NeoEdu
Giáo án Lịch sử 10
Lịch sửLớp 10Chủ đề 7. Cộng đồng các dân tộc Việt Nam

Giáo án Các dân tộc trên đất nước Việt Nam

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 2 tiết (90 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được Việt Nam có 54 dân tộc trong danh mục thành phần dân tộc thống nhất, dân tộc Kinh đông nhất và 53 dân tộc còn lại là dân tộc thiểu số theo quy mô dân số, không phải thứ bậc giá trị.
  • Giải thích được vì sao dữ liệu dân số phải ghi mốc điều tra, lấy ví dụ Tổng điều tra năm 2019 ghi dân tộc Kinh 82 085 826 người.
  • Nêu được năm ngữ hệ và tám nhóm ngôn ngữ theo cách phân loại của bài, lấy được ví dụ tộc người tương ứng.
  • Giải thích được ngữ hệ không đồng nghĩa với một dân tộc, một tỉnh hay một quốc gia.
  • Phân biệt được hai nghĩa của từ “dân tộc” (toàn thể cộng đồng quốc gia và tộc người) và vận dụng được khi đọc số liệu.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc phiếu học tập, tự tra cứu bảng số liệu và ghi chép kiến thức chính; tự kiểm tra đáp án các bài tập đã làm.
  • Giao tiếp và hợp tác: thảo luận cặp đôi và nhóm, trình bày kết quả rõ ràng, lắng nghe và phản biện có lí lẽ khi so sánh đáp án.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phản bác nhận định sai về giá trị văn hoá của dân tộc ít người và đề xuất hành động tìm hiểu có trách nhiệm.

b) Năng lực đặc thù

  • Tìm hiểu lịch sử: đọc và đối chiếu bảng số liệu Tổng điều tra năm 2019, xác định đúng mốc thời gian, phân biệt thông tin có căn cứ với suy diễn.
  • Nhận thức và tư duy lịch sử: nhận ra nghĩa của thuật ngữ “dân tộc” trong ngữ cảnh, hiểu quan hệ giữa quy mô dân số, ngôn ngữ và đơn vị hành chính trong thời điểm lịch sử cụ thể.
  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: sử dụng nội dung bài để phản bác định kiến, viết đoạn văn 120–180 chữ có trường hợp cụ thể từ hồ sơ.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: tôn trọng sự bình đẳng giữa các dân tộc, không gán phẩm chất hay năng lực cho người khác chỉ dựa trên dân tộc.
  • Trung thực: ghi đúng mốc số liệu, không ghi kết quả khảo sát chưa thực hiện, không giả kết quả phỏng vấn khi tìm hiểu địa phương.
  • Yêu nước: tự hào về sự đa dạng và đoàn kết của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, thể hiện qua thái độ tôn trọng văn hoá các dân tộc trong nước.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Sách Lịch sử 10 (Kết nối tri thức với cuộc sống), Chủ đề 7, bài Các dân tộc trên đất nước Việt Nam.
  • Máy chiếu, slide tóm tắt số liệu: dân tộc Kinh 82 085 826 người (Tổng điều tra 2019); Tày 1 845 492 người; Thái 1 820 950 người; Mường 1 452 095 người.
  • Bảng phân loại năm ngữ hệ, tám nhóm ngôn ngữ và ví dụ tộc người (chiếu hoặc in khổ lớn).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/10/history/bai-11-cac-dan-toc-tren-dat-nuoc-viet-nam (dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra nhanh đáp án).

2. Học sinh

  • SGK Lịch sử 10, vở ghi, bút chì, bút dạ.
  • Giấy A4 hoặc giấy khổ lớn để làm sản phẩm nhóm.
  • Thước kẻ, máy tính cầm tay (nếu cần kiểm tra phép trừ).

