Nhận ra AI qua việc máy làm
Lớp 1 · 1 tiết · Tư duy lấy con người làm trung tâm
Đèn pin sáng khi em bật công tắc. Loa có trợ lí AI có thể nhận lệnh bằng giọng nói. Hai việc ấy có giống nhau không?
Em sẽ học được gì?
- 1.A2.2Nhận biết và kể tên được một số sản phẩm hoặc thiết bị có sử dụng trí tuệ nhân tạo (ví dụ: loa thông minh, điện thoại có trợ lí ảo, robot hút bụi, xe tự lái, camera nhận diện khuôn mặt, ứng dụng dịch ngôn ngữ…). Trang 14
- 1.A2.3Mô tả được công dụng chính của từng sản phẩm và cách AI giúp sản phẩm hoạt động thông minh hơn (ví dụ: loa thông minh hiểu lệnh bằng giọng nói; robot hút bụi tự tìm đường và tránh chướng ngại vật). Trang 15
- 1.C1.1Nhận biết được AI trong một số ví dụ cụ thể và đơn giản về AI. Trang 15
Nhìn việc làm, không nhìn vẻ ngoài
Không phải máy có điện nào cũng có AI. Đèn pin bật sáng chưa phải ví dụ về AI. Với loa có trợ lí AI, hệ thống nhận lời nói để tìm bài hát theo yêu cầu. Ta cần biết tính năng, không chỉ nhìn vỏ máy.
Một số người giúp việc bằng công nghệ
Robot hút bụi có AI có thể nhận biết vật cản và chọn đường dọn sàn. Ứng dụng dịch có AI giúp đổi lời nói sang ngôn ngữ khác. Từng sản phẩm có khả năng khác nhau; người lớn cần kiểm tra trước khi dùng.
Cùng làm: Quầy giới thiệu ba sản phẩm
Dùng các thẻ mô tả đã biết tính năng, không đoán mọi thiết bị cùng tên đều có AI.
Nghe thẻ: đèn pin bật bằng nút; loa có AI nhận lời gọi bài hát; robot có AI chọn đường tránh ghế.
Đặt thẻ vào hai chỗ: “có tính năng AI được mô tả” và “chưa có tính năng AI trong mô tả”.
Chọn một thẻ AI, nói “Đây là… Nó giúp… AI giúp nó…”.
Bạn hỏi một câu về công dụng. Em trả lời từ thông tin trên thẻ, không đoán thêm khả năng.
Dừng lại và suy nghĩ
- Vì sao có điện chưa đủ để gọi một đồ vật là AI?
- Loa trong thẻ giúp người dùng bằng cách nào?
Minh chứng cần ghi lại
Ba thẻ được xếp có lí do và một lời giới thiệu nêu tên, công dụng, tính năng AI của sản phẩm.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Người lớn vẽ ba đồ vật và đọc mô tả; em xếp tranh giấy, nói hoặc nhờ người lớn ghi lời.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Thẻ nào mô tả rõ tính năng AI?
- Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
AI giúp robot hút bụi trong bài làm gì?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Ba thẻ được xếp có lí do và một lời giới thiệu nêu tên, công dụng, tính năng AI của sản phẩm. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trả lời miệng, chỉ vào thẻ hoặc làm trên giấy. Giáo viên hay cha mẹ quan sát và ghi giúp vào hồ sơ; em không cần tự gõ chữ để chứng tỏ mình hiểu bài.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Vẽ ba thẻ đúng như mô tả; nếu dùng vật thật, xác nhận sản phẩm có tính năng AI đã nêu.
Tổ chức hoạt động
Khởi động 5 phút bằng đèn pin; giải thích 8 phút; tổ chức quầy thẻ 12 phút; tự luyện 5 phút; giới thiệu miệng 5 phút. Không yêu cầu gia đình sở hữu thiết bị. Trẻ có thể chỉ thẻ khi giáo viên đọc tên.
Câu hỏi thảo luận
- Chúng ta biết gì về chiếc máy từ thẻ, và điều gì chưa biết?
- Nếu chỉ thấy ảnh một chiếc loa, đã biết chắc nó có AI chưa?
Quan sát minh chứng
- Em nhận ra ví dụ có tính năng AI từ mô tả thay vì từ vẻ ngoài.
- Em ghép được tên sản phẩm với công dụng và cách AI hỗ trợ.
Điều cần nhớ
Muốn nhận ra AI, em tìm hiểu việc máy làm. Không phải mọi đồ điện đều có AI.