Giáo án Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu về một ngành dịch vụ

a) Mục tiêu: HS nhận ra một câu hỏi nghiên cứu cần có ngành, phạm vi không gian và thời gian rõ ràng trước khi thu thập dữ liệu và viết báo cáo.

b) Nội dung: HS quan sát hai câu hỏi trên slide: (1) “Du lịch có phát triển không?”; (2) “Thay đổi lượng khách có đi cùng tăng đêm lưu trú không?”. GV đặt câu hỏi: Câu nào trả lời được bằng số liệu? Cần bổ sung những giới hạn nào để câu hỏi đo đạc được?

c) Sản phẩm: HS nhận ra câu (2) đo được vì có hai đại lượng cụ thể là lượng khách và đêm lưu trú; cần bổ sung phạm vi (ví dụ: một địa phương, một loại khách) và thời gian (hai năm cụ thể). Kết luận: chọn ngành Lưu trú thuộc dịch vụ du lịch với câu hỏi có giới hạn về lượt khách và đêm khách.

a) Mục tiêu: HS nêu đúng ba khái niệm lượt khách, đêm khách, lưu trú bình quân và giải thích vì sao phải tách khách quốc tế, khách nội địa, khách cơ sở lưu trú.

b) Nội dung: HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1: ghép thuật ngữ với định nghĩa, điền công thức lưu trú bình quân, và giải thích vì sao phải tách nhóm khách trước khi tính và so sánh. Nhiệm vụ cụ thể: đọc phần khái niệm, điền vào phiếu và viết một câu giải thích về mẫu số.

c) Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh. Kiến thức HS rút ra: Lượt khách là số lần khách được ghi nhận theo quy định; Đêm khách là tổng đêm lưu trú của khách; Lưu trú bình quân = Đêm khách chia Lượt khách, đơn vị đêm/lượt. Khách quốc tế, khách nội địa và khách cơ sở lưu trú có mẫu số khác nhau nên phải tách riêng; không cộng trực tiếp khi định nghĩa chưa thống nhất.

a) Mục tiêu: HS nêu được các phần của một báo cáo tìm hiểu về ngành dịch vụ và giải thích vì sao không tự gộp lượt khách từ nhiều nguồn có trùng lặp.

b) Nội dung: Theo nhóm 4 người, dùng khăn trải bàn chia 4 ô: (1) phương pháp và phạm vi; (2) bảng số liệu và chỉ tiêu tính; (3) phân tích và kiến nghị; (4) danh mục nguồn và kiểm tra trùng lặp. Mỗi nhóm viết nội dung cần có ở ô của mình, sau đó xem xét tình huống: một lượt khách vừa được ghi ở cơ sở lưu trú vừa ở điểm tham quan.

c) Sản phẩm: Khăn trải bàn ghi khung báo cáo gồm sáu phần: phương pháp, bảng số liệu, chỉ tiêu tính, phân tích, kiến nghị, danh mục nguồn; kèm ghi chú: “Một lượt khách có thể được ghi ở nhiều nguồn, nên cộng hai nguồn sẽ đếm trùng; cần khử trùng lặp hoặc chỉ cộng các nhóm loại trừ nhau.”

a) Mục tiêu: HS tính được các chỉ tiêu từ báo cáo lưu trú giả định và nêu được kết luận có giới hạn, không quy kết nguyên nhân khi thiếu khảo sát.

b) Nội dung: HS làm Phiếu học tập số 2 với báo cáo mẫu giả định: năm 1 có 1000 lượt khách, 2000 đêm khách; năm 2 có 1200 lượt khách, 3000 đêm khách. Nhiệm vụ: tính tỉ lệ tăng lượt khách, tỉ lệ tăng đêm khách, lưu trú bình quân mỗi năm; trả lời vì sao chưa thể quy thời gian lưu trú dài hơn cho quảng bá.