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 8 phút

Đoán số liệu và xác định mốc thời gian

a) Mục tiêu

Huy động hiểu biết ban đầu của HS về các dân tộc Việt Nam và nhận ra một con số dân số luôn gắn với một thời điểm điều tra.

b) Nội dung

HS quan sát slide ghi con số “82 085 826 người” và nêu ý kiến: đây là số dân của dân tộc nào, thuộc năm nào, có phải số dân hiện tại không. HS trả lời nhanh các câu hỏi: Việt Nam có bao nhiêu dân tộc? Dân tộc nào đông dân nhất? Vì sao cần ghi năm khi nêu số dân?

c) Sản phẩm

  • Câu trả lời dự kiến: Việt Nam có 54 dân tộc; dân tộc Kinh đông dân nhất; con số 82 085 826 người là số liệu Tổng điều tra năm 2019.
  • Kết luận ban đầu của HS: Số dân phải gắn với mốc điều tra vì dân số thay đổi theo thời gian.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu slide con số 82 085 826 người và đặt câu hỏi: “Con số này nói về dân tộc nào? Thuộc thời điểm nào? Có phải dân số hiện tại không?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ cá nhân trong 30 giây và giơ tay phát biểu ý kiến.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV gợi ý HS đối chiếu với tiêu đề bài học và yêu cầu ghi lại hai câu hỏi cần giải quyết trong tiết học.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: Việt Nam có bao nhiêu dân tộc, các dân tộc khác nhau thế nào; vì sao số dân phải ghi năm điều tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2–3 HS trình bày ý kiến, không đánh giá đúng sai ngay.

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Đây là dân số của người Kinh, năm 2019.” “Không phải số hiện tại vì dân số thay đổi theo năm.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV xác nhận: 54 dân tộc có trong danh mục thống nhất; Kinh đông dân nhất; số 82 085 826 người là số liệu năm 2019. GV nêu vấn đề: Trong bài này, các dân tộc có bình đẳng không? Ngôn ngữ có trùng với đơn vị hành chính không?

    Học sinh

    HS ghi nhận câu hỏi dẫn dắt và chuẩn bị tiếp cận nội dung mới.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 15 phút

54 dân tộc bình đẳng và dữ liệu có mốc điều tra

a) Mục tiêu

Giải thích được 54 dân tộc bình đẳng về giá trị và quyền; nêu được dân tộc Kinh đông dân nhất nhưng 53 dân tộc còn lại không xếp thứ bậc giá trị; giải thích vì sao dữ liệu dân số phải ghi mốc điều tra.

b) Nội dung

HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1, phần A: đọc đoạn tư liệu về thành phần dân tộc, trả lời câu hỏi (1) Việt Nam có bao nhiêu dân tộc trong danh mục thống nhất? (2) Dân tộc nào đông dân nhất và 53 dân tộc còn lại được gọi là gì? (3) Vì sao con số 82 085 826 người phải ghi là số liệu năm 2019? (4) Quy mô dân số có cho biết dân tộc nào “giỏi hơn” không? Vì sao?

c) Sản phẩm

  • Đáp án ghi trong Phiếu số 1, phần A:
  • 54 dân tộc có trong danh mục thành phần dân tộc được sử dụng thống nhất.
  • Dân tộc Kinh có số dân đông nhất; 53 dân tộc còn lại là dân tộc thiểu số theo quy mô dân số toàn quốc.
  • Số 82 085 826 người là kết quả Tổng điều tra năm 2019, không ghi là dân số hiện tại.
  • Kết luận: Quy mô dân số không phải thứ bậc giá trị; 54 dân tộc bình đẳng về giá trị và quyền.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 1, phần A, nêu yêu cầu đọc nhanh, gạch chân con số và mốc năm, sau đó trao đổi trong cặp trong 6 phút.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đoạn tư liệu và gạch chân các con số, mốc thời gian.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp gặp khó khăn; gợi ý: “Hãy tìm trong đoạn từ nào chỉ thời điểm điều tra.”

    Học sinh

    Các cặp thảo luận, ghi đáp án vào phiếu. Dự kiến HS khó nhất ở câu (4); GV hướng dẫn HS tách “quy mô” khỏi “giá trị”.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp báo cáo, các cặp khác bổ sung hoặc phản biện bằng lí lẽ.

