Chọn vấn đề gần đời sống Việt Nam
Lớp 10 · 1 tiết · Các kĩ thuật và ứng dụng AI
Không phải vấn đề nào cũng cần AI. Nhóm sẽ chọn một nhu cầu cụ thể và so sánh với giải pháp quy tắc đơn giản trước khi gọi tên công nghệ.
Em sẽ học được gì?
- 10.C2.1Xác định được các vấn đề thực tế có thể ứng dụng AI để thực hiện. Ưu tiên các vấn đề gần gũi, cần thiết trong bối cảnh Việt Nam, chẳng hạn: sản xuất nông nghiệp, các vấn đề liên quan đến các cộng đồng thiểu số, … Trang 38
- 10.C2.2Liệt kê được tên các ứng dụng AI theo các tính năng của hệ thống. Trang 38
Bắt đầu từ người cần giúp
Ví dụ giả định: hợp tác xã cần sắp xếp ảnh lá để người phụ trách xem trước; thư viện cần tìm sách theo mô tả; cộng đồng có nhiều ngôn ngữ cần bản nháp thông báo dễ hiểu. Phải hỏi ai dùng, quyết định gì và có dữ liệu phù hợp không. AI không thay cán bộ chuyên môn chẩn đoán bệnh cây hay tự quyết định phun thuốc. Với cộng đồng thiểu số, phải tham vấn người dùng và không giả định mọi người có cùng ngôn ngữ hoặc thiết bị.
Tính năng dẫn đến loại ứng dụng
Nhận dạng ảnh liên quan thị giác máy tính; chuyển tiếng nói thành chữ liên quan nhận dạng giọng nói; tạo văn bản mới là tạo sinh. Ví dụ tên ứng dụng và tính năng cụ thể: Google Lens — tìm kiếm thông tin từ ảnh; Microsoft Translator — nhận tiếng nói và hỗ trợ dịch sang ngôn ngữ khác; ChatGPT — tạo bản nháp văn bản từ yêu cầu. Không phải mọi tính năng của một ứng dụng đều dùng AI. Đây là tư liệu nhận diện tính năng, không phải khuyến nghị mua, cam kết khả năng hay yêu cầu học sinh đăng kí hoặc truy cập dịch vụ. Một bảng lịch cố định thường chỉ cần quy tắc.
Cùng làm: Phiếu đề xuất cho cộng đồng
Chọn một trong ba nhu cầu hư cấu: phân luồng ảnh lá, tìm sách theo mô tả, hỗ trợ thông báo đa ngôn ngữ. Không thử chẩn đoán hay dịch thông báo thật để phát hành.
5 phút nêu người dùng và khó khăn; 8 phút lập ba dòng ghi rõ tên Google Lens, Microsoft Translator, ChatGPT, tính năng tương ứng và loại đầu vào–đầu ra; không chỉ ghi tên tính năng hoặc từ chatbot.
18 phút điền: nhu cầu, một nhiệm vụ AI có thể hỗ trợ, phương án không AI, dữ liệu cần/cấm thu, người kiểm tra, dấu hiệu nên dừng.
9 phút bạn phản biện vấn đề có thật và giải pháp có phù hợp điều kiện Việt Nam; 5 phút sửa đề xuất, ghi điều chưa biết cần hỏi người dùng.
Dừng lại và suy nghĩ
- Khi nào bảng quy tắc rẻ và rõ hơn AI?
- Ai cần tham gia nếu công cụ hỗ trợ một ngôn ngữ ít dữ liệu?
Minh chứng cần ghi lại
Phiếu chọn vấn đề có đối tượng, nhiệm vụ khả thi, bảng ít nhất ba tên ứng dụng cụ thể gắn với tính năng và đầu vào–đầu ra, cùng so sánh với giải pháp không AI.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng thẻ tên Google Lens, Microsoft Translator, ChatGPT và thẻ mô tả tính năng để ghép trên giấy; không cần tài khoản hay truy cập các dịch vụ.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Nhu cầu nào trước hết chỉ cần quy tắc?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Một công cụ phân luồng ảnh lá có thể hỗ trợ người chuyên môn nhưng không tự chứng minh chẩn đoán đúng.
- Câu 3Mức 3Tự luận
Chọn một việc gần cộng đồng, nêu tên một ứng dụng cụ thể và tính năng AI có thể hỗ trợ, kèm một giới hạn.
0 từ / tối đa 180
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Phiếu chọn vấn đề có đối tượng, nhiệm vụ khả thi, bảng ít nhất ba tên ứng dụng cụ thể gắn với tính năng và đầu vào–đầu ra, cùng so sánh với giải pháp không AI. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- In ba thẻ nhu cầu hư cấu, thẻ tên Google Lens, Microsoft Translator, ChatGPT và mô tả đúng các tính năng đã giải thích; không yêu cầu học sinh mở tài khoản.
Tổ chức hoạt động
Ưu tiên đề xuất nhỏ kiểm tra được. Không chấm cao hơn chỉ vì nêu công nghệ khó; mời nhóm chọn không AI nếu có lý do. Thu minh chứng để phản hồi mô tả và đề xuất bước tiếp theo; không lập điểm hay kì thi AI riêng.
Câu hỏi thảo luận
- Lợi ích thuộc về ai và ai phải bỏ công kiểm tra?
- Tên ứng dụng có cho biết đầy đủ hệ thống làm gì không?
Quan sát minh chứng
- Xác định được vấn đề thực tế và nhiệm vụ AI phù hợp.
- Liệt kê được ứng dụng theo tính năng, không theo mức độ nổi tiếng.
Điều cần nhớ
Chọn vấn đề và người dùng trước, chọn tính năng sau; giải pháp không AI vẫn có thể tốt nhất.