Phân loại sự cố để phản ứng đúng
Lớp 11 · 1 tiết · Đạo đức AI
Chép bài AI không khai báo và phát tán ảnh ghép xúc phạm đều đáng lo nhưng không nên xử lý bằng cùng một thao tác. Ta phân loại rủi ro trước khi chuyển đúng người phụ trách.
Em sẽ học được gì?
- 11.B2.1Nhận biết và phân loại được các rủi ro hoặc sự cố liên quan đến việc sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các văn bản pháp luật liên quan. Trang 40
Nhiều lớp quy định có thể cùng liên quan
Một sự cố có thể liên quan tính trung thực học tập, quyền riêng tư, bản quyền, thông tin sai hoặc gây hại. Nội quy trường và quy định pháp luật không trùng hoàn toàn; có dấu hiệu rủi ro không cho phép tự kết tội. Với ảnh hoặc văn bản có chủ sở hữu, ghi nguồn không thay quyền sử dụng; với dữ liệu cá nhân, ảnh được nhìn thấy công khai không tự thành dữ liệu được phép gửi vào mọi dịch vụ.
Phản ứng không làm sự cố nặng thêm
Khi gặp nội dung hư cấu gây hại, không phát tán lại để “cảnh báo”. Giữ mô tả tối thiểu, báo giáo viên/người có trách nhiệm và hỗ trợ người bị ảnh hưởng. Nếu cần lưu dấu vết, thực hiện theo hướng dẫn nhà trường trong kênh hạn chế, không giao cả lớp sưu tầm nội dung. Sự cố dữ liệu cần dừng gửi thêm, xác định phạm vi và nhờ người có thẩm quyền xử lý, không tự truy cập tài khoản người khác.
Cùng làm: Bàn tiếp nhận bốn phiếu
Phiếu hư cấu: A nộp bài AI nhận tự viết; B tải danh sách số điện thoại; C dùng ảnh chưa rõ giấy phép cho áp phích; D chia sẻ âm thanh giả mạo khiến bạn bị hiểu lầm. Nội quy giả định cấm gian lận, tải dữ liệu bạn, và phát tán nội dung gây hại.
5 phút đọc nội quy; 8 phút lập nhãn: trung thực, dữ liệu, quyền tác phẩm, gây hại/thông tin sai.
18 phút gắn một hoặc nhiều nhãn cho mỗi phiếu; ghi quy tắc có thể liên quan, dữ kiện thiếu và bước đầu an toàn. Chọn ai nhận báo cáo và nội dung tối thiểu cần báo.
9 phút thử tình huống D được chia sẻ thêm “để hỏi thật giả”; đề xuất cách hỏi không phát tán. 5 phút mỗi em sửa một phản ứng vội vàng.
Dừng lại và suy nghĩ
- Một phiếu có thể thuộc nhiều nhóm không?
- Vì sao “chưa đủ kết luận pháp lý” không có nghĩa được tiếp tục gây hại?
Minh chứng cần ghi lại
Bảng phân loại bốn phiếu, căn cứ theo nội quy giả định, dữ kiện cần kiểm và đường báo cáo không phát tán thêm.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng thẻ A–D chỉ mô tả bằng chữ; không tạo ảnh/giọng giả và không cần thiết bị.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Với âm thanh giả gây hiểu lầm, bước phù hợp là gì?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Ghi nguồn một bức ảnh tự động giải quyết mọi vấn đề quyền sử dụng.
- Câu 3Mức 3Tự luận
Phân loại phiếu tải số điện thoại và nêu điều chưa biết trước khi kết luận pháp lý.
0 từ / tối đa 180
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bảng phân loại bốn phiếu, căn cứ theo nội quy giả định, dữ kiện cần kiểm và đường báo cáo không phát tán thêm. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- In nội quy giả định và bốn mô tả không định danh; chuẩn bị kênh báo cáo phù hợp nhà trường.
Tổ chức hoạt động
Không cho học sinh dựng nội dung giả mạo thật. Chấm căn cứ phân loại và phản ứng an toàn, không chấm mức phạt tự suy đoán. Thu minh chứng để phản hồi mô tả và đề xuất bước tiếp theo; không lập điểm hay kì thi AI riêng.
Câu hỏi thảo luận
- Khi nào cần báo khẩn thay vì tự tranh luận?
- Báo cáo cần tối thiểu thông tin nào để tránh lộ thêm?
Quan sát minh chứng
- Nhận biết và phân loại được rủi ro theo quy định liên quan.
- Phân biệt dấu hiệu vi phạm, dữ kiện còn thiếu và kết luận của người có thẩm quyền.
Điều cần nhớ
Phân loại có căn cứ giúp chọn phản ứng đúng; không phát tán thêm và không tự kết tội là hai giới hạn quan trọng.