    Học sinh

    Dự kiến: “54 dân tộc, Kinh đông nhất.” “Phải ghi năm 2019 vì dân số thay đổi.” “Không, vì số dân chỉ đo quy mô, không đo văn hoá.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: 54 dân tộc bình đẳng về giá trị và quyền; dữ liệu dân số phải ghi mốc điều tra; ghi nhớ hai ý này vào vở và trình bày ngắn gọn bằng sơ đồ hai nhánh.

    Học sinh

    HS hoàn thiện đáp án, ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 15 phút

Ngữ hệ, nhóm ngôn ngữ và đơn vị hành chính

a) Mục tiêu

Nêu được năm ngữ hệ và tám nhóm ngôn ngữ; lấy được ví dụ tộc người theo nhóm; giải thích được ngữ hệ không đồng nghĩa với dân tộc, tỉnh hay quốc gia.

b) Nội dung

HS học theo kĩ thuật mảnh ghép. Vòng 1: mỗi nhóm 4 HS được giao một ngữ hệ (Nam Á, Thái–Ka Đai, Mông–Dao, Nam Đảo, Hán–Tạng) và đọc bảng phân loại. Vòng 2: HS chuyển sang nhóm mới, mỗi thành viên trình bày ngữ hệ mình tìm hiểu và điền Phiếu học tập số 1, phần B. Câu hỏi: (1) Kể tên năm ngữ hệ và tám nhóm ngôn ngữ. (2) Kinh và Mường thuộc nhóm nào? Tày, Thái thuộc nhóm nào? Ê Đê, Gia Rai thuộc nhóm nào? (3) Vì sao không thể nói người Ê Đê chỉ sống ở một tỉnh?

c) Sản phẩm

  • Đáp án Phiếu số 1, phần B:
  • Năm ngữ hệ: Nam Á, Thái–Ka Đai, Mông–Dao, Nam Đảo, Hán–Tạng.
  • Tám nhóm ngôn ngữ: Việt–Mường, Môn–Khơ-me, Tày–Thái, Ka Đai, Mông–Dao, Mã Lai–Đa Đảo, Hán, Tạng–Miến.
  • Kinh, Mường thuộc nhóm Việt–Mường; Tày, Thái thuộc nhóm Tày–Thái; Ê Đê, Gia Rai thuộc nhóm Mã Lai–Đa Đảo.
  • Kết luận: Ngữ hệ là phạm vi phân loại nguồn gốc ngôn ngữ, không phải bảng đơn vị hành chính; một ngữ hệ không đồng nghĩa một dân tộc, một tỉnh hay một quốc gia.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chia lớp thành các nhóm chuyên gia (5 nhóm, mỗi nhóm một ngữ hệ) và nhóm mảnh ghép; phát Phiếu học tập số 1, phần B; nêu thời gian 4 phút cho vòng chuyên gia.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, đọc bảng phân loại trong SGK hoặc trên slide.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi nhóm chuyên gia, nhắc HS phân biệt “ngữ hệ” với “nhóm ngôn ngữ”; sau đó tổ chức vòng mảnh ghép.

    Học sinh

    Vòng chuyên gia: HS thống nhất nội dung ngữ hệ mình phụ trách. Vòng mảnh ghép: mỗi HS trình bày lại và ghi vào phiếu của mình, ghi đủ tám nhóm.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 HS đại diện trình bày mối liên hệ giữa ngữ hệ, nhóm và tộc người; yêu cầu nhóm khác nhận xét.

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Ngữ hệ Nam Á gồm nhóm Việt–Mường và Môn–Khơ-me.” “Ê Đê và Gia Rai nói tiếng thuộc nhóm Mã Lai–Đa Đảo, ngữ hệ Nam Đảo.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: ngữ hệ rộng hơn nhóm ngôn ngữ; ngữ hệ không đồng nhất với đơn vị hành chính. GV nêu quan niệm sai thường gặp để HS nhận diện: “Ngữ hệ là phạm vi phân loại nguồn gốc ngôn ngữ rộng hơn nhóm trong cách phân loại của bài.”

    Học sinh

    HS ghi vào vở, đánh dấu ý “không đồng nghĩa một tỉnh hay một quốc gia”.