c) Sản phẩm: Lượt khách tăng 20% (từ 1000 lên 1200); đêm khách tăng 50% (từ 2000 lên 3000); lưu trú bình quân năm 1 là $\dfrac{2000}{1000}=2$ đêm/lượt, năm 2 là $\dfrac{3000}{1200}=2{,}5$ đêm/lượt. Kết luận: thời gian lưu trú bình quân dài hơn; chưa thể quy cho quảng bá nếu thiếu khảo sát, vì bảng số liệu không tự chứng minh nguyên nhân.

a) Mục tiêu: HS vận dụng khái niệm và giới hạn của báo cáo để chọn đáp án đúng, đánh giá nhận định và ghép thuật ngữ với định nghĩa.

b) Nội dung: HS làm bài tập tương tác trên NeoEdu hoặc trên phiếu do GV in, gồm các câu: (1) Chỉ tiêu thời gian lưu trú bình quân là gì? A. Doanh thu trừ lượng mưa; B. Số giường chia dân số; C. Đêm khách chia lượt khách; D. Lượt khách nhân diện tích. (2) Chọn hai nhận định đúng về thực hành viết báo cáo: A. Cần cùng định nghĩa khách khi so sánh; B. Có thể cộng mọi nguồn khách dù trùng lặp; C. Bảng không tự chứng minh nguyên nhân; D. Báo cáo không cần giới hạn dữ liệu. (3) Đánh giá đúng/sai: a) Cần cùng định nghĩa khách khi so sánh; b) Bảng không tự chứng minh nguyên nhân; c) Có thể cộng mọi nguồn khách dù trùng lặp; d) Báo cáo không cần giới hạn dữ liệu. (4) Ghép: Lượt khách, Đêm khách, Lưu trú bình quân với các định nghĩa tương ứng. (5) Dữ liệu giả định có 3000 đêm khách và 1200 lượt; số đêm bình quân là bao nhiêu?

c) Sản phẩm: Đáp án: (1) C; (2) A và C; (3) a Đúng, b Đúng, c Sai, d Sai; (4) Lượt khách là số lần khách được ghi nhận theo quy định; Đêm khách là tổng đêm lưu trú của khách; Lưu trú bình quân là đêm khách chia lượt khách; (5) $\dfrac{3000}{1200}=2{,}5$ đêm/lượt. Lí do: chỉ tiêu phải chia đúng đơn vị; nhận định c và d sai vì trùng lặp và thiếu giới hạn dữ liệu làm sai kết luận.

a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức để viết kết luận có giới hạn và một khuyến nghị gắn với kết quả phân tích, đồng thời lập khung báo cáo cho một ngành dịch vụ ở địa phương.

b) Nội dung: Cá nhân HS viết một đoạn kết luận và một khuyến nghị từ báo cáo lưu trú giả định (lượt tăng 20%, đêm tăng 50%, bình quân từ 2 lên 2,5 đêm). Sau đó HS nêu khung báo cáo cho ngành dịch vụ mà em chọn ở địa phương (phương pháp, bảng số liệu, chỉ tiêu, phân tích, kiến nghị, danh mục nguồn), và viết lại một nhận định sai thành đúng kèm điều kiện giới hạn.

c) Sản phẩm: Kết luận mẫu: Lượt khách tăng 20% trong khi đêm khách tăng 50%, lưu trú bình quân tăng từ 2 lên 2,5 đêm/lượt. Khuyến nghị mẫu: Nên khảo sát trải nghiệm và nhu cầu để xây sản phẩm kéo dài lưu trú có trách nhiệm. Không khẳng định quảng cáo là nguyên nhân duy nhất; cần dữ liệu giá, loại khách và mục đích đi. Khung báo cáo cá nhân gồm sáu phần và câu sửa nhận định: Không đúng; chỉ cộng các nhóm loại trừ nhau hoặc đã khử trùng lặp, không coi tổng mọi báo cáo là tổng khách duy nhất.