đổi phiếu cho cặp bên cạnh để chấm chéo và đối chiếu với đáp án GV cung cấp. HS có thể làm thêm bài tương tác trên trang bài học NeoEdu nếu còn thời gian.

Đáp án:

1. Ba cảnh A 6 giây, B 8 giây, C 6 giây, không chồng, thứ tự A → B → C, bắt đầu 0 giây: Cảnh A 0 đến 6 giây, cảnh B 6 đến 14 giây, cảnh C 14 đến 20 giây.
2. Tổng 6 + 8 + 6 = 20 giây.
3. Cảnh C bắt đầu lúc 14 giây (sau A 6 giây và B 8 giây).
4. Đáp án A: Kho chứa nguồn, dòng tổ chức phát.
5. Đúng: tùy cách phần mềm lưu hoặc nhúng nguồn, xóa tệp nguồn có thể làm dự án mất liên kết.
6. Sai: tăng độ phân giải xuất không tự phục hồi dữ liệu đã mất.
7. Rãnh hình – cảnh/hình; rãnh âm – tiếng/nhạc; xem trước – kiểm tra luồng đang dựng.

Vận dụng quy trình bốn bước để tạo dự án 16:9 gồm ba cảnh 6, 8, 6 giây và rãnh lời nói mẫu không người thật; tự đánh giá sản phẩm theo tiêu chí.

Nhiệm vụ: Tạo dự án 16:9 từ ba cảnh tự tạo 6, 8, 6 giây; thêm rãnh lời nói mẫu không người thật. Rãnh lời mẫu dùng văn bản tự tạo chuyển giọng đọc theo công cụ được phép: 0 đến 6 giây "Mở một cuốn sách phù hợp"; 6 đến 14 giây đọc chậm và rõ; 14 đến 20 giây chia sẻ điều em học được. Trả lời câu hỏi: Nếu nguồn dọc đặt trong khung ngang, nêu hai cách không kéo méo.
Sản phẩm có thể trình bày trực tiếp hoặc mô tả quy trình đủ để GV kiểm tra. Thang đánh giá tham khảo: ba cảnh 0 đến 6, 6 đến 14, 14 đến 20 giây (0,3 điểm); khung 16:9 và rãnh rõ ràng (0,2 điểm); lời nói mẫu có nội dung và thời điểm đúng (0,25 điểm); giữ nguồn, lưu và phát thử (0,25 điểm).

Sản phẩm mong đợi: Dự án 16:9 có ba cảnh đúng thời lượng, rãnh lời mẫu đúng thời điểm, nguồn được giữ trong thư mục dự án.
Đáp án câu hỏi về nguồn dọc: Hai cách không kéo méo: (1) giữ tỉ lệ và đặt dải nền hai bên; (2) cắt có chủ ý để giữ chủ thể. Kiểm tra: không cắt chữ hoặc chi tiết cần đọc.
Thang đánh giá: tổng 1 điểm, chấp nhận phương án tương đương đúng, có lí giải và an toàn.