Hoạt động 2.3: Hình thành kiến thức mới · 12 phút

Hai nghĩa của dân tộc và đọc bảng số liệu có mốc

a) Mục tiêu

Phân biệt được hai nghĩa của từ “dân tộc”; đọc đúng bảng số liệu Tổng điều tra 2019 và tính được hiệu số giữa hai dân tộc cùng mốc; nêu được giới hạn khi dùng quy mô dân số.

b) Nội dung

GV trình bày bảng số liệu: Tày 1 845 492 người; Thái 1 820 950 người; Mường 1 452 095 người (Tổng điều tra 2019). HS làm việc cá nhân rồi cặp đôi, trả lời: (1) Trong câu “dân tộc Việt Nam” và “dân tộc Tày”, từ dân tộc có nghĩa khác nhau thế nào? (2) Tính hiệu số Tày – Thái. (3) Hiệu số này cho biết điều gì và không cho biết điều gì?

c) Sản phẩm

  • Hai nghĩa: “dân tộc Việt Nam” chỉ toàn thể cộng đồng quốc gia; “dân tộc Tày” chỉ một tộc người.
  • Hiệu số: 1 845 492 − 1 820 950 = 24 542 người.
  • Hiệu số chỉ mô tả quy mô của hai dân tộc cùng mốc điều tra 2019; không đo năng lực, phẩm chất hay giá trị văn hoá của cá nhân hay cộng đồng.
  • Kết luận: Cần nhận ra nghĩa đang dùng và ghi rõ mốc trước khi đọc số liệu.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV trình bày bảng số liệu trên slide và nêu hai câu hỏi về nghĩa của từ “dân tộc”; yêu cầu HS tính hiệu số bằng phép trừ.

    Học sinh

    HS đọc bảng, ghi nhanh vào vở nháp.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV yêu cầu HS kiểm tra lại phép trừ, nhắc HS ghi kèm năm 2019 trong câu trả lời.

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi, thống nhất đáp án, ghi câu trả lời hoàn chỉnh.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp trình bày; đặt câu hỏi phản biện: “Nếu bỏ mốc 2019 thì câu nói về số dân Tày và Thái còn đúng không?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Dân tộc Việt Nam là cả cộng đồng quốc gia, dân tộc Tày là một tộc người.” “Không đúng nếu bỏ mốc, vì dân số thay đổi theo thời gian.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: 1 845 492 − 1 820 950 = 24 542 người, cùng mốc 2019; số liệu chỉ mô tả quy mô, không dùng để đánh giá giá trị hay phẩm chất. GV nhấn mạnh tinh thần chung của bài: ghi nguồn, ghi năm, nêu đúng nghĩa.

    Học sinh

    HS ghi kết luận, đánh dấu lưu ý khi đọc bảng số liệu.

Hoạt động 3: Luyện tập · 20 phút

Trò chơi thẻ đúng sai, ghép và chọn đáp án

a) Mục tiêu

Củng cố nội dung các đơn vị kiến thức; rèn kĩ năng đọc số liệu, phân biệt thông tin có căn cứ với suy diễn.

b) Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 theo nhóm 4 và kiểm tra nhanh trên học liệu NeoEdu (bài tập tương tác). Đề:
(1) Nhận xét nào đúng về số liệu Kinh 82 085 826 người? A. Là kết quả điều tra năm 2025 được dùng trong bài; B. Là số liệu Tổng điều tra năm 2019; C. Là tổng số dân của 53 dân tộc thiểu số năm 2019; D. Là số người Kinh chỉ cư trú ở miền Bắc năm 2019.
(2) Ghép: Kinh, Mường; Tày, Thái; Ê Đê, Gia Rai với nhóm ngôn ngữ tương ứng: Nhóm Việt–Mường; Nhóm Tày–Thái; Nhóm Mã Lai–Đa Đảo.
(3) Đúng hay sai: Một ngữ hệ có thể bao gồm nhiều nhóm ngôn ngữ.
(4) Dùng bảng dân số cùng mốc 2019, chọn đúng hai kết luận: A. Số người Tày nhiều hơn người Thái 24 542; B. Số dân lớn hơn chứng minh từng cá nhân có văn hoá giá trị hơn; C. Số dân 2019 được dùng như số hiện tại mà không cần ghi năm; D. Hiệu số mô tả quy mô cùng thời điểm, không đo phẩm chất hay giá trị văn hoá.

