Bảo tàng AI tí hon của em
Lớp 1 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Em đã biết nhiều điều về AI. Hãy làm một trang bảo tàng để kể cho người chưa học nghe, bằng hình vẽ và lời của em.
Em sẽ học được gì?
- 1.D1.1Nêu được ví dụ về một tình huống mà AI “học” từ hình ảnh hoặc thông tin do con người cung cấp (ví dụ: AI học nhận biết con mèo, quả táo…). Trang 16
- 1.D2.2Xếp được một số máy thông minh vào hai nhóm: nhóm chỉ làm được một việc và nhóm làm được nhiều việc khác nhau. Trang 16
- 1.A1.2Nêu được rằng AI có thể mô phỏng hoặc nhận diện cảm xúc của con người, chứ không trải nghiệm cảm xúc như con người. Trang 14
- 1.B3.2Nêu được ví dụ về việc con người sử dụng AI đúng cách, vì mục đích tốt đẹp. Trang 15
Một trang kể chuyện công nghệ
Trang bảo tàng hôm nay có máy nhận hình quả táo: con người cung cấp hình cùng tên để dạy hệ thống. Máy này chỉ có một nhiệm vụ trong mô tả. Bên cạnh là trợ lí mở nhạc và hẹn giờ, có nhiều nhiệm vụ hơn.
Nhớ con người ở giữa
Mặt cười trên máy không phải niềm vui thật. AI nên giúp người, không làm hại người. Ví dụ, người lớn dùng công cụ đọc chữ có AI để giúp người khó nhìn, rồi kiểm tra nội dung đọc. Em vẫn có thể giúp bằng hành động trực tiếp.
Cùng làm: Làm người thuyết minh
Làm một tờ gấp bốn ô; em vẽ, chỉ hình và nói, không cần viết dài.
Ô thứ nhất: vẽ hình táo và người đưa hình kèm tên cho máy; kể máy học từ ví dụ nào.
Ô thứ hai: đặt máy nhận táo vào nhóm một nhiệm vụ, trợ lí mở nhạc/hẹn giờ vào nhóm nhiều nhiệm vụ.
Ô thứ ba: vẽ mặt cười trong màn hình và nói máy không có cảm xúc thật.
Ô thứ tư: vẽ một việc dùng AI giúp người; kể ai được giúp và người lớn cần kiểm tra gì. Thuyết minh cho một bạn hoặc người lớn.
Dừng lại và suy nghĩ
- Ô nào của em cho thấy con người giúp máy học?
- Em muốn người xem nhớ điều gì để dùng AI tử tế?
Minh chứng cần ghi lại
Tờ gấp bốn ô và lời thuyết minh ngắn: ví dụ học, hai nhóm nhiệm vụ, cảm xúc mô phỏng, việc giúp ích. Người lớn ghi lời thay chữ viết khi cần.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng giấy gấp và bút màu. Phụ huynh hoặc giáo viên nghe kể từng ô, không yêu cầu quay phim hay đăng sản phẩm lên mạng.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Lời thuyết minh nào đúng về hình máy cười?
- Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Trang nói máy chỉ nhận táo, trợ lí mở nhạc và hẹn giờ. Cách xếp nào đúng?
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Tờ gấp bốn ô và lời thuyết minh ngắn: ví dụ học, hai nhóm nhiệm vụ, cảm xúc mô phỏng, việc giúp ích. Người lớn ghi lời thay chữ viết khi cần. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trả lời miệng, chỉ vào thẻ hoặc làm trên giấy. Giáo viên hay cha mẹ quan sát và ghi giúp vào hồ sơ; em không cần tự gõ chữ để chứng tỏ mình hiểu bài.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Chuẩn bị giấy gấp bốn, bút và thẻ gợi ý bằng hình; có thể cho xem lại sản phẩm cũ của chính em.
Tổ chức hoạt động
Khởi động 5 phút với bốn ô, nhắc nội dung 5 phút, làm và thuyết minh 15 phút, luyện 5 phút, chọn điều nhớ 5 phút. Đây là minh chứng tổng hợp có nhận xét, không chấm điểm hay cấp chứng nhận năng lực. Ghi chính xác lời trẻ, không sửa thành lời người lớn.
Câu hỏi thảo luận
- Em sẽ sửa ô nào để người chưa học dễ hiểu hơn?
- Nếu người xem nói máy cười nên là người thật, em giải thích thế nào?
Quan sát minh chứng
- Em liên kết được ví dụ học từ dữ liệu với nhóm nhiệm vụ cụ thể.
- Em giải thích cảm xúc mô phỏng và nêu mục đích giúp ích bằng chính lời của mình.
Điều cần nhớ
AI học từ ví dụ, có nhiệm vụ và giới hạn. Con người có cảm xúc thật và quyết định dùng AI để giúp ích.