Phiếu đánh giá trước khi dùng
Lớp 7 · 1 tiết · Đạo đức AI
Một ứng dụng học tập hứa giúp làm bài nhanh nhưng đòi danh bạ. Em cần hỏi gì và có thể hành động ra sao?
Em sẽ học được gì?
- 7.B2.1Nêu được một số tiêu chí đơn giản (dựa trên các nguyên tắc đạo đức) để đánh giá mức độ phù hợp, an toàn của một ứng dụng AI. Trang 30
- 7.B2.2Nêu được ví dụ về các hành động cụ thể góp phần xây dựng môi trường AI có đạo đức (ví dụ: báo cáo lỗi, không sử dụng ứng dụng độc hại, yêu cầu sự minh bạch). Trang 30
Bốn câu hỏi an toàn
Ứng dụng có mục đích phù hợp không? Có lấy ít dữ liệu cần thiết không? Có nói rõ giới hạn và cách kiểm tra không? Có cho sửa, dừng và báo cáo không? Không biết câu trả lời là một điểm cần tìm hiểu, không mặc nhiên là đạt. Không dùng số lượt thích để thay tiêu chí đạo đức.
Đánh giá phải dẫn tới hành động
Nếu phát hiện lỗi, ghi mô tả không chứa dữ liệu riêng tư, báo cho giáo viên và kênh hỗ trợ chính thức. Không chia sẻ lại nội dung có hại để chứng minh lỗi. Có thể từ chối ứng dụng, yêu cầu giải thích hoặc chọn phương án ít dữ liệu hơn; không cần tự thử công cụ độc hại.
Cùng làm: So sánh hai hồ sơ học tập
Hồ sơ hư cấu X: luyện từ vựng, không cần danh bạ, có xóa lịch sử nhưng chưa nêu giới hạn. Y: làm hộ mọi bài, đòi danh bạ và ảnh lớp, không có báo lỗi.
5 phút: đọc hồ sơ; đánh dấu điều biết và chưa biết.
10 phút: lập phiếu bốn tiêu chí, mỗi tiêu chí có câu hỏi kiểm tra.
15 phút: áp dụng cho X, Y và ghi quyết định có điều kiện cùng lí do.
10 phút: viết một báo cáo lỗi an toàn hoặc yêu cầu minh bạch cho X. 5 phút bạn kiểm tra báo cáo có lộ thông tin không.
Dừng lại và suy nghĩ
- Vì sao X chưa thể được kết luận hoàn toàn an toàn?
- Hành động nào giúp cả cộng đồng chứ không chỉ bản thân?
Minh chứng cần ghi lại
Hai phiếu đánh giá và một báo cáo/yêu cầu minh bạch có vấn đề, bằng chứng giả định, đề nghị sửa, không chứa danh tính thật.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng hai hồ sơ giấy, mô phỏng báo cáo bằng thư không gửi đi.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Y đòi danh bạ dù chỉ luyện từ. Nên làm gì?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Báo lỗi có trách nhiệm là đăng nguyên ảnh chứa thông tin bạn lên mạng.
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Hai phiếu đánh giá và một báo cáo/yêu cầu minh bạch có vấn đề, bằng chứng giả định, đề nghị sửa, không chứa danh tính thật. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- In hồ sơ X/Y và mẫu phiếu; không yêu cầu cài ứng dụng thật.
Tổ chức hoạt động
5 phút đọc, 10 phút tiêu chí, 15 phút đánh giá, 10 phút báo cáo, 5 phút kiểm tra riêng tư.
Câu hỏi thảo luận
- Tiêu chí nào chưa đủ bằng chứng để kết luận?
- Báo cáo nên gửi ai trước và vì sao?
Quan sát minh chứng
- Học sinh dùng tiêu chí đạo đức cụ thể, ghi cả thông tin thiếu.
- Học sinh đề xuất hành động thực hiện được: từ chối, báo lỗi, yêu cầu minh bạch.
Điều cần nhớ
Đánh giá an toàn cần tiêu chí, bằng chứng và hành động có trách nhiệm.