c) Sản phẩm

  • Đáp án:
    (1) B. Là số liệu Tổng điều tra năm 2019.
    (2) Kinh, Mường → nhóm Việt–Mường; Tày, Thái → nhóm Tày–Thái; Ê Đê, Gia Rai → nhóm Mã Lai–Đa Đảo.
    (3) Đúng. Ngữ hệ là phạm vi rộng hơn nhóm ngôn ngữ.
    (4) A và D. Phương án A đúng vì 1 845 492 − 1 820 950 = 24 542 người; phương án D đúng vì hiệu số chỉ mô tả quy mô cùng thời điểm. Phương án B và C sai.
  • Sản phẩm nhóm: bảng đáp án có chú thích lí do cho từng câu.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho từng nhóm 4 HS, nêu luật chơi: mỗi câu nhóm thảo luận 1 phút, ghi đáp án và lí do; sau đó kiểm tra nhanh trên NeoEdu.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đề và thống nhất cách làm.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV bấm giờ, quan sát các nhóm; nhắc HS kiểm tra lại mốc năm và phép trừ ở câu (4).

    Học sinh

    Các nhóm thảo luận, ghi đáp án. Dự kiến một số nhóm chọn sai câu (4) do chỉ thấy phép so sánh số; GV gợi ý đọc kĩ phương án D.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời mỗi nhóm trình bày một câu, nhóm khác phản biện; GV mở bài tập tương tác NeoEdu để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án và lí do; đối chiếu với kết quả trên máy chiếu hoặc thiết bị cá nhân.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án và nhận xét: câu (4) yêu cầu giữ mốc năm và không biến quy mô thành thứ bậc văn hoá; khen nhóm làm tốt và nhắc những điểm cần chú ý.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trong phiếu, ghi lại đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng · 20 phút

Phản bác định kiến và đề xuất hành động tìm hiểu

a) Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về bình đẳng dân tộc và dữ liệu có mốc để phản bác nhận định sai; đề xuất hành động tìm hiểu văn hoá có trách nhiệm, tôn trọng chủ thể.

b) Nội dung

Tình huống: Một bạn cho rằng dân tộc ít dân có văn hoá kém giá trị. Mỗi nhóm viết lập luận khoảng 120–180 chữ để phản bác có lí lẽ và đề xuất một hành động cụ thể cho lớp. Gợi ý: (1) Số dân có đo được giá trị văn hoá không? (2) Các dân tộc được bình đẳng ở điểm nào? (3) Hành động tìm hiểu nên dựa vào nguồn đáng tin và tiếng nói của chủ thể như thế nào? (4) Khi giới thiệu cần làm gì để tôn trọng?

c) Sản phẩm

  • Sản phẩm nhóm: đoạn lập luận khoảng 120–180 chữ gồm: nhận định phản bác; căn cứ (54 dân tộc bình đẳng, số dân chỉ phản ánh quy mô tại một thời điểm); một hành động cụ thể (tìm hiểu một thực hành văn hoá qua nguồn đáng tin, ghi đúng tên dân tộc, xin phép khi giới thiệu, không chế giễu trang phục hay giọng nói).
  • Tiêu chí: nêu đúng phân biệt quy mô và giá trị; dùng đúng mốc số liệu nếu có; giọng văn tôn trọng.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu tình huống, yêu cầu các nhóm thảo luận 5 phút để chọn ý chính, sau đó viết đoạn văn trong 10 phút.

    Học sinh

    HS nhận tình huống, ghi ý kiến cá nhân vào giấy nháp.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh các nhóm, hỗ trợ diễn đạt; nhắc HS không bịa kết quả khảo sát và không đưa thông tin riêng tư.

    Học sinh

    Các nhóm thảo luận, viết đoạn văn trên giấy A4. Dự kiến HS đề xuất: “Mời người dân tộc đó giới thiệu” hoặc “Tìm tài liệu chính thống về nghề thủ công”.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2–3 nhóm đọc đoạn văn; các nhóm khác nhận xét theo tiêu chí.

    Học sinh

    HS đọc sản phẩm, lắng nghe và góp ý; dự kiến các nhóm nhận ra cần ghi rõ nguồn và tránh suy diễn.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, chốt: Số dân chỉ phản ánh quy mô, không đo giá trị văn hoá; các dân tộc bình đẳng về giá trị và quyền; tìm hiểu cần tôn trọng và ghi đúng nguồn. GV giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS hoàn thiện đoạn văn và ghi nhớ tiêu chí tôn trọng khi tìm hiểu dân tộc.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Đọc đoạn tư liệu về thành phần dân tộc và trả lời:

  • (1) Việt Nam có bao nhiêu dân tộc trong danh mục thành phần dân tộc thống nhất?
  • (2) Dân tộc nào đông dân nhất? 53 dân tộc còn lại được gọi là gì?
  • (3) Vì sao con số 82 085 826 người phải ghi là số liệu năm 2019?
  • (4) Quy mô dân số có cho biết dân tộc nào “giỏi hơn” không? Vì sao?

B. Điền vào chỗ trống:

  • Năm ngữ hệ: ……………………………………………
  • Tám nhóm ngôn ngữ: ……………………………………………
  • Kinh, Mường thuộc nhóm: ……………………
  • Tày, Thái thuộc nhóm: ……………………
  • Ê Đê, Gia Rai thuộc nhóm: ……………………
  • Ngữ hệ có đồng nghĩa với một tỉnh hay một quốc gia không? Vì sao?

Phiếu học tập số 2

Đề luyện tập (làm theo nhóm, ghi đáp án và lí do):

  • (1) Nhận xét nào đúng về số liệu Kinh 82 085 826 người?
    A. Là kết quả điều tra năm 2025 được dùng trong bài.
    B. Là số liệu Tổng điều tra năm 2019.
    C. Là tổng số dân của 53 dân tộc thiểu số năm 2019.
    D. Là số người Kinh chỉ cư trú ở miền Bắc năm 2019.
  • (2) Ghép: Kinh, Mường; Tày, Thái; Ê Đê, Gia Rai với: Nhóm Việt–Mường; Nhóm Tày–Thái; Nhóm Mã Lai–Đa Đảo.
  • (3) Đúng hay sai: Một ngữ hệ có thể bao gồm nhiều nhóm ngôn ngữ.
  • (4) Dùng bảng dân số cùng mốc 2019 (Tày 1 845 492; Thái 1 820 950), chọn đúng hai kết luận:
    A. Số người Tày nhiều hơn người Thái 24 542.
    B. Số dân lớn hơn chứng minh từng cá nhân có văn hoá giá trị hơn.
    C. Số dân 2019 được dùng như số hiện tại mà không cần ghi năm.
    D. Hiệu số mô tả quy mô cùng thời điểm, không đo phẩm chất hay giá trị văn hoá.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện đoạn lập luận phản bác định kiến (120–180 chữ) theo tình huống đã thảo luận trên lớp; ghi rõ căn cứ là 54 dân tộc bình đẳng và dữ liệu có mốc điều tra.
  • Thiết kế một thẻ học tập gồm tiêu đề “Các dân tộc trên đất nước Việt Nam”, ba ý kiến thức (54 dân tộc bình đẳng; dữ liệu dân số phải ghi mốc điều tra; ngữ hệ không đồng nhất đơn vị hành chính), một lưu ý tránh nhầm (ngữ hệ là phạm vi phân loại rộng hơn nhóm ngôn ngữ) và một câu hỏi cần tìm hiểu tiếp.
  • Ôn lại năm ngữ hệ, tám nhóm ngôn ngữ và các ví dụ tộc người trong bảng phân loại; tự kiểm tra lại bằng bài tập tương tác trên NeoEdu tại neoedu.vn/learn/10/history/bai-11-cac-dan-toc-tren-dat-nuoc-viet-nam.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.